George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Ikea

Boris Lange weet niet wat kunstkenners zijn. Of doet net alsof

leave a comment »

Da’s lachen. Maar wie zet nou wie voor de gek? Naar aanleiding van dit filmpje van Life Hunters TV kopte AD  ‘Kenners zien Ikea-kunst aan voor uniek topstuk’. Als echter iets duidelijk wordt is dat de in beeld gebrachte bezoekers van Museum Arnhem weinig verstand van kunst hebben. Het belachelijk maken van mensen die zo goedwillend zijn om mee te werken is makkelijk manipuleren. Presentator Boris Lange zegt veel lol beleefd te hebben aan het maken van het filmpje. Dat valt goed te geloven. Maar hij roept leedvermaak op. Lange kijkt met de blik van de buitenstaander naar kunst door de marktwaarde centraal te stellen en komt zelf niet verder dan de buitenkant. Hij krijgt wat hij wil, maar wat hij precies denkt aan te tonen wordt niet helder. Wellicht dat museumbezoekers niet per definitie kunstkenners zijn. Lange toont vooral zijn eigen onbegrip van kunst aan.

Advertenties

Kopen Nederlanders echt zo weinig kunst als wordt beweerd?

leave a comment »

cla

Van alle inwoners van Europa geven Nederlanders het minste uit aan kunst. Waarom hangen wij liever een Ikea-reproductie aan de muur dan een origineel schilderij?’ Aldus een reportage op radio NPO1. Leve de oh zo culturele Albanezen, Esten, Monagasken, Maltezers, Slovenen, Moldaviërs, Kosovaren, Montenegrijnen, Sanmarinezen, inwoners van Vaticaanstad, Liechtensteiners en Andorrezen die volgens NPO1 allen meer uitgeven aan het kopen van kunst- en antiek dan de Nederlanders. Doen ze dat omdat ze geen IKEA hebben?

Wat te antwoorden op NPO1 over het koopgedrag van ‘de Nederlander’? De constatering zou onderbouwd worden door het Tefaf Art Market Report 2014 dat voor 2013 tot een omzet van de internationale kunst- en antiekmarkt van  €47,4 miljard komt. Het aandeel van Europa is 32%, te weten €15,2 miljard en de omvang van de Nederlandse kunst- en antiekmarkt is daar weer 1% van, zo’n €151 miljoen. Dat roept twee vragen op.

Is de prijs van kunst -of de verkoop van kunst in het topsegment- hetzelfde als interesse of liefde voor kunst? Wat zegt de handelswaarde? Zo kocht ik op de afgelopen PAN een schilderijtje van een Nederlands-Syrische kunstenares voor €950. Tja, dat tikt niet aan tussen al die miljarden. Maar IKEA is het niet. De berekening van de omzet heeft alles te maken met het bestaan van veilinghuizen. Christie’s en Sotheby’s hebben hun belang in Nederland op een laag pitje gezet. Zo veilt Sotheby op 29 januari Vlaamse en Nederlandse kunst in New York. Hoe valt te meten of een Nederlander in China of New York kunst koopt? Of op een beurs in Brussel, Basel, Parijs of Londen? Hoe valt sowieso te onderscheiden of de internationale Nederlander kunst koopt?

Woordvoerder Madelon Strijbos van de TEFAF meent dat ‘de Nederlander’ ‘redelijk voorzichtig’ en ‘redelijk behoudend’ is in het kopen van kunst. De Nederlander zou niet willen pronken met kunst. NPO1 meent dat het ‘niet in onze cultuur zit’. Werkelijk? Daarmee gooit het in een klap de traditie van de 17de eeuw overboord toen iedere Nederlander een schilderij in huis had. Zo gaat de overlevering. Dat was zeker de IKEA van toen?

Ach, het zal zeker waar zijn dat er Nederland weinig kunstverzamelaars kent. Maar hoe komt dat? Zijn de huizen te bescheiden en de muren te klein om kunst op te hangen? Zit het fiscale regime tegen zodat kopen van kunst niet wordt gestimuleerd? Onderscheiden Nederlanders zich liever anders? En elders? Sluiten de galerieën slecht aan op de wensen van de Nederlanders en doen ze te weinig om de drempel te verlagen? Houden Nederlanders eerder van namaak dan van origineel? Staan kunst en kunstenaars mede door de politiek in een slecht blaadje? Schiet het onderwijs tekort zodat de Nederlanders niet goed begrijpen wat kunst is? Aan de in Nederland werkende kunstenaars van binnen- of buitenlandse herkomst ligt het niet, want die zijn van topkwaliteit. Of ligt het aan media zoals NPO1 die Nederlanders niet helpen om kunst te begrijpen of er liefde voor op te brengen, maar het laten bij de constatering ‘dat Nederlanders houden van namaak‘?

Foto: Clara Peeters, ‘SLICES OF BUTTER ON A WANLI ‘KRAAK’ PORCELAIN DISH, A STACK OF CHEESE ON A PEWTER PLATE, WITH A JUG, A FAÇON-DE-VENISE WINEGLASS, A BUN, CRAYFISH ON A PEWTER PLATE, A KNIFE AND SHRIMP ON A TABLE’ . In catalogus veiling Sotheby’s ‘Masters Paintings: Part I‘ op 29 januari 2015 in New York.

Boijmans bouwt depotgebouw, bouwt depotgebouw, bouwt

with one comment

MVRDV_Boijmans

Precies vijf Kunstrai’s geleden pakten directeur Sjarel Ex en toenmalig zakelijk leider Eric van Ginkel (nu Rijksmuseum) van Museum Boijmans van Beuningen groots uit. In mei 2008 presenteerden ze hun plannen voor een ‘groot depotgebouw’ in het Museumpark. Al in juli 2007 maakte het museum bekend dat bureau MVDRV de opdracht kreeg. Voor een collectiegebouw dat zowel de museumcollectie als  particuliere collecties kon huisvesten. Daarbij kwamen publieksruimtes als een restaurant, terras en beeldentuin. Lastig was het prijskaartje: 50 miljoen euro. Maar in Rotterdam gaan zoals bekend onder het motto ‘niet lullen, maar poetsen’ de handen uit de mouwen. Op de Kunstrai 2008 presenteerde architect Winnie Maas van bureau MVRDV een schaalmodel. Dat niet in een containerhaven zou misstaan. Of in een Ikea-winkel (model Lack).

In oktober 2010 liet de Rotterdamse cultuurwethouder Antoinette Laan weten dat het geld op was. Door de bezuinigingen was de door het vorige college gereserveerde 23 miljoen euro niet meer beschikbaar. Nog in augustus 2010 werd het depot in de kelders van het museum ernstig geteisterd door wateroverlast. Hoewel het meeste onvervangbaar is en daarom de waarde van de collectie van 140.000 werken moeilijk is in te schatten wordt gedacht aan een waarde van miljarden euro’s. Eigendom van de gemeente en beheerd door het museum. Uiteraard zijn er veilige depots voor de topwerken. Andere depots zijn afgeschreven. Toch zou men denken dat een gemeentelijke investering van 20 of 30 miljoen euro alle overlast en onveiligheid waard is.

De opvolger van Van Ginkel en sinds vorige maand hoofd sector Collectie en onderzoek Patty Wageman (voorheen Groninger Museum) laat vandaag RTV Rijnmond weten dat Boijmans een nieuw depotgebouw gaat neerzetten. Mogelijk om de gemeente te herinneren aan de toezegging van een jaarlijkse bijdrage van 2,5 miljoen euro gedurende tien jaar vanaf 2013. Uit de uitleg van Wageman blijkt dat het programma van eisen in de tussentijd is gewijzigd. De plek in het Museumpark is nog verre van definitief, de architect moet nog gevonden worden, de oppervlakte is met 2000 vierkante meter verhoogd naar 14.000 vierkante meter, er komt een tentoonstellingruimte om de restauratie-in-progress te tonen en tussen de regels door blijkt dat de opslag van de particuliere collecties is afgeschaald. Wageman rekent erop dat het gebouw er in 2017 staat.

imageproxyboijmans.asp

Foto 1: Ontwerp nieuw depotgebouw Boijmans door WVRDV, 2007-2008.

Foto 2: Pieter Breugel de Oude, De Toren van Babel. Circa 1565. Collectie Museum Boijmans van Beuningen.

Italiaanse reglementen suggereren flinkheid

with 2 comments

In Italië moet een toerist sinds kort extra oppassen. Veel wat elders normaal is wordt met een boete bestraft. Burgemeesters hebben van Binnenlandse Zaken verregaande bevoegdheden gekregen om de openbare orde in te perken. Die ruimere bevoegdheden dienen om de burgers beter te beschermen en hun veiligheid te garanderen. Zo wordt beweerd. En om illegale straatverkoop tegen te gaan.

Wie een illegale namaak merktas koopt en gepakt wordt door de politie kan een boete van € 10.000 krijgen. Dat valt binnen Europese maatregelen om illegale handel tegen te gaan. Maar verboden gaan verder. Op het strand van Ereclea mogen geen kuilen gegraven of balspelen gespeeld worden. Schelpen mogen niet worden verzameld. Wie in Eboli betrapt wordt op een amoureuze pose in de auto riskeert een boete van € 500.

De burgemeester van Pisa is een actie begonnen om ‘vulgaire’ souvenirs te verbannen. Zoals boxershorts met een scheve toren als penis, een schort met een afbeelding van Michelangelo’s naakte David of ondergoed met suggestieve foto’s van Pompeii. Al vijf verkopers hebben een boete van € 500 gekregen. De reden is volgens Pisa’s linkse burgemeester Marco Filippeschi ‘dat de artikelen vulgair en beledigend voor de gelovigen zijn’.

Da’s een verrassende verklaring. De actie om de ‘vulgaire’ souvenirs van straat te halen wordt blijkbaar niet ondernomen ter bescherming van het cultureel erfgoed, het toerisme, de openbare orde, de veiligheid of alle burgers, maar vanwege het beledigen van gelovigen. De actie is verdedigbaar voor wie van decorum houdt, hoewel dat per definitie de burgermans smaak is. Maar de verklaring zet de hele actie in een kleinzielig licht.

Ook in Nederland hebben politici regelmatig een oprisping van wat zij als goede smaak zien. Dan pleit de ChristenUnie voor een verbod op naaktreclame, bikinireclame, reclame voor seksdates of naakt in reclame en kunst. Kunstenaars hebben volgens deze christelijke politici uiteraard de vrijheid zich te uiten, maar de morele boodschap die een dergelijk kunstwerk verkondigt, vraagt om een reactie. Waarom in hemelsnaam? Religie en zedelijkheid gaan nog steeds niet door een deur. Da’s het probleem van religie.

Wat in Italië gebeurt roept een idee van flinkheid op dat flinterdun is. Zero tolerance beleid op stranden en in kunststeden beschermt de openbare orde nauwelijks. Achter de schermen marcheert Italië minder resoluut zoals de martelgang van Ikea aantoont. Door bureaucratie en politiek konden de Zweden hun geplande investering van € 60 miljoen niet doen en hun winkel openen. Waar? Enkele kilometers van de scheve toren van Pisa. Vuile handen lijken in het huidige Italië schoongewassen, maar zijn dat niet. De afleiding is duidelijk.

Foto 1: Vaticaan dringt erop aan: David moet vijgeblaad dragen

Foto 2: Titel van Le Mani Sulla Città, Handen over de Stad, van Francesco Rosi, 1963