Kunst als lifestyle in de media. Desinformatie van de goede bedoelingen

Het is veelzeggend als iemand bewust een verkeerde indruk van een onderwerp geeft om dat vervolgens te nuanceren of corrigeren. Dat wordt ook wel een stropop of stropopredenering genoemd. Er wordt iets weerlegd dat niet overeenkomt met de realiteit of door de aangesprokene beweerd wordt. De lezer of kijker wordt zo op het verkeerde been gezet doordat het een schijnwereld ingetrokken wordt.

Het Vlaamse HLN biedt daarvan een voorbeeld in een artikel over het kopen van kunst. Dat is een subgenre in de sector lifestyle die af en toe in dit soort algemene publicaties verschijnen en aanhaken bij het prestige van beeldende kunst zonder dat er veel kennis van beeldende kunst uit blijkt.

HLN doet in een artikel dat journalistiek en reclame vermengt een onjuiste claim over de prijs van kunstwerken die de toon ervan bepaalt. Het betreft onder verwijzing naar aanbieders van kunst een advertorial, ofwel een advertentie in de vorm van een redactioneel artikel. Het merkwaardige is dat dit valse beeld vervolgens in de beschrijving van de verschillende aanbieders van kunst wordt rechtgezet. Het lijkt er niet op dat het artikel niet de opzet heeft om te informeren, maar jammergenoeg vinden de goede bedoelingen geen ondersteuning in een evenwichtige voorlichting.

Er staat: ‘Maar kunst is meestal ook prijzig. Je moet al snel een paar duizenden tot tienduizenden euro’s neertellen voor een werk. Tenzij… je je tot een van deze bijzondere alternatieven wendt.’ Dit is klinkklare onzin. Tekeningen of kleine schilderijen kosten bij galerieën doorgaans minder dan € 1000 euro en zeker minder dan € 2000.

Galerieën of kunstinitiatieven hanteren voor het bepalen van de prijs van een kunstwerk de zogenaamde factor. Die prijs wordt berekend aan de hand van lengte + breedte van het werk x een factor die overeenkomt met de ervaring en het belang van de kunstenaar. Grofweg kun je zeggen dat een beginnende kunstenaar een factor 4 heeft, een kunstenaar die enkele jaren van de academie af is een factor 10 en een mid term kunstenaar een factor 20 of (veel) hoger.

Zo kost een schilderij van 50 x 35 cm van een kunstenaar met een factor 10 of 11 omgerekend € 890. Als je als koper dan nog handig onderhandelt, mits die ruimte er is, dan kun je vaak nog een korting van 10 of 15% bedingen. Dan kom je voor dit werk uit op iets onder de € 800.

Vaak is er geen peil op te trekken hoe de prijs tot stand komt. De hoogte van de factor representeert ook het prestige van de kunstenaar en sluit kunstenaars soms op een niveau op waar ze economisch geïsoleerd komen te staan. Zeker als de kunstmarkt in een dip zit. Zo wordt de factor die de marktwaarde van de kunstenaar weergeeft een belemmering voor de verkoopbaarheid van betreffende kunstenaar. Het bedingen van korting die geheim wordt gehouden kan dan een oplossing bieden zonder dat de factor officieel naar beneden hoeft te worden bijgesteld.

Neem de collage van de overleden autodidact Thierry Renard wiens werk in de jaren 1990 in de Amsterdamse huiskamergalerie van Benno Premsela en Friso Broeksma werd getoond. Nu worden door Kunstinhuis.be waarnaar in het artikel wordt verwezen twee bijna gelijksoortige collages van hem berekend met een verschillende factor, 8 en 6,5. Uiteraard kan ook meespelen dat het niet een van de betere werken betreft. Maar het werk van een dode kunstenaar hoeft niet meer te concurreren met nog te maken werk dat verkocht moet worden zodat de factor niet opgekrikt hoeft te worden.

Foto 1: Schermafbeelding van deel artikelStart to art: 6 manieren om kunst in huis te halen zonder je blauw te betalen’ op HLN, 18 februari 2021.

Foto 2:  Thierry Renard – Happy day. Collage te koop bij Kunstinhuis.be voor € 1590

The Guardian zet de kaders: kunst en geld. Zucht. Anything else?

Wat zegt het filmpje? Is het bijzonder dat de marktwaarde van prijswinnende kunstenaars omhoog schiet? Van wie sommigen het extra goed doen, maar anderen nauwelijks. En klopt het dat een onbekende kunstenaar de Turner Prize kan winnen? Onbekend voor wie? Die bewering valt te betwijfelen. Het is niet te hopen dat kenners verrast worden door de genomineerden, laat staan door de prijswinnaars. De vorm van het filmpje is lekker bijdetijds, maar de inhoud schiet er bij in. Een kunstenaar oefent een beroep uit en heeft marktwaarde. Bijzonder is het niet, maar sommigen maken het graag bijzonder. Maar wij weten wel beter, toch? Toch? 

Voorstel deltaplan ‘Gleufdier’: geestelijke genezing van bankiers

A Pigeon Involved in a Psychological Experiment

Tussen de natuurvoedingswinkel en de groene slager viel bij mij het kwartje. De bestuurders van banken en multinationals zijn de ware gleufdieren. Door een verkeerd zelfbeeld, een foute focus en zelfoverschatting zijn de bestuurders verslaafd geraakt aan geld en prestige dat zich uitdruk in geld. Ze komen er niet meer los van omdat ze verslaafd zijn. Leidinggevende bestuurders die gewone medewerkers zijn zonder ondernemersrisico lijden aan narcistische grootheidsfantasieën en zijn verslaafd. Ze moeten geholpen worden in de geestelijke gezondheidszorg om met zichzelf, hun omgeving en de samenleving weer in het reine te komen.

Dat gaat lastig wegens ontbrekende bewustwording in de samenleving en de politiek. Weliswaar bestaat er ongenoegen over de graaicultuur van leidinggevende bankiers en bestuurders, maar daar blijft het bij. Zodat er niets verandert of verandering tergend langzaam verloopt. De diagnose dat bankiers en bestuurders zorg nodig hebben wordt onvoldoende of zelfs helemaal niet gesteld. Nodig is een herkenningspunt, een beeld, een icoon om het gedrag van de soort te vangen. Da’s het begrip gleufdier. Een gedragstypering van de laat-20ste eeuwse soort van de grote graaier die zich niet meer kan beheersen vanwege geestelijke afhankelijkheid en preoccupatie met geld, prestige en de eigen positie tegenover andere bankiers en bestuurders.

Neveneffect van de herijking van het begrip gleufdier is dat het de betekenis met seksistische ondertoon zoals die is ontstaan in rechts-corporeel milieu naar het tweede plan probeert te drukken. Immers een omschrijving die vrouwen opzadelt met een negatieve en onverdiende associatie. De soort van de graaiende bankiers en bestuurders  kan verantwoordelijk gesteld worden voor het eigen gedrag. Voorzover dat bij verslaafden van toepassing kan zijn. Er is een psychologisch deltaplan nodig om de Nederlandse leidinggevende bestuurders hun zelfbeeld dat losstaat van de werkelijkheid te helpen herstellen. Deltaplan Gleufdier als aanzet tot herstel.

Foto: ‘In a 1950 experiment, one of Skinner’s pigeons matched a colored light with a corresponding colored panel in order to receive a food reward.

Bankiers met eigenwaan: rot toch snel op als het je hier niet bevalt

tjm

Zit de wereld op Nederlandse staatsbankiers te wachten? Nee, de wereld heeft geen behoefte aan Nederlandse bankiers die in een lagere, lokale divisie spelen. Oud-staatsecretaris Willem Vermeend (PvdA) verwoordde dat naar aanleiding van een hoorzitting in de Tweede Kamer in Nieuwsuur: ‘De ABN is een staatsbank, een bank van de Nederlandse burgers. (..) En wij spelen echt niet in de topdivisie. Ze worden echt niet gebeld door het buitenland. Er zijn tienduizenden topbankiers werkeloos op dit moment door de crisis. In bijna alle landen is de sector gekrompen met ongeveer 25%. Overal gaan de salarissen op de lange duur omlaag. Men zit echt niet op Nederlandse bankiers te wachten. Ze worden echt niet gebeld.’ Hoeveel zijn er doorgebroken als Paul Verhoeven, Robbert Dijkgraaf, Armin van Buuren of Guus Hiddink? Willem Buiter en Onno Ruding ooit, en dan?

De Nederlandse bestuurders van banken die verwijzen naar hun internationale marktwaarde hebben dus een verkeerd zelfbeeld en leiden aan zelfoverschatting. Da’s uiteindelijk geen kwestie die in het reine kan worden gebracht door politici of economen, maar uitsluitend door psychologen. Hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen en klinisch psycholoog J. Derksen wijst in een ingezonden brief in NRC van 4 april op ‘het psychologisch mechanisme dat niet alleen bij ABN Amro maar in de gehele kredietcrisis een grote rol speelde: narcistische grootheidsfantasieën bij leidinggevenden. (..) Linksom of rechtsom kennen ze zichzelf salarisverhogingen toe omdat ze abusievelijk geloven dat ze een hele bijzondere bijdrage leveren.

In navolging van wat burgemeester Ahmed Aboutalbeb tegen jhadisten zei die de Nederlandse samenleving verwerpen: ‘Als het je hier niet bevalt, dan rot je toch op’ kan hetzelfde tegen de bankiers gezegd worden die zichzelf zo grandioos overschatten: ‘Bankiers als het je hier niet bevalt, dan rot je toch op’. Wellicht ligt het nog gecompliceerder omdat deze bankiers waarschijnlijk voldoende zelfkennis hebben om te weten dat ze totaal niet bijzonder zijn of iets bijzonders toevoegen. Ze doen net alsof ze bijzonder zijn. Derksen: ‘Indien ze ook nog wat psychopathisch zijn (en dat is geen uitzondering) zien ze zelfs vaak in dat hun bijdrage niet bijzonder is, maar zijn ze alleen uit op eigen gewin en manipuleren anderen en het bedrijf zoveel ze kunnen.’

De oplossing ligt op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg. Topbankiers die geholpen willen worden dienen genezen te worden van hun narcisme dat zover gaat dat het destructieve krachten losmaakt die zowel bank, samenleving als eigen persoonlijkheid kan kapotmaken. De politiek moet niet meegaan in de fantasieën of de manipulatie door de topbankiers, maar dit corrigeren. Er is een psychologisch deltaplan nodig om de Nederlandse topbestuurders hun zelfbeeld dat zo los staat van de werkelijkheid te helpen herstellen. Bankiers die ondanks alles echt geloven dat ze iets bijzonders toevoegen kunnen naar het buitenland vertrekken. Ga!

Foto: Tweet van Tom-Jan Meeuws, 7 april 2015.

Boris Lange weet niet wat kunstkenners zijn. Of doet net alsof

Da’s lachen. Maar wie zet nou wie voor de gek? Naar aanleiding van dit filmpje van Life Hunters TV kopte AD  ‘Kenners zien Ikea-kunst aan voor uniek topstuk’. Als echter iets duidelijk wordt is dat de in beeld gebrachte bezoekers van Museum Arnhem weinig verstand van kunst hebben. Het belachelijk maken van mensen die zo goedwillend zijn om mee te werken is makkelijk manipuleren. Presentator Boris Lange zegt veel lol beleefd te hebben aan het maken van het filmpje. Dat valt goed te geloven. Maar hij roept leedvermaak op. Lange kijkt met de blik van de buitenstaander naar kunst door de marktwaarde centraal te stellen en komt zelf niet verder dan de buitenkant. Hij krijgt wat hij wil, maar wat hij precies denkt aan te tonen wordt niet helder. Wellicht dat museumbezoekers niet per definitie kunstkenners zijn. Lange toont vooral zijn eigen onbegrip van kunst aan.

Opnieuw de verderfelijke wereld van Arto Imago. Concurrentievervalsing

tl

Een unieke kans om een topschilderij op de kop te tikken! Kunstuitleen Arto Imago is haar collectie namelijk weer flink aan het updaten. Ruim 475 werken gaan dit keer onder de digitale veilinghamer, waaronder werken van Armando, Roger Raveel, Ad Verstijnen, Jan Cremer maar ook van schilders uit de alom bekende Tilburgse school: Marc Mulders, Paul van Dongen en Reinoud van Vught, aldus een aankondiging van Arto Imago.

Acryl op doek uit 1991 van Toon Laurense uit het depot van Kunstuitleen Arto Imago. Te koop via de internetveiling van het Notarishuis Arnhem die loopt tot 27 mei. Hoogste bod tot nu toe 40 euro. Afgelopen weekend was ik in Galerie Jan van Hoof in Den Bosch met grote doeken van Toon Laurense. Meer omfloerst en minder pasteus dan voorheen. De nieuwe werken deden me aan Roland Schimmel denken. Internetveilingen uit door gemeentelijke instellingen afgestoten en door particulieren opgekochte openbare collecties werken concurrentievervalsend. Voor galerie en kunstenaar. ‘Het werk heeft een galerie waarde van tweeduizend euro. Het betreft hier dus een koopje’ zegt zo’n internetveiling. Maar dus een koopje op kosten van een ander.

In de informatie van het Notarishuis wordt deze keer niet de herkomst vermeld, maar uit de informatie van Arto Imago valt af te leiden dat het om werk van de Kunstuitleen Tilburg gaat. Deze voormalige gemeentelijke collectie werd in 2010 als bezuinigingsmaatregel door de gemeente Tilburg afgestoten en overgenomen door Arto Imago. De cultuurwethouder Marjo Frenk zei over deze voortzetting: ‘Met deze overeenkomst zorgen we ervoor dat de gemeentelijke kunstcollectie behouden en toegankelijk blijft voor de kunstliefhebbers van de stad’. De overeenkomst heeft een looptijd van 5 jaar, zodat de Tilburgse raad binnenkort een evaluatie wacht.

De Tilburgse kunstenaar Marc Mulders reageerde bij ’n eerdere veiling in 2012 afwijzend op de internetveiling door te spreken over ‘de verderfelijke wereld van Arto Imago’Hij had werk verkocht aan de Kunstuitleen Tilburg om de Tilburgers ervan te laten genieten, niet om het door de gemeente te laten veilen, zo voegde hij toe. Kunstenaar en moderator van Trendbeheer Jeroen Bosch merkte toen op: ‘Nu alles op de schroothoop ligt krijgt waarde een andere kleur – maar welke precies.’ Dat wordt steeds duidelijker: de kleur van geld.

Ger van Elk’s ‘western style masters – Gem. techniek/ Papier – 81×102 cm’ heeft tot nu toe een hoogste bod van 20 euro. Sla uw slag ten koste van kunstenaars en galeries. Mede dankzij de gemeente Tilburg die ooit haar stadscollectie van de hand deed. Blijft door verkoop de gemeentelijke kunstcollectie behouden, Tilburg?

ger

Foto 1: Schermafbeelding van Toon Laurense – zonder titel 3 1991 – acryl/doek – 82 x 75. Internetveiling bij het Notarishuis Arnhem.

Foto 2: Ger van Elk – western style masters – Gem. techniek/ Papier – 81×102 cm

Zie hier de catalogus van de internetveiling van werken van Arto Imago door Notarishuis Arnhem.

Opnieuw: Arto Imago veilt 475 werken van Kunstuitleen Tilburg

Papegaai

Kunstuitleen Arto Imago met vestigingen in Uden en Tilburg veilt weer ‘modern’ werk. Deze keer gaan bij het Notarishuis Arnhem 475 objecten onder de hamer. Schilderijen, aquarellen en heel veel grafiek. Er kan online geboden worden. Kijkdagen in Tilburg (naast Textielmuseum) op 19 en 20 mei en in Arnhem op 25 en 26 mei.

In de informatie van het Notarishuis wordt deze keer niet de herkomst vermeld, maar uit de informatie van Arto Imago valt af te leiden dat het om werk van de Kunstuitleen Tilburg gaat. Deze voormalige gemeentelijke collectie werd in 2010 als bezuinigingsmaatregel door de gemeente Tilburg afgestoten en overgenomen door Arto Imago. De cultuurwethouder Marjo Frenk zei over deze voortzetting: ‘Met deze overeenkomst zorgen we ervoor dat de gemeentelijke kunstcollectie behouden en toegankelijk blijft voor de kunstliefhebbers van de stad’. De overeenkomst heeft een looptijd van 5 jaar, zodat de Tilburgse raad binnenkort een evaluatie wacht.

In maart 2012 veilden de eigenaren van Arto Imago Catherine Megens en Cessy Paardekooper 537 werken van de Kunstuitleen Tilburg, in mei 2012 zo’n 150 werken en in oktober 2012 407 werken. Zodat nu ruim 1500 werken van de Kunstuitleen Tilburg op de markt zijn gebracht. Het valt moeilijk in te zien hoe door verkoop de gemeentelijke kunstcollectie behouden en toegankelijk kan blijven als de opschoning zo fors uitpakt.

In hoeverre zo’n veiling marktverstorend werkt voor kunstenaars die via een galerie of op eigen initiatief hun werk op de markt brengen is de vraag. Trendbeheer sprak in oktober 2012 over de Dolle Dwaze Dagen bij Notarishuis Arnhem onder verwijzing naar de voorwaarden: ‘De circa 400 werken zullen voor slechts 10% van de verkoopprijs worden ingezet!‘. De Tilburgse kunstenaar Marc Mulders reageerde afwijzend op de veiling door te spreken over ‘de verderfelijke wereld van Arto Imago’. Hij had werk verkocht aan de Kunstuitleen Tilburg om de Tilburgers ervan te laten genieten, niet om het door de gemeente te laten veilen, zo voegde hij toe. Kunstenaar en moderator van Trendbeheer Jeroen Bosch merkte op: ‘Nu alles op de schroothoop ligt krijgt waarde een andere kleur – maar welke precies.’ Dat wordt steeds duidelijker: de kleur van geld.

Foto: Schermafbeelding van Marc Mulders, papegaaitulpen, olieverf op doek. Startprijs 150 euro. Uit de Collectie van de Kunstuitleen Tilburg dat ‘beheerd’ wordt door Arto Imago en dit werk veilt bij Notarishuis Arnhem. (In oktober 2012 was er sprake van dat ook een doek met de titel ‘Papegaaitulpen’ van Marc Mulders werd geveild; voor 4000, mogelijk een typefout).

Arto Imago houdt weer internetveiling: tik topschilderij op de kop

Kunstuitleen Arto Imago (Uden en Tilburg) biedt weer kunst per internet aan. Een veiling in maart 2012 riep vragen over afstoten van openbaar kunstbezit op. Nu worden 407 werken geveild. Opnieuw door het Notarishuis Arnhem. Ze komen onder de digitale hamer, zo zegt het. Bieden kan tot maandag 22 oktober. Arto Imago noemt het goed nieuws voor liefhebbers van Nederlandse schilderkunst, want ‘binnenkort krijgen zij weer een unieke kans om een topschilderij op de kop te tikken!‘. Echt? ‘Voor een zeer aantrekkelijke prijs‘. Of het ook goed nieuws is voor kunstenaars is de terugkerende vraag. Hun markt kan worden verstoord.

Wat voor richtlijn volgt een particuliere organisatie als Arto Imago die los van de gemeente Tilburg staat? Wie controleert dat? De veilinginformatie geeft daarover geen duidelijkheid. De kunstveiling is een gevolg van de marktwerking. Het gaat niet om het normale ontzamelen dat gebeurt vanwege fysieke (depot is vol) of kwalitatieve (mindere werken wegdoen) normen. Arto Imago zegt immers dat er topschilderijen op de kop getikt kunnen worden. Hoewel dat uit het aanbod niet blijkt. Bedrijfseconomische redenen tellen. Volgens de eigenaren worden de werken geveild omdat de collectie ‘upgedated’ moet worden. Arto Imago blijft bij de tijd.

Veel grafiek wordt aangeboden. Vaak nog voor de startprijs van 10 euro. De informatie zegt dat de werken voor slechts 10% van de verkoopprijs worden ingezet. Wordt hiermee hetzelfde als de marktwaarde bedoeld? In ieder geval bestaat de kans dat de verkoopprijs onder de marktwaarde ligt. Namen die deze keer opduiken zijn onder meer Armando, Marc Mulders, Paul Bogaers en J.C.J. van der Heyden. Sla hier uw slag. Of niet.

Foto: J.C.J. van der Heyden – Midnight Sun – Grafiek/ Papier 49/50 – ong. 75 x 95 cm. Hoogste bod 19 oktober: 180 euro.

Met 370 kelderrestanten opnieuw kunstveiling

Het Notarishuis Arnhem houdt weer een online kunstveiling met ‘circa 370 moderne kunstwerken uit verschillend bezit, waaronder een kleine 200 voormalig “BKR werken“, aldus het Notarishuis. Circa 150 werken komen uit de collectie van Arto Imago. In april 2012 bood deze Udense Kunstuitleen meer dan 500 werken via het Notarishuis aan. Ongeveer 20 werken komen van elders.

Wat wordt er aangeboden? The Great American Nude van Tom Wesselmann uit 1968-1977, de hopelijk niet valse zeefdruk Joanna van Roy Lichtenstein uit 1968 en en grafiek die toegeschreven wordt aan Salvador Dali. Maar ook de olieverf Facade van vernieuwer Willy Boers uit 1966 en een Abstract van Evert Jan van Maanen.

Kijkdagen zijn op 19 en 20 mei. Op internet sluit deze ‘veiling moderne werken‘ op maandagavond 21 mei, vanaf 20.00 uur. Klik hier voor de catalogus. Sla uw slag en wordt gretig. Maar denk aan de 21% BTW.

Foto: Roy Lichtenstein, Joanna, zonder jaartal (1968- ..), zeefdruk

Museale objecten uit niet-museale kunstcollecties verdienen betere bescherming

Aldus staatssecretaris Halbe Zijlstra in zijn advies aan de Raad voor Cultuur over een nieuw museaal stelsel. Op 23 november 2011 kwam de Raad met het advies ‘Geen Erfgoed in de Etalage‘. Dit naar aanleiding van de omstreden verkoop door museumgoudA eerder dat jaar van het schilderij ‘The Schoolboys’ van Marlene Dumas. MuseumgoudA mocht op het nippertje binnen de NMV blijven. Op 26 maart 2012 buigt de Nederlandse Museumvereniging (NMV) zich in een extra Algemene Ledenvergadering zowel over het sanctiebeleid bij overtreding als de afstotingsregels. Opzet is om een en ander aan te scherpen.

Het afstoten van museale objecten door gemeentelijke, provinciale en rijksmusea staat hoog op de agenda. Dankzij het door de museumsector als onzorgvuldig beoordeelde opereren van museumgoudA. Zijlstra heeft het in september 2011 op vragen van de kamerleden Jasper van Dijk (SP) en Jetta Klijnsma (PvdA) veroordeeld. NMV en de Raad voor Cultuur volgden daarop met hun oproep om de afstotingsregels (LAMO) strikt na te leven. Staatssecretaris Zijlstra vraagt de Raad nu om een brede visie voor de hele museumsector.

Nederlandse museumcollecties lijken dus redelijk beschermd. Hoewel alertheid geboden blijft. Niet-museale kunstcollecties in het bezit van gemeenten en provincies lijken minder zeker van hun voortbestaan. Afgelopen jaren zijn niet-museale collecties in hoog tempo afgestoten en om economische redenen door opkopers op de veiling gebracht. Elke openbare kunstcollectie die het stempel ‘museaal’ mist lijkt weerloos.

Museale en niet-museale kunstcollecties zijn onvergelijkbaar van aard, maar hebben raakvlakken. Zo is de collectie van een kunstuitleen met andere motieven en kwaliteitscriteria tot stand gekomen dan een museumcollectie. Maar aan een niet-museale kunstcollectie met objecten van museale waarde ontbreekt nu elke bescherming. Soms hanteren gemeenten bij afstoten de LAMO zoals in 2011 Nijmegen deed. Maar bij een veiling door Arto Imago met delen van de voormalige Tilburgse Kunstuitleen werd de LAMO niet gevolgd.

Gewenst is een richtlijn voor museale objecten in niet-museale collecties. Zo zouden te privatiseren Kunstuitlenen bij overdracht de LAMO-richtlijn opgelegd moeten krijgen. Met terugwerkende kracht zou dit ook voor de al geprivatiseerde collecties moeten gelden, hoewel dit juridisch ingewikkeld ligt. Met als doel om objecten van museale waarde voor de openbaarheid te bewaren. Men kan het toezicht onderbrengen bij de VNG, de NMV of welke landelijke instantie ook. Als er maar inzichtelijkheid, uniformiteit en zorgvuldigheid komt voor de collecties van (voormalige) kunstuitlenen en CBK’s die nu ontbreekt. Zie ook deze discussie.

Foto: Schermafbeelding van passage in brief van staatssecretaris Halbe Zijlstra aan de Raad voor Cultuur, dd 14 maart 2012