George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Henk Nijboer

Incomplete verkenning over vermogensongelijkheid zet de toon

with 6 comments

Komedie om geld

Update 25 oktober 2014: FNV en de SP pleiten voor een hogere belasting op vermogens. De SP legt bij monde van kamerlid Farshad Bashir de grens bij 1 miljoen euro, aldus De Volkskrant. Waar de FNV de grens legt is vooralsnog onduidelijk. Het wil drie miljard euro aan extra vermogensheffing ophalen. Deze voorstellen zijn gebaseerd op het debat dat de Frans-Amerikaanse econoom Thomas Piketty heeft aangezwengeld. Maar Piketty denkt groter en wil vooral de hogere vermogens boven de 5 miljoen euro extra belasten. Het valt te vrezen dat SP en FNV vooral geld weg willen halen bij de hogere middenvermogens en geen grip krijgen op de hoogvermogenden. Politieke symboliek die strandt in halfhartigheid. Zie bij reacties voor rekenvoorbeeld. 

Het rapport van de WRR over economische ongelijkheid en een antwoord daarop van de PvdA-kamerleden Henk Nijboer en Ed Groot liggen me zwaar op de maag. Vooral waar het over de vermogensongelijkheid gaat. Bas van Bavel zet dat in een hoofdstuk 4 van het rapport op een rijtje: ‘Nederland is het land van de gelijkheid, de nivellering en de afroming door hoge belastingen. Een egalitair land bij uitstek, zo wil de beeldvorming. Dit beeld is wellicht juist voor de inkomensongelijkheid. Die ligt nog steeds onder het gemiddelde van de oeso-landen (zie hoofdstuk 1). Maar voor de vermogensverdeling, de andere dimensie van economische ongelijkheid, is dit beeld van gelijkheid zeker niet juist, zo wil ik in deze bijdrage laten zien.’

Opvallend voor de toon van Van Bavel is de dubbele betekenis van het woord ‘juist’ dat zowel ‘kloppend’ als ‘rechtvaardig’ betekent. Ik wil best meegaan in Van Bavels betoog dat verontwaardiging naar binnen smokkelt, maar begrijp de onderbouwing niet. Hoe hangen woningbezit, financieel vermogen en pensioenopbouw nou samen? En hoe is dat over leeftijdsgroepen verdeeld? En wat is eigenlijk het specifieke probleem van de ‘niet juiste’ ongelijkheid in de vermogensdeling? Van Bavel geeft toe het niet te weten -veel is giswerk– maar claimt toch met z’n bijdrage een totaalplaatje te laten zien. Op z’n minst verwarrend en op z’n hoogst misleidend.

Beide PvdA’ers Nijboer en Groot gebruiken in hun artikel ‘Lagere lasten op arbeid, grotere vermogens meer vragen’ het hoofdstuk van Van Bavel als onderbouwing voor hun voorstellen. Maar zoals gezegd, Bas van Bavel geeft geen goede onderbouwing over de vermogensongelijkheid, zodat de voorstellen van Nijboer en Groot op hun beurt in de lucht komen te hangen. En die voorstellen liegen er niet om. De sociaal-democraten verwijzen naar hun verkiezingsprogramma en bepleiten ‘een progressieve belasting van 40 procent op rendementen op vermogens boven de 125 duizend euro.’ Wie weet is het een goed idee, maar opnieuw, naar welke onrecht en ongelijkheid die rechtgetrokken moeten worden het nou precies verwijst blijft onduidelijk.

De verkenning van Van Bavel en de voorstellen van de PvdA’ers zijn niet vergeefs. Ze sluiten aan bij denken over inkomensongelijkheid en de verhouding tussen inkomen en vermogen. Volgens Thomas Piketty blijft de groei van arbeid structureel achter bij de groei van vermogen. Hoewel er kritiek is op de onderbouwing van Piketty’s data en z’n wegmoffelen van de veelverdieners in bedrijven die met hun arbeid veel vermogenden passeren. Binnen de Nederlandse verhoudingen zijn de beschietingen van Nijboer en Groot pogingen om de balans iets te verschuiven. Samen met lagere lasten op arbeid, het aanpakken van belastingconstructies in Nederland en de stop op staatssubsidies aan woningen en pensioenen is dat een zinnig debat. Maar om in het midden uit te kunnen komen lopen zowel Van Bavel als Nijboer en Groot wel erg hard van stapel.

Foto: Still uit ‘Komedie om Geld‘ van Max Ophüls, 1936.

Rapport: Lobby Nederlandse banken is niet transparant

with 4 comments

bankofthefuture03

Sinds 1 oktober 2008 is er in Nederland 95,19 miljard euro overheidsgeld naar banken gevloeid om zieke banken overeind te houden. Deels stroomt dat geld terug naar de belastingbelastingbetaler als banken weer gezond zijn. Maar vermoed wordt dat de Nederlandse belastingbetaler zo’n 20 miljard euro toelegt op de steun aan binnen- en buitenlandse banken. Waarheden van de ministers Bos en De Jager dat Nederland winst zou maken op de leningen aan Griekenland zijn niet bewaarheid. Op leningen aan Nederlandse banken derft Nederland volgens minister Dijsselbloem miljarden euro’s aan renteverlies en dividendinkomsten. Positief is dat Nederland voor 2008 de economie heeft aangejaagd. Maar ten koste van wat?

De EU werkt langzaam, maar gestaag aan de sanering van Europese banken in een bankenunie. Dat hangt samen met het overdragen van soevereiniteit van afzonderlijke natiestaten naar de supranationale EU of een Europese Centrale Bank. ‘Nooit meer‘ is het motto dat overheden nooit meer in een situatie terechtkomen dat ze door banken gechanteerd kunnen worden. De kiezer die ook belastingbetaler is volgt met tegenzin, maar dat kan zo maar veranderen. Opknippen van banken die niet langer ‘too big to fail’ zijn hoort bij de plannen.

Probleem is niet de politiek of de toezichthouders, maar de conservatieve, machtige, hardleerse, volkomen in zichzelf gekeerde en moreel volledig ontspoorde bankensector. Het heeft jarenlang kunnen gokken met overheidsgeld en is daar even gewend aan geraakt als een luxejunk aan cocaïne. Aan de kick, de winst, de roekeloosheid en lak hebben aan afspraken. Lastig voor bankiers om af te kicken van hun slechte gewoonten.

De meerderheid van de consumentenactiviteiten is solide en betrouwbaar. Gevaar schuilt in de combinatie van een consumentenbank met activiteiten van een zakenbank dat zich vertaalt in allerlei vormen van fraude en risicovol gedrag. Dat moet stoppen, maar stopt niet. Deels omdat topbankiers de eigen handel niet begrijpen, deels omdat ze nog steeds vertrouwen op overheidssteun bij verlies. Want door lobbyen en plaatsing van eigen mensen op politieke topposities hebben ze weten te verzekeren dat hun macht ongebroken is.

Signaal voor de hardleersheid van Nederlandse banken is het rapport ‘Taking Lobbying Public‘ van the Centre for Research on Multinational Corporations (SOMO). Hier is onder meer een Nederlandse samenvatting in te zien die concludeert dat banken effectieve hervormingen van de sector blokkeren: ‘De aandacht voor de financiële sector van het algemene publiek, politici, media en maatschappelijke organisaties is na de crisis sterk toegenomen. De intensivering van het debat heeft echter ook geleid tot meer lobbyactiviteiten van banken. Aangezien banken veelal lobbyen op intransparante wijze, is er onvoldoende ruimte voor een open debat en blijft het risico van regulatory capture aanwezig. Volgens velen zijn de banken nu, vijf jaar na het begin van de financiële crisis, nog steeds in staat om noodzakelijke hervormingen te blokkeren.

Regulatory capture‘ wil zeggen dat de regulering overgenomen wordt door de sector ‘en gebruikt voor het eigenbelang van deze private spelers, zelfs ten koste van het algemeen belang.’ Ontluisterend is het aldus geschetste gedrag van de bankensector en teleurstellend is het optreden van de Nederlandse politiek om de sector effectieve hervormingen op te leggen, politieke druk van de banken te neutraliseren en lobbypraktijken aan banden te leggen. De kamerleden Henk Nijboer en Lea Bouwmeester (PvdA) hebben gisteren kamervragen gesteld aan de ministers Dijsselbloem en Plasterk over het ontbreken van transparantie van de lobbypraktijken van Nederlandse banken. Ze vragen onder meer wanneer er een ‘lobbyparagraaf’ aan wetsvoorstellen wordt toegevoegd om de belangenbehartiging en inbreng van onder meer de bankensector inzichtelijk te maken.

Foto: Bank of the Future, Oklahoma City. Credits: Allison Meier

PvdA-kamerlid Nijboer accentueert de dood van het dualisme

with 2 comments

Woordvoerder financiële sector Henk Nijboer (PvdA) stelt politiek als een natuurverschijnsel voor. Het kabinet is volgens hem op de goede weg. De schulden nemen toe, de lasten nemen toe, de investeringen dalen, de werkgelegenheid neemt af, de arbeidsproductiviteit neemt af, de consumptie van de huishoudens neemt af, het bruto modaal inkomen neemt af en de koopkracht nam de afgelopen vijf jaar af. Maar het kabinet is volgens Nijboer op de goede weg. Het pakt de belangrijke problemen van deze tijd aan. Meent-ie dat nou?

Iemand als Nijboer geeft aan hoe door de partijpolitiek de politiek is losgezongen van de werkelijkheid. Uit alles aan z’n commentaar blijkt dat-ie het financieel-economisch beleid onder de maat vindt. Maar vanwege de fractiediscipline mag-ie dat niet zeggen. Op straffe van ex-communicatie. Zijn fractiegenoten in de PvdA Désirée Bonis en Myrthe Hilkens stapten de afgelopen tijd teleurgesteld op. Hilkens meent buiten de Tweede Kamer meer voor elkaar te krijgen. Dit tekent het failliet van een Tweede Kamer die een verlengde wordt van het kabinet. De leeuw gedraagt zich als een lam. Dualisme dat afstand tussen kabinet en kamer laat is dood.

Is het naïef van Bonis en Hilkens dat ze niet begrijpen hoe machtspolitiek gespeeld wordt? Met het verwijt dat ze nooit de partijpolitiek in hadden moeten stappen. Of is het naïef van Nijboer dat-ie een verhaal staat op te hangen dat-ie zelf nauwelijks lijkt te geloven en dat strijdig is met zijn wetenschappelijke kennis en inzichten? Met het verwijt dat-ie daardoor onvoldoende vragen stelt die het kabinet zouden kunnen helpen om tot een goed financieel-economisch beleid te komen. Dat zou de rol van een volksvertegenwoordiger behoren te zijn.

Kamerlid Nijboer haalt het nieuws: schaf 500 eurobiljet af

leave a comment »

800px-Nota_500_euros

Kamerleden profileren zich om gehoord te worden. Zeker in grote fracties. Voor wetenschappers geldt dat publiceren nodig is om niet te vergaan: ‘publish or perish‘. De variant voor politici is: ‘perform or perish‘. Het kamerlid moet optreden, toneelspelen, presteren of zich aanstellen. Van alle markten thuis zijn om gezag op te bouwen door optredens elders. Het vak van kamerlid is het continu spelen van een potje driebanden. De bal ketst tegen de publiciteit, krijgt oorverdovende echo in dezelfde publiciteit en komt thuis in de fractie.

Het stellen van kamervragen is voor kamerleden een uitgelezen middel om de media te halen. Even herkenbaar als het eigen beeld in de spiegel omdat het voornamelijk naar zichzelf verwijst. Doorgaans wordt aan de hand van een krantenartikel of televisienieuws een vraag gesteld door het kamerlid dat vervolgens alle aandacht krijgt in de krant of op het televisienieuws. Kamervragen beginnen vaak als volgt: ‘Kent u het bericht dat ..‘. Behaagzucht, gemakzucht, gebrek aan onderzoekstijd en assistentie leiden tot een karakterschets van het Nederlandse politieke systeem. In verwevenheid met de media zoekt het steeds weer de makkelijkste weg.

Nu is er het 29-jarige Groningse PvdA-kamerlid Henk Nijboer. Hij pleit er bij minister Dijsselbloem voor om het 500 eurobiljet af te schaffen. Want het wordt alleen door criminelen gebruikt. ‘Het 500 eurobiljet dreigt een internationale drugsvaluta te worden. Straks gebruiken ze het in Zuid-Amerika vaker dan in Nederland‘, zegt Nijboer in De Telegraaf. In zijn tweets toont-ie wat belangrijk is. Een interview in De Telegraaf en optredens op BNR Nieuwsradio en in RTLNieuws. Backbencher Nijboer beleeft zijn fijnste uur: aandacht.

Wat Nijboer voorstelt is verre van nieuw. Al jaren klinken geluiden dat niet zozeer de criminaliteit, maar een ondergrondse economie gebruikt maakt van 500 eurobiljetten. Zoals in Spanje. Het correcte antwoord is het aanpakken van de criminaliteit en die zwarte economie. Het  afschaffen van het 500 eurobiljet neemt de oorzaken niet weg. Hoewel de VS en Canada vanwege de criminaliteit of die zwarte economie grote coupures hebben afgeschaft, komt de waarde overeen met het 1000 guldenbiljet of 1000 Duitse Markenbiljet. Straks stelt Nijboer voor om Air Miles of Rolex-horloges te verbieden omdat criminelen ze als betaalmiddel gebruiken. Nijboer ondermijnt met zijn optredens het vertrouwen in de euro die toch al zo onder druk ligt.

Foto: 500 eurobiljet