George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Kwakzalverij

Ik denk dat ik kwaad word over de onkunde en onnozelheid van de tentoonstellingsmakers van Museum Volkenkunde: Helende Kracht

with 3 comments

Steevast twijfel ik bij aankondigingen van de musea van het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMvW) of ik erom moet schaterlachen of dat ik kwaad moet worden over de onbenulligheid en het platte vertoon van modieusheid en onkunde. Serieus kan ik tentoonstellingen van deze musea (Tropenmuseum, Afrika Museum, Museum Volkenkunde) niet meer nemen, zoals ik die van het Stedelijk Museum, het Rijksmuseum, Museum Boijmans, het Gemeentemuseum Den Haag, het Centraal Museum en al die zorgvuldig en behoedzaam opererende musea serieus neem. Waar het aan ligt is me niet geheel duidelijk, maar het kan niet anders zijn dat bij het NMvW de tentoonstellingsmakers samen met de directie en de afdeling marketing de macht hebben gegrepen en de deskundigen het nakijken hebben. Met als gevolg dat niet de kunst centraal staat, maar de politiek correcte blik op de kunst, en dat de niet-deskundigen zonder veel vakkennis -met uitsluiting van de deskundigen- museumpje mogen spelen. Dat wreekt zich in de tentoonstellingen en de presentatie ervan.

Neem de aankondiging van de tentoonstelling ‘Helende Kracht’ die vanaf 12 juni 2019 te zien is in Museum Volkenkunde te Leiden. Een passage luidt: ‘Loopt het even niet zo lekker, dan zijn er naast doktersbezoek volop andere mogelijkheden om de balans te herstellen. Van orakelkaarten, ayahuasca, handoplegging, klankschalen en hypnotiserende troms tot sjamanen, heksen en vodunpriesters: het aanbod is enorm. De verzamelnaam voor al die therapeutische behandelingen waarbij de balans tussen lichaam, geest en ziel voorop staat, is healing.’ Een weerlegging ervan zou een kolfje naar de hand van de Vereniging tegen de Kwakzalverij zijn. Neem het artikel ‘Wie is hier gek? Healing-praktijken in een GGz’ uit 2006 van Cees Renckens waarin hij zegt: ‘De VtdK acht het ten enenmale ontoelaatbaar patiënten die het ten gevolge van hun angsten en/of depressiviteit toch al moeilijk genoeg hebben, wijs te maken dat zij kunnen profiteren van bovennatuurlijke krachten zoals dat bij de zogenaamde ‘healings’  zou geschieden. Hoe bewerkstelligt men vervolgens dat een dergelijke patiënt wordt afgeschermd van verpleegkundigen of andere artsen, die natuurlijk hun lachen niet kunnen houden als deze beweert dat de healing zo goed helpt? Zoiets is praktisch onmogelijk.’ Promotie voor healing praktijken kan dus gevolgen hebben voor de gezondheid van patiënten.

Museum Volkenkunde suggereert dat waar de reguliere geneeskunde faalt de alternatieve geneeswijzen uitkomst kunnen bieden, maar op welke onderzoeksgegevens het museum zich baseert is twijfelachtig. Hoe kunnen volgens dit museum orakelkaarten, handoplegging, klankschalen en hypnotiserende troms een balans tussen lichaam, geest en ziel herstellen die de reguliere geneeskunst niet kan herstellen? Hoe gaat dat dan? Museum Volkenkunde volgt in deze aankondiging de lijn van de kwakzalverij. Het is verbijsterend om te constateren dat dit museum meent zich hiermee in een tentoonstelling te moeten profileren. Met kwakzalverij.

Het wordt er nog doller op als de aankondiging zegt: ‘Het uitgangspunt is ook gelijk: het geloof dat er meer is tussen hemel en aarde, meer dan we vanuit onze ratio en de (westerse) wetenschap kunnen verklaren.’ Ermee gooit Museum Volkenkunde de luiken wijd open voor bedrog, bluf en de charlatans van de healing industrie.

Museum Volkenkunde steunt kritiek op de reguliere geneeskunde en plaatst die op een lijn met orakelkaarten, handoplegging, klankschalen en hypnotiserende troms van healing. Hiermee neemt het museum echter een positie in die tot maatschappelijke schade kan leiden, zoals zich dat de laatste jaren onder andere aftekent in het complotdenken over vaccinaties. Daar geeft dit museum met deze tentoonstelling voeding aan, volgens de aankondiging die dat suggereert. Uiteraard kan een museum allerlei redenen hebben om een tentoonstelling over alternatieve geneeswijzen te maken. Maar deze aankondiging wijst niet op een goed doordachte en evenwichtige tentoonstelling over alternatieve geneeswijzen, geluk en gezondheid die door deskundigen en met voldoende deskundigheid en kennis van zaken opgezet is. Ik denk dat ik kwaad word over de onkunde en onnozelheid van de tentoonstellingsmakers van Museum Volkenkunde. Dit is te serieus om weg te lachen.

Foto: Schermafbeelding van artikelHelende Kracht’ van het Museum Volkenkunde te Leiden, 2019.

Bij een commentaar van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Waarom is er geen Vereniging tegen de Claims van Godsdiensten?

with one comment

Laat het duidelijk zijn, ik ben een aanhanger van het secularisme en daarom per definitie niet tegen godsdienst. Een voorstander ervan ben ik overigens evenmin. Secularisme is een politieke filosofie die zegt dat religies en levensovertuigingen volgens de wet in gelijke mate door de overheid gegarandeerd zijn en verdedigd moeten worden. Kortom, vrijheid, blijheid. Iedereen is vrij om een geloof, overtuiging, gemoedsstemming, zienswijze of standpunt te kiezen en is ook vrij om daar weer afstand van te nemen.

Daarmee is niet gezegd dat godsdienst geen kwakzalverij is. Als vanouds is dat het ‘strikt genomen het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunde’, zoals Wikipedia uitlegt. Volgens een uitspraak uit 2007 komt iemand een kwakzalver noemen overeen met iemand een bedrieger noemen. ‘Zeggen dat de vermeende voordelen van een geneeskundige behandeling ongegrond zijn, betekent dat er geen onweerlegbaar bewijs van werking is. Dit betekent gewoonlijk dat de behandeling niet wetenschappelijk werd getest, dat het wetenschappelijk bewijs voor de werking bijzonder zwak is, of dat de behandeling herhaaldelijk de wetenschappelijke toets niet heeft doorstaan‘, aldus de omschrijving in Het woordenboek van de Skepticus.

Dat opent een zienswijze die een direct verband legt tussen kwakzalverij en godsdienst. Want evenmin als de claims van de kwakzalverij kunnen religieuze en spirituele overtuigingen die godsdiensten claimen getoetst worden. Zoals bij testen de claims van de kwakzalverij niet bewaarheid kunnen worden, kunnen de claims van godsdiensten dat evenmin. Het is dat de term kwakzalverij aan geneeskunde is voorbehouden, maar anders zou godsdienst kwakzalverij kunnen worden genoemd. Via een omweg kunnen stafleden van godsdienst bedriegers worden genoemd. Dit alles betekent nog niet dat zij zwendelaars zijn, maar wel dat ze een geloof promoten waarvan het geclaimde voordeel of de werking ongegrond is. Met dat uitgangspunt valt het commentaar uit 2011 van bestuurslid Henk Timmerman van de Vereniging tegen de Kwakzalverij te lezen.

In 2011 had Henk Timmerman zoals hij zelf aangeeft een christelijke overtuiging. Hij was toen voorzitter van de Raad van Kerken in Oegstgeest. Hij meent dat ‘christenen zich tegen elke vorm van bedriegerij en oplichterij moeten verzetten’. Timmerman gaat voorbij aan religieuze en spirituele claims, en de werking van godsdienst. Want het valt niet te rijmen dat christenen die lid zijn van de Vereniging tegen de Kwakzalverij zich tegen het bedrog in de geneeskunde verzetten, maar niet tegen het bedrog in de godsdienst. Zijn commentaar is tegenstrijdig en komt voort uit het hanteren van een dubbele standaard. Want het patroon is dat testen de claims van godsdiensten keer op keer weerleggen. Een godsdienst die claimt het bovennatuurlijke te ondersteunen wordt door geen enkele wetenschappelijke studie hierin gevolgd.

Het lijkt er sterk op dat Timmerman aan wishful thinking doet en redeneert vanuit een blinde vlek. Hij is kritisch op bedrog in de geneeskunde, maar sluit zijn ogen voor bedrog in de godsdienst. Zo combineert hij een wetenschappelijk geest met fantasie. Dit roept de vraag op of hij dan lid van de Vereniging tegen de Kwakzalverij kan zijn als hij het bedrog in de godsdienst goedpraat of via een omweg sanctioneert door godsdienst boven kritiek te stellen. Zijn instinct waarmee hij zo kritisch is op het bedrog in de geneeskunde praat het bedrog van zijn eigen christendom goed. Hij redeneert in dit commentaar uit 2011 dubbelhartig door de geneeskunde langs de lat van de wetenschap en de wetenschappelijke methode te leggen, maar de godsdienst langs de lat van de fantasie en het wensdenken. Dat is onbetrouwbaar en onecht omdat de claims van de godsdienst volgens dezelfde wetenschappelijke methode als de kwakzalverij getoetst kunnen worden.

Het is gezien de afbakening van de kwakzalverij, die zich immers richt op de geneeskunde, begrijpelijk dat de Vereniging tegen de Kwakzalverij zich niet waagt aan de vraag of godsdienst bedrog is. Om deze reden had Timmerman er in het commentaar verstandiger aan gedaan om godsdienst niet uit de wind te houden of goed te praten door te suggereren dat er een tegenstelling met kwakzalverij is. Zo smokkelt hij legitimiteit voor godsdienst binnen. Hij had er verstandig aan gedaan om dit commentaar niet te schrijven omdat hij de claims en de werking van godsdienst wetenschappelijk niet kan ondersteunen door ze te toetsen, zoals hij evenmin de claims van kwakzalvers kan ondersteunen. Het is aanbevelenswaardig als er een Vereniging tegen de Claims van Godsdiensten opgericht zou worden die even kritisch naar godsdienst kijkt als de Vereniging tegen de Kwakzalverij naar geneeskunde kijkt. Dan kunnen valse claims van godsdiensten weerlegd worden.

Foto’s: Schermafbeeldingen van commentaarLidmaatschap Vereniging tegen de Kwakzalverij en religie’ van Henk Timmerman op Vereniging tegen de Kwakzalverij, 14 januari 2011.

Complottheorieën op internet. Rayk Anders antwoordt alu-hoedjes

with 2 comments

Complottheorieën op sociale media en internet, wie kent ze niet? DW doet verslag en laat de wetenschapper spreken. De spreekwoordelijke aluminium hoedjes beschermen de hersenen tegen de invloed van straling. Het is meer dan een kwestie van gekte of achterdocht. Goedgelovigen die ontvankelijk zijn voor complottheorieën worden op hun beurt gebruikt door personen of organisaties die er belang bij hebben een complottheorie de wereld in te brengen. Om zo niet alleen de waarheid, maar ook het idee van een waarheid te vertroebelen.

Geen omlijnde industrie, maar een veelheid van belangen. Deels wereldvreemdheid, deels het omgekeerde: de exploitatie ervan. Het groeit niet toevallig in een tijd waarin de traditionele krantenjournalistiek onder druk staat en een stapje terug moet doen. Landen lanceren complottheorieën om uit politiek belang de waarheid te verhullen (MH17). Personen die zich graag voordoen als journalist voeden met complottheorieën hun blogs en proberen een positie te veroveren in de mediawereld. Politici gebruiken complottheorieën voor hun carrière. Het zijn alleen de aluminium hoedjes die erin geloven, zonder dat ze doorhebben gemanipuleerd te worden.

In Duitsland probeert Rayk Anders op zijn YouTube-kanaal complottheorieën te weerleggen. Het is een begin, maar of het een goede manier is om de aluminium hoedjes te overtuigen is de vraag. Rayk Anders gebruikt ook de complottheorie over het hoofd van de aluminium hoedjes heen. Hoewel zijn doel het weerleggen ervan is. In Nederland bestaat nog geen platform tegen politieke kwakzalverij. De hoogste tijd.

Written by George Knight

9 augustus 2016 at 12:46

Jehova’s Getuigen geloven nog steeds in homoconversie. Ze isoleren zich ermee

with 7 comments

Update 28 mei 2019: Vijf partijen hebben tegen een aangenomen motie van VVD, D66, PvdA en GL gestemd die de regering verzoekt ‘met een wetsvoorstel te komen met als doel een ieder die de seksuele oriëntatie of genderidentiteit van een ander probeert te veranderen, te onderdrukken of uit te wissen, te bestraffen’. Die partijen zijn CDA, CU, SGP, FvD en PVV. In de publiciteit wordt dit ook wel ‘homogenezing’ genoemd. 

Jehova’s worstelen met van alles. Met hun God, homoseksueel gedrag, de wereld en openheid. Het valt voor orthodoxe gelovigen niet mee om in een snel veranderende wereld met vele religies en levensovertuigingen geloofwaardig en relevant te blijven. Dat kan op twee manieren. Door het omarmen van de pluriformiteit of door het tegenovergestelde, namelijk het zich terugtrekken in zichzelf. Dat laatste doen de Jehova’s Getuigen.

Zowel uit het verslag van PowNed als uit het gewraakte kinderfilmpjeLes 22: Eén man, één vrouw; Waarom heeft Jehovah de man en de vrouw gemaakt?’ op de site van Jehova’s Getuigen blijkt dat deze gelovigen menen dat homoseksuelen hun gedrag zouden kunnen aanpassen. Dat is de zogenaamde homoconversie waarover in onder meer de VS rechtszaken zijn gevoerd. ‘Gay conversion’ is de counseling en therapie van homoseksuelen met de opzet om ze om te vormen tot heteroseksuelen. In 2012 noemde de gouverneur van Californië Jerry Brown deze therapie kwakzalverij. De therapie is vooral  geloof zonder wetenschappelijk nut.

In Nederland biedt het christelijke Tot Heil des Volks via Different nog steeds de therapie aan, maar deze wordt nu minder nadrukkelijk aangeboden dan voorheen: ‘Different biedt psychopastorale begeleiding aan christenen die te maken hebben met homoseksuele gevoelens. Onder maatschappelijk druk is de omschrijving ervan veranderd, want tot enkele jaren gelden stond er: ‘Different biedt psychosociale begeleiding aan christenen die te maken hebben met ongewenste homoseksuele gevoelens.’ Uitgangspunt zoals dat ook door de verschillende Jehova’s Getuigen in het verslag wordt verwoord is dat homoseksuele gevoelens ongewild zijn en niet voortkomen uit de eigen homosexuele geaardheid, maar te genezen zouden zijn. Zoals gezegd, een onbewezen en ongefundeerde claim. Onder druk van onder meer voormalig kamerlid Boris van der Ham (D66) is de vergoeding door zorgverzekeraars aan de homoconversie vanuit de overheid gestopt. Dit tekent het isolement waarin deze Jehova’s Getuigen zijn gedrongen door vast te houden aan achterhaalde ideeën.

UWV betaalt cursus tot helderziende. Is dat klein absurdisme?

with 7 comments

uwv

Het AD verwijst naar een onderzoek van Reporter Radio dat het UWV al jarenlang opleidingen tot helderziende zou vergoeden. Waarschijnlijk wordt dit item op 14 juni uitgezonden en dient de publiciteit om aandacht voor het programma te genereren. Sinds 2008 volgden tientallen werkloze 50-plussers een opleiding bij Stichting Paradidakt in Zoetermeer. Het UWV vergoedt zo’n 1000 euro per cursus. Het AD citeert een woordvoerder van het UWV: ‘Als aan de scholing een baangarantie vastzit, staat de arbeidsmarktrelevantie vast’. Is dat het enige?

Een Nederlandse overheidsinstantie subsidieert dus kwakzalverij. Da’s ruimdenkend. Dat opent perspectieven. De opleiding tot een functie die aantoonbaar onzinnig is kan in beginsel door het UWV gesubsidieerd worden. Te denken valt aan: balletje-balletje consultancy, zakkenrollen, brandkastkraken voetreflexologie, pendelen, geestelijke bewustwording, kaartlezen, kaartleggen, krijt- en kleurhealing, zicht op het zielepad, zandlezen, mensensmokkelaar, paardenfluisteren, hondenfluisteren, Tarot, stemvorken healing en energetische massage of realisatie-coaching. Enfin, het is betrekkelijk klein bier. Als het grote onrecht van de zichzelf buiten de orde plaatsende en tientallen miljarden kostende bankensector niet aangepakt wordt, kan dit er nog wel bij.

Foto: Schermafbeelding van Paradidakt in Zoetermeer dat cursussen helderziende aanbiedt die door het UWV worden betaald.

Sociale media, twee dienaren van God en een blogger ertussen

leave a comment »

Naamloos

Sociale media zijn als een auto. Vervoermiddel, afwerkplek, woning en moordwapen tegelijk. Over wat aan de openbaarheid is toevertrouwd heeft de blogger of Facebook-er geen controle meer. Prijzenswaardig dat de lezer er betekenis aan geeft. Zo is het immers bedoeld. Met creatieve uitingen, zoals boeken, films, schilderijen en toneelstukken gaat dat altijd zo. Ieder geeft er z’n persoonlijke betekenis aan. Dat werkt twee kanten op. De uiting vormt de persoon en de persoon vormt de uiting. Daarom moet de maker het loslaten.

Maar soms staat die nieuwe betekenis haaks op hoe het bedoeld was. Dat gaat verder dan het aanvoeren van ironie als verdedigingsmiddel dat de ontslagen Fons ‘Snotneus’ de Poel als verklaring voor zijn gedrag geeft. Neem nou ‘johannus moesker dienaar van yeshua’ die een 4 maanden oude posting van me over evangelist Jan Zijlstra uit Steenwijk doorplaatst en van commentaar voorziet waarvan de strekking niet makkelijk valt te doorgronden: ‘EVANGELIST JAN ZIJLSTRA (..) DAT TE DOE HIJ MOET ZICH VERANWODEN TE GE OVER DE HERE’.

Ik sta erbuiten. Mogelijk gaat het om een twist tussen twee evangelisten. Of de tovenaar en een leerling. Mij fascineert het waarom ‘johannes moesker’ nou juist deze posting tegen Jan Zijlstra in stelling brengt. Gevolg is dat ik door het gebruik van een posting als spiegel opnieuw besef dat woorden echt voor alles gebruikt kunnen worden. Zelfs voor het tegendeel zoals bedoeld. Daar heeft iedereen en niemand zeggenschap over.

Foto: Schermafbeelding van posting van ‘Evangelist johannus moesker dienaar van yeshua’.

Spirituele Beurs: De engelen geven aan dat je het helder ziet

leave a comment »

Het begint ineens veel hier te kriebelen. En dat heeft met mij te maken met het derde oog. Het derde oog staat voor helderzien. De engelen geven aan dat je het allemaal heel helder ziet. En dat hetgeen wat je helder ziet je daarvoor stappen mag voor gaan nemen. Aldus Angelshart die over haar voorhoofd wrijft. Als deelnemer aan de Spirituele Beurs 2015 die op 10 en 11 januari plaatsvond in het Zeeuws-Vlaamse Hulst en voor de 13de keer werd georganiseerd door De 4windrichtingen. In Cultureel Centrum Den Dullaert.

De Spirituele Beurs heeft vele verkoop- en consultantstands, zoals psychometrie, pendelen en kaartleggen. En zandlezen of engelenconsult. Wat het waard is spreekt voor zichzelf. Spiritualiteit voorziet in een behoefte en is in de tijd van ietsisme, economische tegenspoed en sluitende kerken een gat in de markt. Als de geest het toelaat. Voor iedereen die op zoek is naar voetreflexologie, helderziende waarnemingen, pendelen, geestelijke bewustwording, kaartlezen, kaartleggen, krijt- en kleurhealing, ‘reiki mbv paarden’, zicht op het zielepad, familieopstelling, psychometrie, Tarot, stemvorken healing, energetische massage of realisatie-coaching.

sp

Foto: Still uit reportage ‘Spirituele beurs Hulst 2015’ van Omroep Zeeland. Met Angelshart.