George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Lezing

Als geest van Jan Salie door Europa waart, wat moeten we ermee?

with one comment

Het_kanonschot_Rijksmuseum_SK-C-244.jpeg

jansalieachtigberoerd, bloedeloos, dweperig, flauw, fleps, futloos, gammel, gezapig, halfslachtig,
krachteloos, laks, lam, lamlendig, lauw, lens, loom, lullig, lusteloos, machteloos, mat, mild, moe, murw, nalatig, paf, plat, slapjes, sloom, vermoeid, verslapt, week, wekelijk, zacht, zwak.

Waart Jan Salie door Europa? De personificatie van de 19de eeuwse lamlendigheid die Potgieter in 1841 in het verhaal ‘Jan, Jannetje en hun jongste kind’ verwoordde. Het kind Jan Salie wordt uit huis -in een hofje- gedaan door de ouders die het 17de eeuwse Nederland verbeelden. Als de geest van Jan Salie het overneemt, dan regeert de lamlendigheid. Dat moet voorkomen worden. Die machteloze halfslachtigheid, de lakse lulligheid, de lome nalatigheid, de weke zwakheid. Valt vooral West-Europa anno nu te karakteriseren als Jan Salie?

Twee voorbeelden: 1) De angst van universiteiten, musea en festivals dat leidt tot het afgelasten van lezingen of symposia over de vrijheid van meningsuiting vanwege een mogelijke dreiging. Vandaag werd bekend dat een lezing op 17 maart van Lars Vilks aan de Zweedse Karlstad Universiteit is afgelast omdat de veiligheid van de aanwezigen niet kan worden gegarandeerd. De lezing hoeft niet meer gehouden te worden. Het punt is al gemaakt, niemand komt meer vanzelfsprekend op voor de vrijheid van meningsuiting. 2) De angst van Europa om weerstand te bieden aan het Rusland van Putin. Het durfde niet optreden toen de Krim onrechtmatig werd geannexeerd en treedt nog steeds niet passend en besluitvaardig op tegen de Russische agressie in Oekraïne.

Hebben we met een vroeg 21ste eeuwse Jan Salie een oud fenomeen in een nieuw jasje te pakken dat onze tijd personifieert? Maar hoe is dat dan ontstaan? Is het ingegeven door de angst om onze welvaart vast te houden en die koste wat kost niet te verliezen omdat we vermoeden dat het economisch nooit meer zo goed wordt als het was? Maakt het spelen op zekerheid door het vertragen van de achteruitgang ons reactief, voorzichtig en defensief? Nee, zo erg is het gelukkig niet. Vele burgers nemen initiatieven en veroveren nieuwe werelden. Maar juist dat gaat ten koste van de oude werelden waar politici, bestuurders en directeuren in opereren. Ze weten zich geen raad met de aanpassing aan nieuwe omstandigheden. En tonen in afwachting lamlendigheid.

Foto: Willem van de Velde (II), Het kanonschot. Omstreeks 1680. Collectie: Rijksmuseum Amsterdam.

Oekraïne: Onderschat Putin de EU of overschat EU zichzelf?

with 3 comments

Een amateur filmt een konvooi van 122 Russische militaire voertuigen in de buurt van het Oekraïense Krasnodon. Dus op Oekraïens grondgebied. Ukraine@war geeft de geo-locatie. Onduidelijk is waarheen het konvooi op weg is. Donetsk, Mariupol? Maar de vraag is wat het op Oekraïens grondgebied doet zonder toestemming van de centrale regering in Kiev. Hier is sprake van een onrechtmatige invasie door de Russische Federatie van een autonoom en soeverein land. Dat vraagt om een reactie. Maar door wie?

De Russische Federatie komt de laatste tien dagen militair uit de kast. Op een opvallende manier gooit het alle schroom van zich af. Waar het eerst de geheime oorlog verborgen hield door ’s nachts te opereren en vaak achterafweggetjes te kiezen voor de militairen transporten vanuit Rusland geeft het nu sociale media volop gelegenheid de aanwezigheid van legervoertuigen van de Russische Federatie vast te leggen. Verklaring is dat president Putin zich overmoedig en onoverwinnelijk waant en denkt dat Europa, de VS en andere westerse landen hem niks kunnen maken in een Oekraïne dat in meerderheid voor aansluiting bij de EU gekozen heeft.

Minister Frans Timmermans en beoogd eurocommissaris was gisteren duidelijk in de H.J. Schoo-lezing over Europa. President Putin denkt dat-ie Europa kan overbluffen, maar onderschat de kracht van Europa: ‘Europa is allereerst een idee. Europa staat voor een manier van leven die overal ter wereld erkend en herkend kan worden als Europees. Democratie, mensenrechten, vrijheid van godsdienst, individualisme—het zijn waarden die voor het eerst hier—in Europa—opduiken.’ en: ‘De meest extremistische fundamentalisten in het Midden-Oosten, de meest radicale nationalistische politici uit Rusland—ze richten hun woede op ons omdat ze bang zijn dat de Europese manier van leven aantrekkelijk zal blijken voor hun eigen bevolking. De angst van Poetin is niet dat demonstranten met blauwe vlaggen met gele sterren zwaaien op het Maidan-plein—de angst van Poetin is dat ze die blauwe vlaggen met gele sterren laten zwaaien op het Rode plein.

Timmermans dicht de EU kracht toe die het in het Oekraïense conflict nog niet toonde. Of het om meer gaat dan wensdenken van een naar een topfunctie solliciterende politicus is de vraag. In elk geval moet de EU zich vermannen, de onderlinge geschillen opzij zetten en beseffen dat Putin door zijn optreden een antwoord van de EU forceert: ‘Ik moet mij hoeden voor gepsychologiseer, maar het is een ervaringsfeit dat president Poetin een meester is in escalatie die nog niet de schoonheid van de-escalatie heeft ontdekt. Hij verwacht kennelijk dat hij uiteindelijk toch iedereen kan overbluffen. Een grote en voor Rusland uiterst kostbare inschattingsfout. Overigens mogen wij niet de fout maken te denken dat het snel overwaait en dat we ons geen sancties kunnen permitteren. Wat wij ons niet kunnen permitteren is toegeven aan de logica van landjepik als je je zin niet krijgt, van de toelaatbaarheid van militaire activiteiten in een buurland om dat land te destabiliseren en economisch en politiek op de knieën te krijgen. Die logica, eenmaal onweersproken, zal de neiging hebben ook elders op te duiken, de retoriek van president Poetin en de nu al vele maanden aanhoudende extreme, agressieve nationalistische retoriek in de Russische media doen het ergste vermoeden.’ Belofte maakt schuld.

Mana al Sharif: een Saoedische vrouw die durft te rijden

with one comment

Het is in Saoedi-Arabië voor vrouwen niet tegen de wet een auto te besturen. Maar het is verboden. Mana al Sharif riep twee jaar geleden vrouwen op te gaan rijden. Hun eigen weg te gaan. Saoedi-Arabië is het enige land waar dit verboden is. Dus Saoedi-Arabië tegen de rest. Valt dat voor deze streng islamitische staat te winnen? In een TED-lezing uit 2013 in Edinburgh doet ze haar verhaal. Ze valt haar land niet af, maar probeert het juist slim mee te nemen in de vooruitgang. Deze moedige vrouw is niet bang en geeft inspiratie. Ook ons. 

Foto: Cartoon en logo WomenToDrive van Latuff, 2011. Op site manal-alsharif.com

Google waarschuwt voor Google: Eric Schmidt

with one comment

In een lezing op Cambridge University over connectiviteit in de technologische toekomst waarschuwt Google’s bestuursvoorzitter Eric Schmidt voor de donkere kanten van internet en sociale media. Zoals cyberterrorisme of digitale chantage. De beloften en uitdagingen van de toekomst zijn het vinden van een nieuw evenwicht in een tijd van snelle veranderingen. Wie garandeert dat bijvoorbeeld hackers straks niet de besturing van drones overnemen? Hoe dan ook zouden ouders hun kinderen moeten voorlichten over internet en sociale media zoals ze dat nu over sex doen. Ter aanvulling, dat zou geïntegreerd kunnen worden in het vak mediakunde.

De waarschuwingen en vergezichten van Schmidt ogen merkwaardig. Google speelt een dubbel spel. Soms positioneert het zich aan de kant van de burger, maar meestal ligt het in bed met overheden. Zoals in Rusland of de VS. Als de vuistregel is dat staatsmacht, burgerrechten en bedrijfsbelangen communicerende vaten zijn, dan betekent dat het ene ten koste van het andere gaat. Tendens is dat burgers buitenspel worden gezet ten koste van de samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven. Deze laatsten worden binnenboord gehaald. Want hun techniek is nodig om de burger te controleren. Dat kunnen overheden niet alleen.

Eric Schmidt bedrijft met zijn lezing public relations en meet zich het aureool van de onafhankelijke buitenstaander aan die waarschuwt voor de gevaren van de toekomst. Wat-ie in zekere zin ook is omdat Larry Page als CEO sinds 2011 verantwoordelijk is voor de dagelijkse zaken. Schmidt bewaakt de naam van Google en gooit op prestigieuze plekken waarschuwingen over de toekomst in de publiciteit. Over het nu rept-ie niet. Dat komt te dichtbij. De gevaren zijn zeker realistisch. Maar sommige ervan zijn mede door Google ontstaan.