George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Kranten

Media reageren bij affaire-Assange voorspelbaar in patronen

with 2 comments

Voor sympathisanten van Julian Assange valt het niet mee om de media aan het werk te zien. Na zijn optreden op het balkon van de Ecuadoriaanse ambassade in Londen werpen journalisten zich op in hun enerzijds-anderzijds commentaar. Woorden als mits en hoewel ogen evenwichtig en suggereren nuance, maar zijn geen van beide. Een deftige mantel bedekt het opereren van de macht met liefde. De klassieke opvatting van journalistiek met hoor en wederhoor verhindert journalisten de waarheid te zien. Halverwege blijven ze hangen in de persoon Assange en zijn vermeende onhebbelijkheden. Ze stoppen als het er toe gaat doen.

Een commentaar in Trouw onder de titel ‘Sympathiek doel WikiLeaks is geen reden om verhoor in Zweden te ontlopen‘ mist volledig de hoofdzaak. Exemplarisch voor een naïeve opstelling die de gevestigde macht zwaar laat wegen en niet echt verder kijkt. Het meent dat de VS een rechtsstaat zijn en Assange niks te vrezen heeft. Maar onder president Obama zijn de VS nog slechts deels een rechtsstaat. Wie in de VS de confrontatie met het establishment zoekt valt buiten de rechten van de rechtsstaat. Het commentaar noemt Bradley Manning al.

Hoe kan het anders dat Julian Assange die geen hoogkwalificeerde staatsgeheimen lekte door belangrijke Amerikaanse politici dood gewenst wordt, terwijl klokkenluider Daniel Ellsberg 40 jaar geleden z’n veel geheimere Pentagon Papers kon openbaren zonder vervolging? In de VS van Obama is het slechter gesteld met de rechtsbescherming dan onder president Nixon. Is het logisch dat Assange en zijn juridisch team niet vertrouwen op een eerlijke rechtsgang? De geheime ‘grand jury‘ in Virginia die al eind 2010 een aanklacht tegen Assange formuleerde staat het de aangeklaagde niet eens toe zich voor te bereiden op z’n verdediging.

Karakteristiek van journalistiek die zich op de borst klopt over eigen spitsvondigheid, objectiviteit en openheid is dat het bij kritiek de luiken sluit. Journalisten staan zichzelf toe de affaire-Assange te reduceren tot het karakter van de hoofdpersoon. Of het idee dat recht eerlijk te halen is. Maar persoonlijke kritiek op de persoonlijke kritiek wordt niet aanvaard. M’n reactie bij zo’n ‘deftig‘ pseudo-academisch commentaar van Tristan Stewart-Robinson op het Britse Firstpost.com werd verwijderd. Daarom plaats ik het maar hier:

‘Julian Assange may be a not too nice person. That’s not what it’s about. Don’t make it into a Hollywood movie in which characters are more important than society and structure. Look behind the person Assange, Mr. Stewart.

Since two years WikiLeaks is under pressure by an economic blockade. Assange has a Red Notice by Interpol so he couldn’t travel abroad. In both cases institutions weren’t transparant in their decisions. Shouldn’t you call that a threat?

Journalists missed the big story about Iraq and Afghanistan while WikiLeaks delivered breaking stories. Is it envy or collaboration in bullying Assange? It makes you human.

Let Assange be, he’s not important. Try to look behind the story. Look at MI5 or CIA. Look at the political and juridical irregularities. Look at president Obama who has a bad record concerning human rights. But don’t consider yourself objective by taking reality for a movie. Try to be a journalist, Mr. Stewart.’

Foto: Susan Benn, rechts, van Julian Assange Defence Fund, praat met leden van de media voor de Ambassade van Ecuador in Londen, vrijdag 29 juni 2012. Credits: Lefteris Pitarakis / AP

Progressieve media laten zich gebruiken tegen Assange

with 4 comments

Cenk Uygur fileert de oppervlakkigheid van de New York Times die naar zijn idee opereert als dommekracht voor de regering-Obama. De krant, ooit een gezaghebbende progressieve en onafhankelijke krant, doet alles om in het gevlij te komen bij de zittende macht. Dus bij president Obama die dissidenten en klokkenluiders harder aanpakt dan elke president voor hem. Zo laat de NY Times zich gebruiken om Assange af te branden.

De medewerking van de Times aan de jacht op Assange doet steeds meer denken aan het jarenlang inslikken van kritiek op president Bush over zijn inval in Irak in 2003. Pas later bekenden de Amerikaanse media dat ze het verhaal gemist hadden en Bush te blindelings hadden gevolgd in zijn speculaties en halve waarheden. Nu speelt zich echter hetzelfde scenario af en volgen de progressieve media Obama blindelings. Ze hebben niks geleerd en trappen er opnieuw in. Net als Nederlandse media verzaken ze hun kritische en onafhankelijke rol.

De opstelling van de Times gaat samen met media die economisch en daarom ook politiek onder druk staan. Maatschappijkritiek wordt overgenomen door blogs op internet of niet aan westerse regeringen gebonden nieuwsbronnen als Russia Today of Al Jazeera English. Of The Young Turks met Cenk Uygur. Assange heeft met z’n jaloerse vrienden bij de New York Times geen vijanden meer nodig. Zo zijn de contouren bepaald.

Onschuldig totdat TrapWire u in het oog krijgt

with 3 comments

Cenk Uygur van The Young Turks verklaart TrapWire. Een software systeem dat wordt gebruikt om ‘verdachte’ gedragspatronen te registreren door bewakingscamera’s en de potentiële dreiging van geweld te beoordelen. Maar wordt het gericht op terroristen of op activisten uit de politieke tegenbeweging? In San Francisco is dat laatste volgens Seaman al de realiteit. Hij schat de mogelijkheid van misbruik enorm in.

Eerder wees de reactie van gevestigde media op TrapWire volgens David Seaman op een cover up of blackout. Hoewel TrapWire vooral in Amerikaanse steden lijkt te zijn geïnstalleerd en dus een Amerikaanse dimensie heeft, is het zwijgen van zowel de Nederlandse politiek als Nederlandse media merkwaardig. Willen politiek en media niet weten of TrapWire al in Nederland wordt toegepast of dat er plannen zijn om dat te doen? Om er vervolgens verslag of verantwoording van te geven. Het zwijgen van Nederlandse media klinkt onheilspellend.

De politiek blijft hangen in kamervragen over een computervirus die een beeld van urgentie suggereren. Pierre Heijnen van de PvdA vraagt de minister van Binnenlandse Zaken naar ingrijpen door het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Dit soort politiek stapt niet buiten het frame om vragen te stellen over de overheid die de burger bedreigt. Zelfs oppositiepartijen willen meebesturen zodat niemand echt de macht controleert.

Waarom missen Nederlandse media het belangrijke nieuws?

with 8 comments

Nederlandse media missen het nieuws. Ook op hun online versie. Afgelopen week was hier aandacht voor twee nieuwsfeiten die hun oorsprong in de VS vinden. Met een Nederlandse invalshoek. Op woensdag ‘Drie Republikeinse congresleden stelden vragen aan de EU over Joris Demmink wegens kinderhandel en pedofilie‘. Demmink is de hoogste ambtenaar van het ministerie van Veiligheid en Justitie. En op vrijdag ‘TrapWire is de nieuwe Big Brother; hoe wenselijk is dat?‘ Over een surveillance systeem waarbij de CIA betrokken is en dat in het geheim ontwikkeld is. Nu onthuld door het onder aanval liggende WikiLeaks. Salon.com noemt het de Biggest story you missed. Nederlandse media missen het nog steeds omdat de journalistiek op slot zit.

Nederlandse media rukken niet uit om het belangrijkste nieuws te verslaan. Heeft Nederland alleen aandacht voor sport of de waan van de dag? Ik begrijp niet waarom kranten of nieuwsorganisaties niet doen wat een simpele blogger wel kan. Kunnen Nederlandse media niet, willen ze niet, durven ze niet, interesseert het hen niet of zijn ze weggezakt in hun eigen werkelijkheid van nieuws waarin geen moeilijke onderwerpen passen? Ik zou graag willen dat Nederlandse journalisten me eens uitlegden waarom ze het belangrijke nieuws missen.

Foto: Keystone Cops

Waarom werken burgerjournalistiek en gevestigde media niet samen?

with 5 comments

Voor de verandering maak ik een lovende reactie tot uitgangspunt. Marthijn Uittenbogaard was uiterst kritisch op de gevestigde media en positief over dit 1-persoonsblog. Dat laat ik me natuurlijk graag aanleunen. Maar is alleen handelen geen voordeel? Luidt het gezegde om iemand het ergste te wensen niet ‘ik wens u veel personeel toe’? Ik leg uit:

Ik probeer steeds naar alle kanten kritisch te zijn. Toen ik nog op de Volkskrant blogde leverde me dat onbegrip en verwijten op. Niet van iedereen trouwens. Sowieso werden daar bloggers door hun opinies snel ingedeeld bij het ene of het andere kamp. Ik werd uitgemaakt voor crypto-Fortuynist of crypto-D66′er. Ook als simpele blogger voelde ik de sociale druk om dan maar wat op te schuiven naar de hardste schreeuwers om niet helemaal alleen te staan. Dat toch weerstaan en dan maar alleen verder gaan in een -tijdelijk- isolement leerde me dat ik bij mezelf moest blijven. Oei, wat klinkt dat CDA, hopelijk begrijp je wat ik bedoel. Wat overigens niet wil zeggen dat in die felle discussies af en toe mijn mening niet bijstelde. Maar alleen als ik me liet overtuigen door betere argumenten. Tja, da’s toch het kenmerk van een debat?

Je snijdt in ieder geval een belangwekkend onderwerp aan: de teloorgang van de gevestigde media. Mij baart het ook zorgen. Typerend wat gebeurde met Amerikaanse kranten die zich als makke schapen achter de inval in Irak schaarden. Pas jaren later beseften ze dat ze voor de gek waren gehouden door de regering Bush, maar wat erger was, op hun beurt het publiek voor de gek hadden gehouden omdat ze hun democratische taak van kritisch de macht volgen hadden veronachtzaamd. En hun geloofwaardigheid hadden verspeeld.

Volgens velen is wat Julian Assange nu overkomt daar een direct gevolg van. Gewone jaloezie vanwege zijn onthullingen die grote organisaties als de NY Times niet voor elkaar kregen. Op de achtergrond nog eens aangestuurd door een in het buitenlands- en mensenrechtenbeleid reactionaire regering-Obama. Dat soort media zijn hun zelfvertrouwen kwijt. En daarbij komt dat de meeste nieuwsmedia onderdeel uitkomen van beursgenoteerde ondernemingen met veel economische belangen. Daar helpt geen redactiestatuut aan. Uiteindelijk moet elke hoofdredactie zwichten.

Maar journalisten bij gevestigde media staan van alle kanten onder druk. Hoe vaak heb ik afgelopen jaren geen contact gehad met journalisten om ze te vragen of ze wel beseften dat ze om de tuin waren geleid. En niet omdat ze slechte journalisten waren, integendeel, maar omdat ze op een onderwerp waren gezet waar ze geen verstand van hadden. Daar werd ik niet gelukkig van, de journalist evenmin, de lezer ook niet en de hoofdredactie leverde een ondermaats product af. Hoe dat tij te keren? Da’s de 1 miljoen-vraag. ‘Nieuwe verdienmodellen’ via internet?

Ik zie veel in samenwerking tussen gevestigde- en burgerjournalistiek. Maar ik voel de weerstand bij de gevestigde journalistiek. Heel concreet zelfs. Een verschil in tempo, mentaliteit, onafhankelijkheid, organisatie, grootte, manier van werken en journalistieke code zit de samenwerking in de weg. Maar wat me zeer verbaast is dat geen enkel Nederlands nieuwsmedium zelfs maar een proef in die richting doet. De afwijzing is de afgang in de toekomst. Van de gevestigde media dus.

Foto: Quick take, cartoon Don Addis

Journalistiek als schijnbeweging

with 7 comments

Het is merkwaardig gesteld met de journalistiek. Het houdt alles en iedereen graag tegen het licht en zegt de macht te controleren. Bij beide claims kunnen op zijn minst vraagtekens geplaatst worden. Want journalistiek is niet waardevrij en heeft eigen politieke en economische belangen. Die zitten allerlei gelijkheden in de weg. Journalistiek is in zichzelf tegenstrijdig.

Pijnlijk en manifest wordt het als journalistiek zelf tot onderzoeksobject wordt. Het idee heeft postgevat dat de journalistiek dit als ongepast ervaart, het niet gewend is en zelfs allergisch voor kritiek is. Is de journalistiek als de dokter die zich vergeet te laten onderzoeken? Het lijkt er sterk op. Journalistiek excelleert in schijnbewegingen.

Toch zit de journalistiek in een lastig parket. Aan alle kanten wordt het ingeperkt. Opkomst van nieuwe media, gewijzigde vrijetijdsbesteding van mensen, snelheid van maatschappelijke ontwikkelingen, snel gestegen kosten, afgenomen bestedingen, politieke marketing en economisch crisis doen de journalistiek naar adem happen. Kranten zijn met God verdwenen uit dorpen en steden. De controle op de macht is grotendeels verdwenen.

Ouderwetse, gelouterde, academisch gevormde journalisten zijn ingewisseld voor HBO’ers. Deze zijn onderling vervangbaar en missen maatschappelijk gezag en nieuwsgevoel. De journalistiek staat met lege handen. Inhoud is vlotheid geworden. Journalisten zijn minder geworteld dan voorheen. De bazen van de journalistiek handelen volgens het principe dat journalistiek handelswaar is. Columns en life style hebben onderzoek, feitenrelaas en analyse naar de achtergrond gedrongen.

Kan de journalistiek nog terugknokken en weer op een hoger peil gebracht worden? Dat kan, maar is een proces van lange adem. Wil journalistiek weer geloofwaardig worden dan moet het investeren in de eigen toekomst. Het geld daarvoor ontbreekt echter en het aannemen van projectgeld van de overheid ligt gevoelig. Ook vanwege concurrentievervalsing. In de ogen van velen is een sturende overheid toch al iets dat het te klef met de journalistiek verbindt.

De journalistiek zit dus klem tussen een economische en politiek-maatschappelijke functie. Een journalistiek bedrijf is in de bedrijfsvoering commercieel en in de pretentie hiervan overstijgend. Dat wringt en is niet te verenigen. Vele oplossingen zoals redactiestatuten of gebruikersvoorwaarden zijn al verkend, maar de hybride vorm blijft wringen. Journalistiek zit klem tussen meningsuiting en commercie.

Een oplossing is om beide functies uit elkaar te halen. De politiek-maatschappelijke functie ervan zou ondersteund kunnen worden door de overheid. Dat betreft scholing van journalisten, onderzoeksafdelingen, distributie, drukfabriek, subsidie van een gegarandeerd aantal pagina’s. Kortom, alle voorwaarden voor een zo objectief mogelijke, kritische journalistiek. Met aanvullende voorwaarden en tussenschakels die politieke beïnvloeding van de redactie uitsluiten. De economische functie kan dan groeien op een open markt waar concurrentie tiert.

Maakt dat een einde aan het de mond snoeren van critici en oppositie wat journalisten blijkbaar doen? Valt dat ooit uit te sluiten? Nee, maar het kan wel beperkt worden door te zorgen dat journalisten ethische codes verinnerlijken. Daarom moeten ze de kans krijgen om beter opgeleid te worden dan nu en los te komen van de waan van de dag en de druk van de markt. De aangestipte splitsing kan daarbij een uitweg bieden. Want journalisten kunnen niet blij zijn met een rol als censor.

Foto: Orson Welles als krantentycoon Charles Foster Kane in Citizen Kane

Blogosfeer en plagiaat: de affaire Helene Hegemann

with 16 comments

WikiLeaks heeft een vanzelfsprekendheid doorbroken. Namelijk dat gedrukte media onmisbaar zijn. Internet is in opkomst. Om dat proces te bespoedigen heeft Julian Assange samenwerking gezocht met prestigieuze gedrukte media als The Guardian, El País, Le Monde, Der Spiegel en The New York Times.

Bloggers worden gerekend tot de burgerjournalistiek. Ze verschillen onderling enorm. Soms opereren ze alleen, soms zijn ze onderdeel of verlengstuk van een organisatie die iets wil bereiken. Soms zijn ze idealistisch, soms commercieel. Soms zijn ze goed ingevoerd in een onderwerp, soms niet. Soms houden ze zich aan journalistieke codes, soms niet.

In Duitsland zorgde de jonge schrijfster Helene Hegemann in januari 2010 voor veel ophef. Haar roman Axolotl Roadkill werd goed ontvangen. De Franse L’Express zag in Hegemann de Berlijnse Sagan en het Duitse Bild Charlotte Roche. Hegemann die ook een succesvol actrice en regisseuse is werd de hemel in geprezen voor haar rauwe roman met sex, drugs en rock and roll over de generatie nul.

In februari 2010 kwam de omslag. Het wonderkind werd een total loss om met de grote schrijver te spreken. Blogger Deef Pirmasens wees op zijn blog gefuehlskonserve.de op de gelijkenissen tussen Axolotl Roadkill en de roman Strobo van de Berlijnse blogger Airen. Had Helene Hegemann alles gejat, Alles nur geklaut?

Plagiaat is het overnemen van andermans werk zonder correcte bronvermelding. Auteurs als Sonja Bakker, René Diekstra of Adriaan van Dis werden ervan beschuldigd. Ernst van Alphen maakt onderscheid in soorten plagiaat: Plagiaat is altijd verwerpelijk, maar Van Dis maakt het hier wel erg bont. Hij zet zich in Een Barbaar in China continu af tegen de opinie van zogenaamde Chinakenners. Zijn visie op China zou authentiek zijn, want hij is een leek, een toerist. Zo probeert hij zijn lezers te winnen voor zijn overwegend negatieve visie op China. Van Dis’ visie is echter weinig authentiek wanneer deze voor grote gedeeltes overgeschreven is van Vikram Seth.

Plagiaat kent dus een overtreffende trap. Betrapte auteurs verdedigen zich doorgaans dat ze vergaten waren iets gelezen te hebben dat ze zich blijkbaar onbewust eigen hadden gemaakt. Dat betreft dan zinswendingen, zeldzame feitjes of meningen. Daar moeten we maar niet te moeilijk over doen in onze sample-cultuur, hoewel een bronvermelding voorwaarde blijft. Maar waar het paginalange citaten of de kunstmatige pose van Van Dis betreft past kritiek. Bij Hegemann gaat het slechts om gelijkenissen in passages.

Bloggers lusten er ook pap van. Gedrukte media en Wikipedia worden leeggeplukt om eigen teksten met gejatte citaten op te pimpen. Lenen van anderen wordt maatschappelijk aanvaard, maar dan mag een correcte bronvermelding niet ontbreken. Bloggers die dat nalaten bezorgen de blogosfeer een beroerde naam.

Door ontwikkeling en opkomst van de serieuze journalistiek op internet wordt het echter tijd voor nader onderscheid. The Huffington Post, WikiLeaks, Politico, Salon of Slate zijn onvergelijkbaar met minder journalistieke uitingen. Journalisten van gedrukte media hebben gelijk in hun kritiek op de jatters van de blogosfeer. Maar ze vergeten dat zij voor hun berichtgeving vaak even een rondje Slate, Huffington of Politico doen. Soms roepen de zichtbare restanten van die strooptocht in hun kolommen een voldane glimlach op.

In de afloop van de affaire Helene Hegemann heeft consensus overwonnen. Na de onthulling door Deef Pirmasens gaf Hegemann toe voor haar roman passages van Airen gebruikt te hebben. Maar vervolgt Wikipedia: Hegemann gab dabei zunächst an, den Roman selbst nicht zu kennen, sondern die Passagen aus Airens weitgehend textidentischem Blog übernommen zu haben. Kurz darauf wurde jedoch bekannt, dass im August 2009 Airens Buch über den Amazon-Account ihres Vaters bestellt worden war.

Helene Hegemann heeft dus met andermans veren gepronkt, zoals SuKuLTuR Verlag antwoordt op de verdediging van Hegemann en uitgeverij Ullstein. Helmut Krausser heeft gelijk als-ie zegt: Diefstal blijft diefstal. Ondanks alle mooie praatjes van Hegemann en haar uitgever. En de roman Strobo van Airen die door Hagemann geplukt werd is in de herfst van 2010 als pocketboek bij Ullstein verschenen. Eind goed, al goed. Het ongenoegen is afgekocht. Sex, drugs en rock and roll moeten immers verkocht worden.

Foto: Omslag Axolotl Roadkill van Helene Hegemann