George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Library of Congress

Blijkt uit de foto ‘Detroit, Michigan. Rioting at the Sojourner Truth housing project’ (1942) wie er tegenover elkaar staan?

leave a comment »

Foto’s van rellen zijn inwisselbaar. Macht, onrust, gerechtigheid en maatschappelijke ongelijkheid. Steden en jaartallen verschillen, maar de aanleiding blijft hetzelfde. Deze foto toont een gebeurtenis uit 1942 in Detroit. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er veel rellen. Mede omdat door de dienstplicht de arbeidsmarkt overhoop was gehaald en minderheden moesten inspringen. Daarom konden ze hun recht opeisen.

Waar ging het over? Het bijschrift zegt: ‘Rioting at the Sojourner Truth housing project’. Volgens de uitleg van de Wayne State University gaat het om de huisvesting van zwarte arbeiders in de defensie industrie. Witte omwonenden kwamen ertegen in opstand. Uiteindelijk werden de zwarte werkers met steun van de overheid toch gehuisvest in de Sojourner Truth. Dat verliep niet zonder incidenten. Wat we nou precies zien op de foto valt lastig te achterhalen. Het is in een vroeg stadum van de rellen, in februari 1942. Onderhandelt de man met de hoed die op de rug wordt gezien namens de overheid met de zwarte werkers die hun recht opeisen?

De paradox is dat zwarte arbeiders in de defensie-industrie worden ingezet om de nazistische Duitsers te helpen verslaan, maar vervolgens geconfronteerd worden met datzelfde soort racistisch denken in eigen land.

Foto 1: Arthur S. Siegel, ‘Detroit, Michigan. Rioting at the Sojourner Truth housing project’ (1942). Collectie: Library of Congress.

Foto 2: Pamflet van witte omwonenden dat oproept om te demonstreren tegen de huisvesting van zwarte defensie werkers in het Sojourner Truth Housing Project. Detroit, 1942. Collectie: Walter P. Reuther Library. 

Bij de foto ‘ “White Wings” of Bucharest’ (1920)

leave a comment »

Een straat in de Roemeense hoofdstad Boekarest in 1920. Vrouwen in het wit lopen met een bezem op de schouder. De toelichting bij de foto uit de collectie van het Library of Congress is interessant: ‘”Witte Vleugels” van Boekarest. Overal op de Balkan worden vrouwen aangetroffen die zwaar werk doen dat in westerse landen door mannen wordt verricht. Dit toont Roemeense vrouwen die werken als “Witte Vleugels” of straatvegers in Boekarest. Op advies van Amerikaanse Rode Kruis-artsen en hulpverleners hebben veel Balkan-steden hun straten schoongemaakt. De Amerikanen ontdekten dat veel van de epidemieën die het land overspoelden hun oorsprong hadden in slechte openbare sanitaire omstandigheden. Toen Boekarest het advies opvolgde en besloot op te gaan ruimen, vond het veel meer sollicitanten voor de baan onder vrouwen dan onder mannen.’

Op welke sporen worden we door zo’n bijschrift gezet dat vooroordelen en stereotyperingen niet schuwt? De Amerikanen hebben de controle en geven meer om hygiëne en gezondheid dan de lokale autoriteiten. Ze geven Roemenen opdracht om te handelen. Roemeense mannen zijn niet zo actief en vrouwen verrichten het zware werk. Een advies dat nog altijd actueel is met het huidige coronavirus is dat slechte openbare sanitaire omstandigheden af te raden zijn. Honderd jaar later moeten we nog steeds de straten schoonhouden, onze handen wassen en de adviezen van de medische experts of organisaties als de WHO of het Rode Kruis volgen.

Foto: “White Wings” of Bucharest’, 1920. Collectie: Library of Congress.

Gedachten bij de foto ‘National Gallery of Art (hours sign)’ van Warren K. Leffler (1965)

leave a comment »

Het is 19 juli 1965. Warren K. Leffler maakt deze foto in de National Gallery of Art in Washington DC. Het valt op dat de openingstijden ruim zijn. Het museum is tot 10 uur ’s avonds open. Dat is wat anders dan de musea in Nederland die op een enkele uitzondering na 55 jaar later nog steeds oude kantooruren volgen. De vrouw die voor het schilderij Le Vieux Musicien (The Old Musician) van Édouard Manet (1862) staat kijkt om naar de fotograaf. Leffler is waarschijnlijk Afro-Amerikaans, hoewel er geen afbeeldingen van hem te vinden zijn. Hij maakte iconische foto’s van de leiders van de Burgerrechtenbeweging. Op de foto en het schilderij van Manet wordt gekeken en worden blikken gevolgd. Manet wordt vaak beschouwd als de eerste moderne schilder.

De onrust van de hete zomer van 1965, de rassenrellen en de sociale ongelijkheid houdt Leffler buiten beeld. Zo lijkt het. Neutraal pakt de opdracht niet uit om plichtmatig de tentoonstellingNineteenth- and Twentieth-Century European Drawings’ te fotograferen. Leffler spreekt zich uit en lijkt de beperkte ruimte te nemen om subtiel commentaar te geven. In elk geval weeft hij die notie in de betekenis. Of is dat nou te vergezocht?

Foto 1: Warren K. Leffler, National Gallery of Art (hours sign), 19 juli 1965. Collectie: Library of Congress.

Foto 2: Edouard Manet, The Old Musician (1862). Olieverf op doek. Collectie: National Gallery of Art, Washington DC (Deelcollectie: Chester Dale Collection).

Blikken op foto ‘Portrait of June Christy, 1947 or 1948’

leave a comment »

Het is kostelijk zoals het meisje op de voorste rij in het publiek naar haar klaarblijkelijke vriendje opkijkt die op zijn beurt naar de vrouw met de witte blouse op de stoel kijkt. Het vriendje staart en kan niet verbergen dat hij overdonderd is door de aanwezigheid van de vrouw. Blikken schieten heen en weer. Het meisje rechts kijkt met een observerende blik die verwondering en bewondering combineert. De op het podium gezeten vrouw is zangeres June Christy. Zij kijkt de zaal in. Blijkbaar gewend aan de blik van het publiek. Sommigen in dat publiek kijken weer naar de fotograaf. Deze foto van jazzfotograaf William Gottlieb wordt gedateerd op 1947 of 1948. Toen zong Christy bij het orkest van Stan Kenton. Zie hier op George Knight Kort hoe Christy in 1959 haar signature tune Something Cool zingt. Maar het gaat niet om muziek, maar om beeld. De titel is ‘Portrait of June Christy’, maar is het niet ook een portret van het publiek? Dat zo’n 70 jaar geleden een paar dollar neertelde voor een concert en ingeblikt wordt op een foto vis à vis een idool dat voor het aanraken is.

Foto: William Gottlieb, ‘Portrait of June Christy, 1947 or 1948‘. Collectie: Library of Congress. Vermoedelijke datering 1947. 

Written by George Knight

29 november 2019 at 16:36

Bij twee foto’s staat de tijd niet stil: ‘Clock on wall, lobby. Chicago Federal Center, Chicago, Illinois’

leave a comment »

Deze twee foto’s bij elkaar roepen een raadsel op. Zijn ze het spiegelbeeld van elkaar? Loopt de houten balie van de bovenste foto naar links door en verschijnt op de onderste foto opnieuw een deur, met een gesloten, metalen loket? De klok geeft de aanwijzing dat het twee afzonderlijke foto’s zijn. Want op de bovenste foto is het 8.50 en op de onderste 8.55 uur. Kostte het fotograaf Carol Highsmith vijf minuten om de foto te nemen?

Het onderschrift bij deze foto’s uit de collectie van het Library of Congress zegt: ‘Chicago Federal Center, designed by Ludwig Mies van der Rohe, is a monument to the architect’s maxim, “Less is more.” Simplified, modern and efficient, the steel and glass buildings embody the Miesian vocabulary.’ De titel luidt: ‘Clock on wall, lobby. Chicago Federal Center, Chicago, Illinois.

De serie van twee foto’s werkt bezwerend. Ze wekken door de bijna identiek uitsnede de suggestie dat ze het spiegelbeeld van elkaar zijn. Wat ze niet zijn. Fotograaf Highsmith volgt architect Mies van der Rohe in zijn vormenspel. Of minder meer is, is de volgende vraag die zich aandient. Daar zijn kanttekeningen bij te plaatsen. Want minder kan ook minder zijn. Het heeft ermee te maken waar het op reageert en wat eruit volgt. Aan deze twee foto’s van 27 juli 2017 valt van alles af te lezen omdat ze weinig tonen. Voor een foto die moet documenteren wordt minder onhandig. Ontstaat daarom de indruk dat de foto buiten het kader doorloopt?

Foto 1: Carol M. Highsmith, ‘Clock on wall, lobby. Chicago Federal Center, Chicago, Illinois’. 2017. Collectie: Library of Congress.

Foto 2: Carol M. Highsmith, ‘Clock on wall, lobby. Chicago Federal Center, Chicago, Illinois’. 2017. Collectie: Library of Congress.

Written by George Knight

5 januari 2019 at 16:59

John Szwed over de relatie tussen jazz en schilderkunst

leave a comment »

Een item voor de liefhebbers van jazz en schilderkunst, in het bijzonder bebop en moderne kunst. Emeritus hoogleraar John Szwed die heeft gepubliceerd over jazz, antropologie en Afro-Amerikaanse onderwerpen geeft zijn visie op de wisselwerking en wederzijdse beïnvloeding tussen de twee disciplines. Met in een hoofdrol twee van oorsprong Nederlandse schilders: Piet Mondriaan (na 21’30’’) die wordt gekoppeld aan de door-meanderende boogie woogie van de pianisten Albert Ammons, Meade Lux Lewis en Pete Johnson en aan Thelonious Monk, evenals Willem de Kooning (na 43’00’’) die wordt gekoppeld aan Robert Rauschenberg en Ornette Coleman. In Nederland zouden in zo’n lezing ongetwijfeld de namen Lucebert en Hugo Claus vallen.

Foto: Robert Ryman, Untitled (Orange Painting), 1955 en 1959. Collectie: MoMA New York.

De kruiser ‘Utrecht’ en de Hudson – Fulton Celebration (1909)

leave a comment »

Sailors at rapid fire gun on Dutch ship “Utrecht”’ zo luidt de titel van deze foto in de collectie van het Library of Congress. Het jaar is 1909. De kruiser ‘Utrecht’ uit de Hollandklasse neemt deel aan de Hudson – Fulton Celebration. Een feest vol vieringen met een Nederlands tintje. De ‘Utrecht’ nam namens Nederland deel aan de vlootschouw ter ere van het jubileum dat het 300 jaar geleden was dat de in dienst van de VOC varende Henry Hudson met de Halve Maan in 1609 de rivier opvoer die later zijn naam kreeg. Ook werd gevierd dat het zo’n 100 jaar geleden was dat in 1807 de Amerikaanse ingenieur Robert Fulton met het stoomschip Clermont over de Hudson voer. Halve Maan en Clermont voeren de vlootschouw aan zoals uit een ansichtkaart blijkt:

De matroos staat er in zijn witte pak ontspannen bij. Met een pijp in de linkerhand en zijn rechterhand losjes aan de trekker. Maar er is geen vijand in zicht. Op dezelfde foto rust rechtsonder een hand op wat zo te zien een uitgeklapte deur is. Militair vertoon als feest en bevestiging van de vriendschapsband tussen landen. Vijf jaar later in 1914 voeren de (oorlogs)schepen in een andere realiteit. De ‘Utrecht’ van het neutrale Nederland maakte het niet meer mee. De in 1898 in de vaart genomen ‘Utrecht’ was in 1913 alweer uit dienst genomen.

Foto 1: ‘Sailors at rapid fire gun on Dutch ship “Utrecht”, 1909. Collectie Library of Congress.

Foto 2: Ansichtkaart Hudson Fulton Celebration 1909 Naval Parade.

Foto 3: ‘Netherlands [ship] Utrecht’, 1909. Collectie Library of Congress.

Dorpsgezicht met kruisbeeld van Garmisch, Beieren, 1890

leave a comment »

Een foto met kruisbeeld uit 1890 in het Beierse Garmisch. Een dorpsgezicht of Dorfspartie. Een vrouw knielt voor de houten behuizing met twee verdiepingen. Beneden Maria, boven Jezus aan het kruis. Links leidt een pad door de wei of de alm. Rechts het dorp met kerktoren. Wat is hier zo bijzonder aan dat een Amerikaanse maatschappij het vastlegt als beeld van Duitsland en er exemplaren in eigen land en in Europa van hoopt te verkopen? Moet dit dorpsgezicht bevestigen wat men kent of verrassen? In diep katholiek Beieren ontmoeten half afgewende gezichten elkaar naar beneden of boven kijkend. Dat lijkt een verticale samenleving. De echte verrassing ligt in de toekomst besloten en ontvouwt zich 43 jaar later. In 1933. Wordt hier de kiem gelegd?

Written by George Knight

28 oktober 2017 at 19:00

LoC: ‘Negroes playing chess, Algiers, Algeria’, 1890-1900

leave a comment »

Een prachtige foto uit het eind van de 19de eeuw met een rampzalige titel: ‘Negroes playing chess, Algiers, Algeria’. Een print uit de collectie van het Library of Congress. Een straatbeeld uit de toenmalige Franse kolonie Algerije. De man met de witte doek, de rode espadrilles en het witte hoofddeksel zit niet achter, maar naast het bord. Men kijkt naar de stukken. Niet de klassieke Staunton-schaakstukken, maar stukken die eerder een tussenvorm zijn van een Europees en een Afrikaans spel. Maar zijn het ‘negers’ die hier schaken? Als ze al schaken. Dat is in de VS toch allang geen geaccepteerde benaming meer? Het lijken trouwens eerder Arabische Algerijnen. Maar doet dat er eigenlijk iets toe? Het is zo lang geleden. Er is zo veel geleden.

Foto: [Negroes playing chess, Algiers, Algeria], 1890-1900. Collectie: Library of Congress

Written by George Knight

22 oktober 2017 at 22:10

Vluchtelingen in beeld die raken: The New York Times 1914

leave a comment »

We kunnen het leed van anderen nauwelijks bevatten. Hoe verder het van ons bed is, hoe minder. Migranten die verdrinken op gammele bootjes in de Middellandse Zee vinden we verschrikkelijk, maar bevatten we het echt? Pas als het dichtbij komt in onze straat, onze stad of ons land beginnen we het te begrijpen. Om ons er met z’n allen druk over te maken. Uit m’n familiegeschiedenis ken ik de vluchtelingen die in 1914 naar Zeeland vluchtten voor het geweld van de Duitse troepen. Sommige Belgen vestigden zich na die oorlog in mijn geboorteplaats en hielden zo de herinnering levend. Daar moet ik aan denken toen ik in de collectie van de Library of Congress een zondagsbijlage van The New York Times van 1 november 1914 tegenkwam. Met vluchtelingenstromen die zich uit Antwerpen of Gent naar de Nederlandse grens bewegen. Ze wandelen zo mijn historisch geheugen binnen. En daarom raakt het me zo. Meer dan veel hedendaags leed. Is dat vreemd?

Foto: Pagina uit The New York Times van 1 november 1914.

Written by George Knight

28 juli 2017 at 11:45

%d bloggers liken dit: