Gedachte bij foto ‘Chaos 1, Jean Tinguely, the Commons, Columbus, Ind., 1974’

Velen denken zich tegenwoordig te voelen als ze menen dat deze man op de foto zich voelt. Verloren en ontredderd in een IKEA-bouwpakket zonder begrijpelijke handleiding en voldoende schroeven en moertjes. Teneergeslagen in een omgeving of een tijd, kortom een samenleving die een niet te ontwarren warboel is.

Dat is de verkeerde conclusie. De man op de foto is de Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely (1925 – 1991) die hier in 1974 weliswaar werkt aan zijn sculptuur werk ‘Chaos 1’ of ‘Chaos No. 1’ voor The Commons in Columbia, Indiana, maar daarmee nog niet in wanorde vervalt. Integendeel. Tinguely gaat met zijn werk niet ten onder aan de chaos, maar bezweert die juist. Uit ordeloosheid schept hij orde. Hij probeert de chaos voor zich te laten werken. Zijn kinetische kunst trotseert de verbeelding, de zwaartekracht en onze verwachting.

Het is simpel om de rekening van de eigen tijd op te maken met de slotsom dat het nog nooit zo chaotisch, erg of verward is geweest. Onzin. Het nu is niet meer afschrikwekkend of gedesorganiseerd dan andere tijden.

Door dat te beweren begrijpt iemand zowel de eigen tijd als het verleden niet. Maar het grootste bezwaar aan zo’n opstelling is dat het wegvlucht in fatalisme en daardoor de toegang tot het levenslot uit handen geeft.

Foto: Balthazar Korab, ‘Chaos 1, Jean Tinguely, the Commons, Columbus, Ind., 1974’. Collectie: Library of Congress.

Szilárd Cseke monteert met zijn werk de eenvoud

Dit is een werk dat vrolijk stemt. Voor iedereen te volgen. Het doet denken aan Fischli en Weiss met hun Der Lauf der Dinge (1987). Dat zal voor velen de eerste referentie zijn. Dit zijn de omvallende dominostenen van de kunstwereld. Het zegt: we zijn niet van de straat omdat we van de straat zijn. Kunstenaar Szilárd Cseke staat met deze installatie op de Italiaanse kunstbeurs Artissima in Turijn in de stand van de Ani Molnár Gallery uit Boedapest. Deze Hongaar heeft iets met pingpongballetjes en bewegingsleer. Welke kracht is nodig voor beweging? Zo ontstaat een verhaal in tijd en ruimte dat voortgaat en niet stilvalt. Zo speels en ritmisch.

626

Foto: ‘Szilárd Cseke: Good Shepherd 2013, fluorescent tubes, electrical fans, steel, plexi, 110x200x120 cm’.