George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Hyperallergic

Transformaties en interventies van Chitra Ganesh

leave a comment »

Van de al een kleine 20 jaar in New York actieve kunstenaar Chitra Ganesh is tot 4 november 2018 de tentoonstelling ’The Scorpion Gesture’ in het Rubin Museum in New York te zien. Waar zij op uit is maakt de titel van een bespreking in Hyperallergic duidelijk: ‘A Feminist Artist’s Postcolonial Animations’. Ganesh is een geëngageerde kunstenaar die met verhalende beelden en animaties de vanzelfsprekendheid van de macht ter discussie stelt. Hyperallergic: ‘Not surprisingly, the stories reflect the racial, religious, socio-economic and gender prejudices of India’s predominantly patriarchal and religious orthodoxy, which privileges fair-skinned, upper-caste Hindu males’. Ganesh begeeft zich vol moed in een mijnenveld door vooroordelen  van de Indiase religieuze orthodoxie aan te spreken. Dat is niet iets voor bange kunstenaars of museumdirecteuren die het een podium geven. Met animatie legt ze dwarsverbanden en probeert ze het ongeziene zichtbaar te maken.

Dit gaat over ‘cultural appropriation’, ofwel over de vraag wie een specifiek religieus of in etniciteit gegrond verhaal mag ‘vertellen’. De term alleen al suggereert dat culturele toe-eigening een overtreding is en daarom ontoelaatbaar en ongewenst. Dat is echter nog maar de vraag. Mag een paars iemand uitsluitend een paars verhaal vertellen of mag een paars iemand een andersgekleurd verhaal vertellen? Sommige gemeenschappen menen dat ‘hun’ verhaal ‘hun’ eigendom is. Tot en met het eigen ontstaan en de voorouderverering aan toe.

Dit heeft alles met identiteit en zelfbewustheid te maken. Waarbij  dit laatste negatief uitpakt als weerbaarheid en zelfverzekerdheid omslaan in gekwetstheid en een defensieve houding. Dan gaan het groepsgevoel en de emancipatiestrijd boven de verbinding met anderen. Waarbij kunst en cultuur, inclusief ‘het verhaal over religie’ niet meer universeel toegankelijk voor iedereen is, maar afgesloten wordt voor anderen. Het lijkt in een steeds kleiner wordende wereld een onhoudbaar standpunt dat voor radicale groeperingen echter nut heeft om zich politiek te profileren. Maar anderen hoeven zich van die claim weinig aan te trekken. Het is de verdienste van Chitra Ganesh dat zij aan dit aspect een goede vorm geeft en eraan meewerkt om grenzen te overschrijden. Niet met de botte bijl, maar met eerbetoon en alternatieven vanuit haar feministische optiek.

Foto: Beeld uit animatie The Scorpion Gesture (2018) van Chitra Ganesh.

Advertenties

Hogre, Italië, kindermisbruik, religiekritiek en de reactie daarop. Staat van opwinding van Jezus leidt tot staat van beschuldiging

leave a comment »

Het affiche met de titel ‘Ecce Homo erectus’ van de anonieme, Italiaanse kunstenaar Hogre doet in religieus Italië stof opwaaien. Erop is een afbeelding van Jezus met een in het oog lopende erectie onder zijn kleding te zien. De christelijke messias zegent een knielend jongetje dat voor hem bidt, pal voor zijn opperste staat van opwinding. Het werd afgelopen zomer in een wilde plakactie in een Italiaans bushokje geplaatst.

Volgens een bericht van Hyperallergic vinden de autoriteiten dit in strijd met de goede zeden en een openbare aanval op religie. Daarom zou Hogre volgens een archaïsche wet in staat van beschuldiging zijn gesteld en een forse boete wachten. Maximaal 5000 euro of twee jaar gevangenisstraf. Dat is nogal wat voor een affiche.

Hogre ontkent dat de affiche is gericht tegen religie. Het zou een reactie zijn op de aanklacht wegens seksueel misbruik van de Australische kardinaal George Pell. Deze op twee na hoogste functionaris in het Vaticaan werd in juni 2017 wegens kindermisbruik in staat van beschuldiging gesteld. De studiotekening van “Ecce homo erectus” werd verkocht op een tentoonstelling van de Londense WAR Gallery. Hogre is van plan de factuur van deze verkoop voor de Italiaanse rechter te tonen om de artistieke waarde van het werk aan te tonen.

Schaken en strips. Suspense buiten de regels om

with 2 comments

De voorpagina van een stripboek opent het artikelChess as a Comic Book Trope’ op Hyperallergic dat aandacht besteedt aan de tentoonstelling POW!. Schaken als metafoor en stijlfiguur. Want schaken is een oorlogsspel. Dat doet het goed in strips, zo meent Shannon Bailey, de hoofdconservator van de World Chess Hall of Fame. Het presenteert in tentoonstellingen de relatie van schaken met kunst, cultuur en geschiedenis.

Op de cartoon zien we een man in een gestreept kostuum met een verschrikt gezicht die achterom kijkt. Hij bevindt zich op de rand van een zwevend schaakbord waaronder een vuur brandt. Ziet hij van die kant een bedreiging of zoekt hij een uitweg? Een loper -die nog steeds in het Engels bishop wordt genoemd-  komt dichterbij. Ook een paard maakt aanstalten en dreigt de man van het bord te slaan. De witte schaakstukken staren de man aan. De koning kijkt nors, terwijl het machtigste stuk dat de dame is achteraf wat verloren staat. Een realistische stelling is het niet, eerder een beeld uit een nachtmerrie met Middeleeuwse dimensies.

Suspense is wat Alfred Hitchcock ooit omschreef als gecommuniceerde verrassing. De kijker weet wat komen gaat en identificeert zich daarom extra met de situatie. De voorpagina is waarschijnlijk een onderdeel uit de strip. We weten niet hoe het verhaal verloopt en zich ontwikkelt. Maar de tijding is duidelijk. Het gevaar loert om de hoek. Schaken is echter het tegendeel van suspense. Zetten van de tegenstander kunnen beredeneerd en gecalculeerd worden. We zien een losgeslagen zooitje ongeregeld dat in opstand komt en zich zelfs niet meer aan de schaakregels houdt. Een dystopie in 1958. Schaken wordt verbeeld als strijdperk van misstappen.

Foto: ‘Charlton Comics, Vol. 1, No. 36. Strange Suspense Stories (March 1958) (courtesy World Chess Hall of Fame)’ van tekenaar Maurice Whitman

Reuzenspin op Canadese kathedraal roept controverse op

leave a comment »

La Machine uit Nantes dat opereert op het raakvlak van publieksevenement, kunst en straattheater is in het Canadese Ottawa neergestreken. En wel met reuzenspin Kumo op de Notre-Dame Cathedral Basilica. Volgens een bericht in Hyperallergic niet tot genoegen van alle katholieken. De machinale spin zou in hun optiek ‘demonisch’ zijn en de heilige plek die hun kathedraal is ontheiligen. Een scheiding der geesten, want aartsbisschop Terrence Prendergast had het project omarmd om mensen te verbinden en de 150-jarige viering van de Canadese onafhankelijkheid luister bij te zetten. Het is lastig om de reactie goed in te schatten.

Zoals te verwachten wordt ook de strijd gevoerd op sociale media. Wel of niet voor Kumo en La Machine, wel of niet voor God. Mijn reactie: ‘I fear there is not much sense of humour in religieus institutions. Humour is not their core business. Last year I saw La Machine in Nantes and it was not my cup of tea. I found it intimidating, but not impressive. But of course it is OK for other people to like it. Religion is not my cup of tea either. And again, it is OK for other people to like it. Jonathan Andrews goes too far in lecturing other people about their life. It is OK for him to worship the God of Canada, but it is not OK to urge that same path for other people to follow. Let them decide for themselves. God, no God, another God or another no God, all tastes are available in a multiform society. Let people prefer a life without La Machine and without God.’