OPZIJ doet aan promotie en slachtofferschap door te beweren dat een cover die op Facebook is te zien daar geweigerd wordt

Sommige media weten van gekkigheid niet hoe ze aandacht moeten trekken. Neem het feministische maandblad OPZIJ. Het Parool komt op 17 augustus 2020 om 15.20 uur met een bericht van het ANP dat zegt dat de omslag van OPZIJ op Facebook geweigerd is na nieuwe regels. ‘De promotie is geweigerd omdat ze in strijd zou zijn met de richtlijnen van het sociale platform, meldt het tijdschrift maandag’ aldus het ANP. OPZIJ heeft dus contact gezocht met het ANP om dit te melden. Maar het klopt niet of in elk geval niet zo definitief. Wie doorklikt naar de FB-pagina van OPZIJ ziet bovenstaande foto van de betreffende omslag. Het heeft notabene als onderschrift: ‘De cover van Opzij die is geweigerd. BEELD OPZIJ’. OPZIJ spaart de eigen leegte uit.

Het kan niet allebei waar zijn, een foto die onderdeel is van een promotiecampagne voor het augustus/september nummer 2020 kan niet geweigerd worden door FB, maar toch getoond worden. Het portret van de zwarte Abbie Vandivere, conservator van het Mauritshuis, heeft ook niks te maken met de nieuwe richtlijnen van FB over blackface, ofwel het zwart maken van iemand die van origine niet zwart is.

Een en ander brengt me tot de volgende reactie bij deze foto op de FB-tijdlijn van OPZIJ: ‘Is dit de foto die volgens OPZIJ geweigerd wordt door Facebook vanwege nieuwe richtlijnen? Is dit de foto waarvan OPZIJ zegt dat Facebook die verwijdert, maar die op Facebook op 17 augustus 2020 om 16.00 uur gewoon is te zien? Is dit de foto waarmee OPZIJ marketing bedrijft door te proberen non-nieuws te promoveren tot nieuws? Is dit de foto die accentueert dat OPZIJ de framing van identiteit belangrijker vindt dat de framing van de waarheid?

Als Henk Broekhuis (Karel van het Reve) nog geleefd had, dan had hij in een column hier aandacht aan kunnen besteden. In zijn behandeling van de gemeenplaatsen van onze tijd had de algemene uitspraak ‘Publiciteit over identiteit die niet waar is, wordt waar als identiteit van de publiciteit’ niet misstaan. De redactie van OPZIJ heeft in elk geval begrepen dat de beste (en goedkoopste) zelfpromotie de openbare ontkenning ervan is.

Foto: Cover van het augustus/september nummer van 2020 van OPZIJ, zoals te zien op Facebook.

Is Max Pam toegetreden tot de categorie van de complotdenkers?

Er zijn soorten complottheorieën. Illustratief is het gesprek ‘Is complot denken een gevaar?’ van Joost Niemöller met Robert Bor voor de rechtse omroep in wording Ongehoord Nederland. Hierbij komen twee soorten complotdenken aan de orde. Die van gekkies zoals Graancirkel-denker Janet Ossebaard die niet toevallig in een andere video van Ongehoord Nederland een week eerder haar onbewezen stellingen over het coronavirus mocht presenteren. Volgens een bericht van Pointer van NCRV-KRO kreeg Ossebaard samen met panelleden Sid Lukkassen en Ybeltje Berckmoes ruimte om zonder tegenspraak ‘28 onjuiste en onbewezen beweringen over het coronavirus‘ naar voren te brengen. Bor en Niemöller veroordelen gekkies als Ossebaard en in iets mindere mate ex-televisiepresentator Robert Jensen omdat deze complotdenkers afbreuk doen aan de geloofwaardigheid van het rechtse geluid waar zij voorstander van zijn. Bor noemt zichzelf ‘conservatief’. In hun analyse veroordelen ze het complotdenken van Ossebaard, omdat dit hun rechtse denken besmet en een kwade naam geeft. Bor en Niemöller zijn vertegenwoordigers van een rechts denken dat redelijker en minder gestoord overkomt, maar toch diepgaand wantrouwend is over de werking van politiek en macht.

Er tekent zich zo een glijdende schaal aan in het complotdenken. 1) Aan de uiterste zijde van krankjorum staan types als Janet Ossebaard die totaal zijn doorgeslagen en wild om zich heenslaan met ontoetsbare aannames. Dat zijn ook de mensen die een direct verband suggereren tussen het coronavirus en het 5G-netwerk. In Duitsland is de advocate Beate Bahner iemand die op het raakvlak van psychose en complotdenken opereert. 2) Vervolgens komt er een categorie met mensen als Robert Jensen die nog het besef hebben dat er een waarheid is, hoewel die vervolgens op een grove manier ingevuld wordt met alternatieve feiten. 3) Dan is er de categorie waartoe Sid Lukkassen behoort. Hij tracht zijn denken te voorzien van een sausje van autoriteit, maar faciliteert anderen in hun complotdenken. Dit is de gevaarlijke categorie complotdenkers die zelf uit de wind blijft, maar de opgebouwde positie en autoriteit gebruikt om complotdenkers te steunen. De activistische journalist Wierd Duk behoort ook tot deze categorie. 4) Joost Niemöller behoort tot de categorie die zegt de grenzen van het complotdenken goed te beseffen, maar zich daar toch niet helemaal aan kan onttrekken zoals zijn stellingname over de MH17 aantoont. Zo lijkt hij op een spijtoptant-complotdenker. Of Niemoller zichzelf geloofwaardigheid probeert te geven door de analyse van het complotdenken te gebruiken om aan geloofwaardigheid te winnen of dat hij werkelijk de kaf van het koren wil scheiden binnen het rechtse complotdenken is de vraag. Hoe dan ook is zijn poging om de rechtse Augiasstal uit te mesten interessant.

Een nieuwe ster aan het firmament van het complotdenken lijkt Max Pam. Dat is merkwaardig voor een geestverwant van Karel van het Reve die juist achter de waarheid kijkt en complotten probeert door te prikken. In zijn VolkskrantcolumnDe werkelijkheid achter het corona­virus is te vergelijken met die achter het neerhalen van de MH17’ combineert Pam in bovenstaand citaat realisme, geopolitiek denken en gezond cynisme met een klein beetje complotdenken. Pam gebruikt een klassiek stijlmiddel van de complotdenker, namelijk de dubbel ontkenning als hij zegt: ‘De ontkenning dat het lab er helemaal buiten staat en dat hier sprake is van een complottheorie, heeft geen enkele betekenis.’ Nee, maar de ontkenning van Pam heeft die betekenis evenmin. Vraag is in welke categorie Pam ingedeeld moet worden. Want hij lijkt eerder op een toevallige complotdenker dan op de structurele complotdenkers als Ossebaard, Jensen, Lukkassen of Niemöller. Vooralsnog lijkt Pam zich in het vagevuur van het complotdenken te bevinden. Als twijfelgeval.

Foto: Schermafbeelding van deel columnDe werkelijkheid achter het corona­virus is te vergelijken met die achter het neerhalen van de MH17’ van Max Pam in de Volkskrant, 21 april 2020.

Arjen Ribbens in NRC: ‘Afstoten van kunst als Oranje-traditie’

Arjen Ribbens prikt in een artikel in NRC door de schone schijn van het Koninklijk Huis. Leden ervan zouden zich interesseren voor kunst, zo zegt de Oranje-promotie, maar dat ligt volgens Ribbens anders: ‘Dit is een artikel over wat, met enige overdrijving, een Oranje-traditie kan worden genoemd: het voortvarend afstoten van kunst, zonder veel rekening te houden met kunsthistorische gevoeligheden. Gebeurde dat in het verleden op veilingen, en met goede doelen als bestemming voor de opbrengst, recentelijk is een grote hoeveelheid kunst uit de nalatenschap van prinses Juliana ondershands verkocht, zonder charitatief oogmerk. Naast de tijgers van Raden Saleh ook een map met 1.200 zeventiende- en achttiende-eeuwse tekeningen van de stad en de provincie Utrecht, aan een particuliere verzamelaar. Nederlandse musea die deze kunst graag in hun collectie hadden willen opnemen, zeggen niet te zijn benaderd door het hof.’ Vraag is of dit met de Ethische Code van de museumsector spoort. De Museumvereniging zou om een uitspraak gevraagd moeten worden.

En dat op de dag dat koning Willem-Alexander in het Koninklijk Paleis op de Dam met veel bombarie de koninklijke prijzen voor de vrije schilderkunst 2016 uitreikt. In de opgedrongen rol van kunstliefhebber. De mythe van een betrokken en maatschappelijk koninklijk huis tekent het verschil tussen schijn en wezen. De mythe bestaat uit pose en afstand en vindt aftrek dankzij propaganda en welwillende onderhorigheid bij opiniemakers. Het is moedig van Ribbens dat hij hier doorheen breekt. Zijn Vlaamse hoofdredacteur Peter Vandermeersch heeft het nooit verder gebracht dan lakei, hermelijnvlooi, jaknikker en hielenlikker van Oranje.

De Zorreguieta’s zadelen Nederland op met een foute mentaliteit

9ad60748-55c9-11e2-b8a2-78b3336c92d9_original.jpg.h380.jpg.568

Het treuren van Venezolanen over de dood van Hugo Chávez heeft iets potsierlijks, maar raakt ook aan diepere waarden die Nederlanders missen. Da’s de overgave aan een doel. Zonder cynisme of slag om de arm. Hoewel de begrafenis van Pim Fortuyn ook tot overgave leidde. Verschil is dat het gemengd was met  een niet ingeloste belofte en rancune. Chávez had namens de armen de macht gegrepen, Fortuyn kwam nooit zover.

Kent Nederland niet de verdwazing van het koningshuis? Op de avond dat koningin Beatrix haar aftreden bekendmaakte waren de media niet in staat tot het uitbrengen van ook maar een kritisch geluid. Het drong niet door. Hermelijnvlooien kregen volop ruimte. Venezolanen of Noord-Koreanen hadden de heiligenverering van het staatshoofd wellicht niet beschamend gevonden. Gewend als ze zijn aan verheerlijking van de macht.

De NOS heeft een apart kanaal op YouTube NOSKoningshuis. Er is geen kritisch geluid over het koningshuis te horen, laat staan dat de Republikeinse visie erin doorklinkt. Thomas von der Dunk vat het in De Volkskrant kernachtig samen: ‘Chavez verloste Venezuela van de Zorreguieta’s‘. Met de onuitgesproken conclusie: ‘De Zorreguieta’s zadelen Nederland op met een foute mentaliteit’. Degene die het uitspreekt wordt stilzwijgend geëxcommuniceerd. De verering van Hugo Chávez is zo gek nog niet. Het is oprecht en niet afgedwongen.

Foto: ‘De beschuldigingen aan het adres van Jorge Zorreguieta (uiterst links) kunnen zijn aanwezigheid op de kroning van prins Willem-Alexander (uiterst rechts) in de weg staan.’ Nieuwsblad.be.

Debat over bestaansrecht monarchie gevraagd

car010

Voor wie niet warmloopt voor het Koninklijk Huis is er geen alternatief. Er is het Republikeins Genootschap, het Nieuw Republikeins Genootschap en de Republikeinse Moderne Partij En da’s waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg van Republikeins bewegingen. Of liever gezegd, pogingen tot een beweging. De politieke partijen geven evenmin thuis. Ze gaan het debat uit de weg. Alleen de SP stelt de vraag waarom de vraag niet gesteld wordt wat het bestaansrecht van de monarchie is. Jan Marijnissen schreef waarschijnlijk zo’n 10 jaar geleden: ‘Het lijkt mij een goede zaak om met het oog op de naderende troonswisseling eens een uitgebreide gedachtenwisseling te hebben over de toekomst en de plaats van de monarchie in de Lage Landen bij de Zee‘.

Een goed idee dat een volwassen democratie past. Maar zo’n debat heeft pas zin als argumenten die vragen naar het bestaansrecht van de monarchie niet in geamputeerde vorm de media halen. De uitzending van de publieke omroep op de dag dat koningin Beatrix haar aftreden bekend maakte was eenzijdig door het uitnodigingenbeleid van de gasten en het gebrek aan durf om de diepte in te gaan. Ik merkte die avond in mijn verbijstering op dat de meest kritische opmerking kwam van prinses Beatrix zelf: ‘Sportief liet ze doorschemeren dat niet alle Nederlanders de monarchie steunen‘. En Jan Marijnissen citeert koningin Juliana: ”Als ik geen koningin was, zou ik republikein zijn’, zei Juliana eens.‘ Een waar woord voor een koningin.

Wat we tot nu toe gezien hebben belooft weinig goeds voor de toekomst. De hoop dat er een publiek debat komt over de zin van de monarchie is klein. De Republikeinse beweging is zo goed als dood. De politieke partijen hebben hun kritiek ingeslikt. Zelfs Geert Wilders lijkt genoegen te nemen met de van oorsprong conservatief katholieke, maar met propaganda en marketing tijdig naar links afgeslagen ‘Koningin Maxima’.

Wat is voor de weldenkende Nederlander het alternatief? Wat valt er naast een met historische onwaarheden en valse beelden aangekleed koningshuis en een machteloze Republikeinse beweging te kiezen? Compromis is een ceremonieel koningschap waar naar verluidt Willem-Alexander tegen is. Zou-ie ook republikein zijn?

Foto: Joep Bertrams, Het Volk Mort. In: Het Parool, 17 mei 2001.

Over hermelijnvlooien, Oranje, gelijkgeschakelde media en Piraten

Nogmaals over de bewieroking van de aftredende koningin Beatrix in de Nederlandse media. Uit verbijstering schreef ik op de avond dat de koningin haar afscheid aankondigde onder meer het volgende: ‘In de media ontbrak elke kritiek. Ze leken wel gelijkgeschakeld zoals in de voormalige Soviet-Unie of de Oostbloklanden.’

Ik ben nog steeds niet over mijn verbijstering heen. Maar begrijp nu uit de compilatie van PowNews dat ook anderen met dezelfde kater zitten. Waar was de kritische noot in de pluriformiteit van dat superieur geachte Nederlandse omroepbestel dat zelfs de miniemste doelgroep zegt te representeren? Inderdaad, de ‘vakvrouw Beatrix’ verdient meer diepgang dan wat deze hermelijnvlooien, jaknikkers en hielenlikkers in bewondering te berde brachten. Het was een avond om snel te vergeten. Met het intellectuele reliëf van de Hollandse polder.

Als het koningshuis in beeld komt raken velen in verwarring. Waar ligt de grens? Zo gaf de Piratenpartij een persbericht uit met de kop ‘Piratenpartij is Koningin Beatrix dankbaar‘ waarin het de koningin bedankte ‘voor haar inzet voor de Nederlandse samenleving‘. Weliswaar relativeerde het slim deze gelukwens door te wijzen op de woorden van de koningin dat het tijd is voor een nieuwe generatie, maar als lid van de Piratenpartij herkende ik me er niet in. Niet zo belangrijk. Want leden kunnen niet altijd achter alle perspublicaties van hun partij staan. Maar van luizen in de pels van de politiek verwachtte ik toch een kritischer geluid.

In de staatsrechtelijke verhoudingen is het correct dat een politieke partij het staatshoofd voor bewezen diensten bedankt. Die dank onderstreept hoe de verhoudingen liggen. Het staatshoofd  is ondergeschikt aan de burger. Via partijen die het politieke bestel vormen. Het is de kruiperige mentaliteit die opvalt. Namelijk de onderhorigheid aan de macht. Want het fatsoenlijk bedanken van het staatshoofd kan op vele manieren. Nergens staat geschreven dat burgers of partijen zich ondergeschikt moeten maken aan traditie, dogma’s of onderhorig zijn aan autoriteiten. De pluriformiteit die bij dit onderwerp toch al ontbreekt is niet gediend bij een tegenbeweging die zich bij de meerderheid voegt. Toch koester ik de piraten, want beter hebben we niet.

Nederland kan nadenken over een Koning door Loting

De vrijzinnige Boris van der Ham zette in 2011 vragen bij de erfopvolging. Immers een oneffenheid in de democratie. Het hoort er niet in thuis en wringt. Want waarom zou het hoogste ambt voorbestemd zijn aan een bepaalde familie? Nu koningin Beatrix aftreedt is het het moment om deze vraag opnieuw te stellen. In de media ontbrak elke kritiek. Ze leken wel gelijkgeschakeld zoals in de voormalige Soviet-Unie of de Oostbloklanden. Het geluid van Boris van der Ham of Karel van het Reve werd door niemand verwoord.

Waarom niet? Hebben we een gebrek aan verbeeldingskracht? Of aan durf? Of een teveel aan hermelijnvlooien en hielenlikkers? Want als de vraag over de erfopvolging nu niet gesteld kan worden, wanneer dan wel? Nooit? Het lijkt er sterk op. Is dat democratie? Die gelijkschakeling van de media is om recalcitrant van te worden. De meest kritische opmerking klonk in een oud filmpje van prinses Beatrix. Sportief liet ze doorschemeren dat niet alle Nederlanders de monarchie steunen. De journalistiek had er vanavond voordeel mee kunnen doen.