George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Inspiratie

Verwijder Bijbel, Koran en Spinoza uit Tweede Kamer

with 6 comments

Update 17 januari 2015: Omdat er een knoppenpaneel op de tafel van de voorzitter van de Tweede Kamer komt, verdwijnen de bijbel en andere boeken van tafel. Een onvermijdelijk besluit waartegen de SGP bij monde van fractievoorzitter Kees van der Staaij moeite heeft. Hij ziet het als verarming van de Tweede Kamer, aldus een reactie op het Katholiek Nieuwsblad. Hij merkt op dat ‘voor heel veel Nederlanders was en is ook nú nog de Bijbel nog iedere dag hét boek waar ze steun aan hebben, troost aan ontlenen en dat richting geeft aan hun leven.’ Dat klopt en in hun eigen huis of kerk kunnen ze de bijbel lezen. Maar in het nationale parlement van een pluriforme samenleving hoort de bijbel niet meer thuis dan andere boeken die steun, sturing, troost en richting geven aan Nederlanders. En omdat dat onderhand ontelbare boeken zijn is het ondoenlijk om ze allen op de tafel van de kamervoorzitter te plaatsen. Het knoppenpaneel komt daarom als geroepen. 

Bij zijn afscheid schonk D66’er Boris van der Ham in 2012 toenmalig kamervoorzitter Gerdi Verbeet (PvdA) het Theologisch Politiek Traktaat van Spinoza. Om het leesplankje van de voorzitter in zijn ogen evenwichtiger te maken, naast Bijbel en Koran. Verbeet en Van der Ham legden de aanwezigheid van deze boeken uit als inspiratie voor allen. Door er te zijn zouden deze boeken de kamerleden bezieling geven. Is het echt?

Zo werkt dat blijkbaar in ’s lands vergaderzaal. Maar waarom moeten Bijbel, Koran en het Traktaat aanwezig zijn op het leesplankje van de voorzitter? Waarom zijn andere boeken afwezig, zoals Marx’ Das Kapital, de Hebreeuwse Bijbel, de Bhagavad Gītā, de Edda of werken van Voltaire, Wittgenstein, Gramsci of John Locke? Aanwezigheid van de Bijbel kan nog enigszins vanuit de traditie van Nederland en het Nederlandse parlement beredeneerd worden, maar die van de Koran en het Traktaat van Spinoza niet. Hun aanwezigheid is modieus.

Geert Wilders heeft gelijk, maar gebruikt zoals vaker de verkeerde argumenten. Het doet er niet toe dat ISIS zich inspireert op de Koran, want elk heilig geschrift is ouderwetse dual-use technologie. Het kan zowel ten goede als ten kwade aangewend worden. Zoals dat met de Bijbel of het Traktaat niet anders is. Het gaat er niet om dat delen van de buitenwereld zich laten inspireren, maar waardoor kamerleden zich laten inspireren.

Het simpele antwoord van SP’er Emile Roemer (‘al die mensen die hier in Nederland mee willen doen, mee willen werken, in verenigingen zitten’) geeft te denken over het filosofisch gehalte van de kamerleden. Dat is geen afdoend antwoord aan Wilders, maar wegzwabberen in sentimentaliteit. Kortom, het leesplankje van de voorzitter zou in het kader van de permanente educatie van kamerleden eerder voller dan leger mogen zijn.

Er is een simpele oplossing. Verwijder alle voor de vergadering onnodige boeken uit de vergaderzaal van de Tweede Kamer. Inclusief Bijbel, Koran en Traktaat van Spinoza. Want het is kletskoek dat een kamerlid zich erdoor zou laten inspireren. Die inspiratie bestaat al of zal nooit komen. De symboliek van een Bijbel, Koran en Traktaat van Spinoza op een leesplankje voegt niks toe. De vergaderzaal moet zo neutraal mogelijk zijn.

leesp

Foto: Leesplankje van de voorzitter van de Tweede Kamer.

Advertenties

Hedendaagse wartaal op Zakenfestival Amersfoort!

leave a comment »

Vernieuwing! Innovatie! Energie! Verwondering! Experiment! Interactie! Stimulerende middelen! Inspiratie! Pitch! Dat alles nog zakelijk ook. Hoe is het mogelijk! Vlak de startups in de MNL Fitting niet uit. Dat brandt als een brand. Uiteraard met Open Source. Op, naast of achter het coolbord. Uiteraard versterken producten elkaar. Tijdens het organisatieproces. Of er nou behoefte aan is of niet. En oh ja, relaties worden verdiept. Stel je voor dat dat ontbreekt. Zie voor meer informatie MNL13. Een kek festival in superkek Amersfoort. Sure!

Pleidooi voor religiekritiek

leave a comment »

Kan men iemand een geloof opdringen? Bijvoorbeeld een kind dat zelf nog niet kan beslissen. Heeft de overheid de taak op te komen voor degenen die onder druk worden gezet, in dit geval het kind? Vrouwen overkomt het ook met enige regelmaat. Wat is de kern van het geloof? Velen doen alsof religie aan hun geopenbaard is. Ze zoeken houvast in de uiterlijkheden. Dan wordt religie teruggebracht tot waar het oorspronkelijk voor is bedoeld, namelijk groepsvorming die eigen leden insluit en anderen uitsluit.

Mogen ouders kinderen de uiterlijkheden van religie opdringen? Er valt wat te zeggen voor een voorlopige parkeerstand. Het vraagt tijd om mensen hun eigen weg te laten vinden. De beste manier om dat te bereiken is individualisering. Die eet stukjes weg uit de groepsdwang. Dat valt te realiseren door goed onderwijs, een open arbeidsmarkt en een rechtsstaat die garandeert dat mensen hun overtuiging kunnen volgen. Vrijheid van godsdienst betekent ook dat mensen zonder tegenwerking de parkeerstand kunnen verlaten.

Hoe religie verinnerlijkt wordt verschilt van geval tot geval. Dat betreft dus de zoektocht van parkeerstand naar kern. Omdat niemand zo’n tocht alleen maakt komen individualisme en groepsvorming erin samen. Da’s precies de complicerende factor om religie in de kern aan te pakken. Dat grijpt immers in de inhoud in en onze rechtsstaat verklaart dat ontoelaatbaar. Maar als individualisering uitblijft en de gelovige ondergeschikt blijft aan de groepsdwang, dan stemt de staat ermee in dat een gelovige onderworpen blijft. Dat kan evenmin.

Uiteraard moet binnen onze liberale democratie elke religie haar plek in de pluriformiteit kunnen innemen. Dat zijn de rechten. Religie kent goede en slechte aspecten. Zingeving, troost en inspiratie zijn waardevol en gedeelde emotie kan bindende factor zijn. Niet alles kan gerationaliseerd of verwetenschappelijkt worden. Vanuit zingeving valt religie te begrijpen. Als vluchtheuvel van een pre-industriele samenleving die haar ontstaan niet kent in een gefragmenteerde samenleving. Maar wanneer wordt een tehuis een gevangenis?

Hoe zit het met de plichten? Machtsvorming, institutionalisering en apartheid zijn akelige kanten van religie. Hoe kan dat besproken worden als de autonomie van religie binnen de rechtsstaat gegarandeerd wordt? Deze terechte bescherming introduceert dus een zwakte. De oplossing is religiekritiek binnen het publieke debat. De staat kan intern immers niet ingrijpen en groepsdwang kan het debat binnen een religie blokkeren.

De machtsfactor van religie valt moeilijk te onderschatten. In Noord-Ierland of Iran is het ontspoord. Religie kan instrumenteel door anderen misbruikt worden. In wezen heeft dat weinig meer met de ware kern van religie te maken zoals gelovigen dat zelf voorstellen. Het wordt pseudo-religie. Maar religie leent zich er wel toe door op de machtsvorming mee te liften, geen weerstand te bieden en onvoldoende afstand tot de annexatie te nemen. Van buitenaf valt het onderscheid tussen religie en pseudo-religie niet meer te maken.

Om te beginnen moet er een eind komen aan het denken dat zegt dat religiekritiek ongepast is. Het verdient juist aanmoediging. Want de enige weg tussen een dominante overheid en een in zichzelf gekeerde groep die stilstaat. Of dat laatste nou door dwang, solidariteit, zelfbescherming of eigenbelang ontstaat. Het perspectief van een bevroren religie is tevens het ultieme kenmerk ervan. Immers vormgegeven in een samenleving van een ver verleden. Dat kenmerk maakt hervorming van religie van binnenuit praktisch onmogelijk.

Religie past in het culturele domein. Mensen proberen hun sterfelijkheid, onzekerheid en kwetsbaarheid te bezweren. Daar helpt religie of kunst bij. Het ontstaan van religie loopt niet toevallig samen met rituelen en theatrale aspecten die mensen rond het vuur praktiseerden. Het is zinnig om te proberen de waardevolle aspecten van religie te versterken en de minder waardevolle te verbeteren. Door kritiek. Da’s een verdedigbaar uitgangspunt. Religiekritiek dient de levensvatbaarheid en veerkracht van religie. En van de open samenleving.

Foto: Venster van Gerhard Richter in de Keulse Dom

Moslims kiezen voor eigen apartheid

with 19 comments

Is een advies aan moslims door moslims over het vermijden van niet-islamitische feesten vermakelijk, saai, zielig of sikkeneurig? Zelfgekozen apartheid is het zeker. Een tegendeel van integratie. Het schijnt dat de Projectgroep Moslims in Dialoog al enkele jaren dezelfde tekst rond Sinterklaas, Kerstmis en Valentijnsdag verstuurt:

Wat houdt het vermijden van niet-islamitische feesten in de praktijk in?
1. Wegblijven van hun vieringen, dus het vermijden van plaatsen waar ze hun feestelijkheden houden en het vermijden dat je in hun feestelijkheden terecht komt, zoals bijvoorbeeld kerstmis en nieuwjaarsborrels, verjaardagsfeesten, st. maarten, sinterklaas, 1 aprilgrappen, allerlei jubilea, etc.
2. Vermijden om zelf zaken te doen, die te maken hebben met deze vieringen van de niet-moslims, zoals het in huis halen van een kerstboom, je kinderen mee laten doen met st. maarten of sinterklaas, verjaardagen vieren in je familiekring, vuurwerk afsteken op nieuwjaarsdag etc.
3. Vermijden om de niet-moslims te feliciteren met hun vieringen. Hoe kunnen we ze feliciteren met het feit dat ze ongehoorzaam zijn aan Allaah (subhanahu wa ta’ala)? Uitingen zoals prettige verjaardag, gelukkige feestdagen, gelukkig nieuwjaar, zijn ongepast. Het enige geluk is immers te vinden in imaan, waar geloof! Een moslim mag dus iemand niet feliciteren met het begaan van zonden en ongehoorzaamheid aan Allaah (subhanahu wa ta’ala)!
4. We moeten ook niet van onze eigen feesten imitaties maken van de feesten van de niet-moslims, dus dezelfde dingen doen die zij doen met hun feesten. Sowieso zullen veel van deze zaken verboden zijn.

Wat naast het wij/zij-denken en de grote kennis van de Nederlandse feestcultuur opvalt is het volkomen gebrek aan humor en de onhaalbaarheid van de missie van Moslims in Dialoog. Hoe kan iemand op straffe van maatschappelijke isolatie vermijden de dupe van een 1 april-grap te worden? Het oogt verwarrend om een groepering die zegt in dialoog te zijn zich maatschappelijk zo te zien afzonderen in zelfgekozen apartheid.

De laatste zin valt moeilijk te duiden en klinkt onheilspellend: Sowieso zullen veel van deze zaken verboden zijn. Verwijst dit naar de eindstrijd? Het valt te hopen dat moslims die zo zwaar op de hand zijn op gepaste wijze hun overwinnig kunnen vieren. In die dialoog valt te hopen dat aan Allaah meer gevoel voor harmonie toegedicht wordt dan deze ongetwijfeld kleine groep sikkeneurige moslims doet vermoeden.

De oproep bevestigt mijn visie op religie, namelijk dat het humor niet bevordert. Tevens mijn grootste bezwaar ertegen. Terwijl het stenigen van vrouwen, het vervolgen van homosexuelen, het verketteren van afvalligen en het buiten de orde plaatsen van andersdenkenden vanuit de logica van gelovigen goed te begrijpen valt, is het onbegrijpelijk dat ze zich daarnaast ook levensplezier ontzeggen. Of dit zou het stenigen, vervolgen, verketteren en buiten de orde plaatsen van andersdenkenden moeten zijn.

Als religie zich niet met mijn leven bemoeit, dan ga ik ermee akkoord. Maar juist daar schort het aan. Al sinds 20 januari 2009 ligt er een door een kamermeerderheid aangenomen motie Van der Ham om artikel 147, de wet op de smalende godslastering te schrappen. Door obstructie van de religieuze politiek is het nog niet tot daadwerkelijke afschaffing gekomen. Ons allen past daarom geen feest of felicitatie.

Foto: Cartoon Zapiro, 21 mei 2010