George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Grondwet

Rechter Den Bosch waant zich theoloog en oordeelt over de interne werking van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster

with one comment

4

Een opmerkelijke uitspraak van de meervoudige kamer van de rechtbank in Den Bosch. Het gaat er in de kern om of de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster serieus genoeg is om een godsdienst volgens artikel 9 van de EVRM genoemd te worden. De rechter meent van niet. Aanleiding is het maken van een pasfoto voor een rijbewijs bij de gemeente Eindhoven. Een godsdienstige of levensbeschouwelijke reden biedt volgens artikel 28.3 van de Wet Paspoortuitvoeringsregeling (‘indien de aanvrager heeft aangetoond dat godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen zich verzetten tegen het niet bedekken van het hoofd‘) een uitzonderingsgrond om met een hoofddeksel op de foto te verschijnen. In dit geval een pastavergiet. Als de Kerk niet als een religie beschouwd wordt, dan hoeft Eindhoven om formele gronden de aangifte van het rijbewijs niet in behandeling te nemen. Eiser eiste dat in hoger beroep, maar wordt nu door de rechter in het ongelijk gesteld.

2

3

De rechter verwijst naar ‘vaste jurisprudentie van het Europese Hof van de rechten van de mens’ om aan te merken wat opvattingen of meningen van een geloof of levensovertuiging zijn en baseert zich daarbij op de volgende beschrijving die ook in bovenstaande opsomming van Elizabeth Prochaska wordt genoemd: ‘It must attain a certain level of cogency, seriousness, cohesion and importance’. De rechter vertaalt dat in de uitspraak als: begrijpelijkheid, serieusheid, samenhang en importantie. Maar Prochaska voegt een dimensie en nuancering toe die aan de uitspraak van de rechter in Den Bosch ontbreekt: ‘There are very few examples of a belief being rejected on this ground and the House of Lords has questioned the propriety of this enquiry by courts, which are not equipped to weigh up theological doctrines’. Dit relativeert de jurisprudentie waarop de uitspraak is gebaseerd door te stellen dat er weinig voorbeelden van een levensovertuiging zijn die op deze grond afgewezen worden, en dat ‘rechtbanken, niet zijn geëquipeerd om theologische doctrines af te wegen.’

Essentie is dat de rechter oordeelt over de interne werking van een godsdienst of levensovertuiging, maar daar niet de expertise voor heeft en zich dit oordeel niet toe zou moeten meten. De rechter moet de wet toepassen, maar daarbij ‘aan de buitenkant’ blijven en niet een oordeel vellen over wat een godsdienst is. Een rechter is geen godsdienstwetenschapper en daarom is het ongepast dat een rechter dit meent te kunnen onderzoeken, zoals ook de verwijzing naar de kritiek van het Britse Hogerhuis zegt. De rechter stapelt eisen op elkaar die niet aan godsdienst of levensovertuiging gesteld hoeven worden. Zoals de overweging dat het een volwaardig systeem van denken moet zijn. Het oordeel dat de Kerk als godsdienst of levensovertuiging afgewezen kan worden omdat het niet voldoende serieusheid zou bezitten is ongepast en normatief.

Wat aan de uitspraak ook opvalt is dat de rechter meent de rechtmatigheid van het geloof van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster grotendeels af te kunnen leiden uit de consistentie van de opvatting van de gelovige over zijn geloof. Maar dat is een onhoudbare en onjuiste benadering. Een geloof is nu eenmaal een systeem dat niet altijd uitblinkt door redelijkheid, realisme. samenhang en logica. Aan een gelovige kan niet als eis gesteld worden dat hij zijn geloof voldoende moet kunnen beschouwen om het een geloof te laten zijn.

Foto 1: Schermafbeelding van deel uitspraak in zaak Coolen-gemeente Eindhoven van Rechtbank Oost-Brabant, 15 februari 2017.

Foto 2 en 3: Schermafbeelding van deel notitie ‘THE DEFINITION OF ‘RELIGION OR BELIEF’ IN EQUALITY AND HUMAN RIGHTS LAW’ van Elizabeth Prochaska, 2013. (google: ‘religion attain a certain level of seriousness’ en download).

EenVandaag besteedt aandacht aan de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster. Een kwestie van conformisme

leave a comment »

ev

Vooruit dan maar weer. Wie weet dringt het door. Altijd blijven kloppen. EenVandaag besteedde vandaag in een item aandacht aan de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster. Mienke de Wilde legt uit dat ze overtuigd gelovige is van deze kerk. De journalist is wantrouwend en stelt vragen die hij aan gelovigen van gevestigde religieuze organisaties niet zo snel zou stellen. Want stel je voor dat hij een katholiek, gereformeerde, jood, boeddhist of moslim zou vragen of de religie waardoor ze zich laten inspireren geen religie, maar een grap is. Onvoorstelbaar. Dat is het lot van nieuwkomers die zich op de lucratieve religieuze sector in moeten vechten. Deze kerk is één van de meest recente religieuze organisaties ter wereld die ook wortel schiet in Nederland.

EenVandaag geeft in de tekst het verschil tussen theorie en praktijk aan. Het zegt dat de Kerk ‘een religie [is] die sinds kort ook in Nederland als formeel kerkgenootschap wordt erkend’. Maar het zegt ook dat ‘we in Nederland nog niet zover zijn’ en het geloof nog geen volledige erkenning heeft. De praktijk loopt achter op de regelgeving. Er bestaat vooral onbegrip en misverstand bij bestuurders en ambtenaren van gemeenten die menen dat ze een religieuze organisatie op inhoudelijk gronden mogen toetsen. Dat is relevant omdat in gemeenten deze gelovigen terecht komen voor het aanvragen van een identiteitsbewijs. Onder verwijzing naar hun religie willen ze met een pastavergiet op het hoofd op de foto. En ambtenaren weigeren dat eigenhandig. Zoals vele religies vragen deze gelovigen om een uitzondering die de wet biedt. In andere gevallen mogen aanvragers van een identiteitsbewijs niet met een hoofddeksel op de foto. Zo is in allerlei landen de foto op het identiteitsbewijs een voet geworden die de pastafarians tussen de deur van de gevestigde orde zetten.

De overheid kan burgers die zeggen een gelovige te zijn niet weigeren als gelovige omdat dit in strijd is met artikel 6 van de Grondwet, de vrijheid van godsdienst die zegt: ’Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’ Omdat het dragen van een pastavergiet en het zich gedragen als lid van deze Kerk niet strafbaar is heeft de overheid geen grond om een gelovige die zegt een gelovige van een religieuze organisatie te zijn wettelijk te weigeren als gelovige. De overheid mag zich buiten de wet om niet met het leven van de burgers bemoeien. Ook in dit geval niet. Het is niet de wet, maar de onwennigheid en persoonlijke voorkeur van medewerkers van overheidsdiensten -dat is gestoeld op een patroon van culturele normen en waarden- die de weerstand tegen de Kerk van het het Vliegend Spaghettimonster verklaart.

Sinds 26 oktober 2015 ben ik ‘als lid ingeschreven bij de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster’. Het kerkbestuur heeft dit lidmaatschap ondertekend. Ik draag geen pastavergiet en ben niet van plan om dat op enig moment te doen. Toch beschouw ik mezelf als volbloed gelovige van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster. Mijn reden om me aan te melden als lid van dit kerkgenootschap is: ‘hoe meer religies, hoe beter’. Dat is een serieus standpunt dat niet speelt op het niveau van nabootsing of satire.

Zie hier voor andere commentaren over de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster.

Foto: Schermafbeelding van tweet van EenVandaag, 18 januari 2017. Geen video

When lights are low. Is Trump de nieuwe Hitler of Putin?

with 5 comments

adolf-hitler-1932

In de voorbereiding op zijn inauguratie gaat het van kwaad tot erger met president-elect Donald Trump. Zelfs Amerika-deskundige Willem Post komt in een commentaar met de titel ‘Trump op ramkoers met ‘eigen’ CIA, politieke crisis dreigt’ terug op zijn artikel in NRC van 15 november 2016 dat ik hier becommentarieerde als slecht doordacht en niet op bekende feiten gebaseerd. Ik schreef over Trump: ‘Het gaat vreselijk worden. Het zou ook de Nederlandse media sieren dat ze de berichtgeving over Trump niet normaliseren. Of sussende opinies zoals die van Willem Post die volgen uit een fikse portie wensdenken niet publiceren zonder   disclaimer. Media moeten niet meegaan in de suggestie dat ‘het allemaal wel zal meevallen’ met president Trump. Het gaat naar alle waarschijnlijkheid niet meevallen, maar tegenvallen. (…) Het is de taak van de media om daar van dag tot dag kritisch verslag van te doen. Media dienen in de berichtgeving en in de opinie Trump kritisch te blijven volgen en te blijven wijzen op de soort politiek die hij voert. Die verre van normaal is.

Inzicht komt met schokken tot stand als het om Trump gaat. Het is zo onvoorstelbaar wat hij van plan is dat zelfs deskundigen als Post het eerst niet konden zien. Zoals ook Duitsers achteraf het verwijt kregen dat ze de ware aard van Hitler niet hadden gezien en hem in 1933 op het schild hesen. En de weg vrijmaakten voor zijn dictatuur. Hetzelfde dreigt nu in de VS. De enige hindernis voor zijn komende autoritaire bewind is nog de officiële benoeming door het Electoral College op 19 december. Probleem is dat onvoldoende wordt beseft dat Trump de democratie om zeep zal helpen en het daarom bij een weerbare democratie hoort, zoals Bastiaan Rijpkema zegt, om bedreigers ervan de pas af te snijden. Maar wanneer en hoe moet er ingegrepen worden?

Hoe dan ook neemt de bewustwording toe over de schade die president Trump gaat veroozaken. Of dat het tij nog tijdig kan keren valt te betwijfelen. Het is de Russisch-Amerikaanse politieke econoom Alexei Bayer die in een artikel voor Kyiv Post rechtuit praat vanuit zijn kennis over de Russische Federatie. Onder Putin is die multicultistaat veranderd van een democratie in een autoritair bewind dat nog slechts zwakjes de schijn van democratie ophoudt. Ook een maffiastaat waarin de leiders gangsters zijn die de bevolking bestelen van hun rijkdommen. Bayer vreest dat onder Trump hetzelfde zal gebeuren en de weinig succesvolle zakenman rijker dan Putin zal worden door de VS met zijn zakenvrienden te bestelen. Dan gaan de lichten van de Amerikaanse democratie uit. Laat achteraf niemand huilend zeggen dat het onverwachts kwam. De signalen zijn duidelijk.

Foto: Adolf Hitler op campagne, 1932.

VN Hoge Commissaris Mensenrechten al-Hussein waarschuwt voor Wilders en andere populisten. Maar wat is de tegenstrategie?

with 5 comments

bbc

Op een conferentie in Den Haag liet de Jordaanse Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties prins Zeid Ra’ad al-Hussein er gisteren in een toespraak geen misverstand over bestaan. Populisten als Geert Wilders of Donald Trump moeten aangepakt worden vanwege hun demagogie en politieke fantasie. Vooral Wilders meet al-Hussein ‘leugens, halve waarheden, manipulatie en oproepen van angst’ toe. Behalve over Wilders maakt hij een vergelijking van ‘Mr. Trump, Mr. Orban, Mr. Zeman, Mr. Hofer, Mr. Fico, Madame Le Pen, Mr. Farage‘ met IS dat dezelfde ‘angsttactiek’ zou hanteren. Opvallend is trouwens dat hij in dit verband niet de presidenten Erdogan en Putin noemt. Dat ontneemt geloofwaardigheid aan zijn beschuldiging.

Met een uitgewerkte aanpak van het populisme van Wilders, Trump en andere populisten komt al-Hussein niet. Dat is een gemiste kans en tekent het probleem om het populisme doelmatig aan te pakken. Hij wijst op het belang van de rechtsstaat, het ‘counteren’ van de populisten en de alertheid van het publiek om zich niet te laten misleiden en een rode lijn te trekken van wat aanvaardbaar is. Dat is de minimalistische aanpak.

Het wachten is op de uitwerking en invoering van een tegenstrategie om de leugens en ondermijnende impulsen van Wilders en andere populisten doelmatig aan te pakken. Om zo de democratie te redden. Al-Hussein geeft een schot voor de boeg en probeert bij te dragen aan de bewustwording van opinieleiders in de actie tegen het populisme. Dat speelt op het niveau van de weerbare democratie en het buiten de orde verklaren van populisten die de democratie aanvallen en te gronde richten. Dat is de maximalistische aanpak waarvan eerst aangetoond moet worden dat die proportioneel en noodzakelijk is. Een Hoge Commissaris voor de Mensenrechten kan dat niet voor zijn rekening nemen omdat het zijn mandaat te buiten gaat.

Foto: Schermafbeelding van deel bericht ‘UN human rights chief condemns Western ‘demagogues’’, 6 september 2016.

Trump roept supporters op Hillary Clinton te vermoorden. Tijd voor zijn afzetting

with one comment

Cenk Uygur heeft gelijk, Donald Trump moet door de Republikeinse partij uit de race gehaald worden voordat hij nog meer schade aanricht. In een toespraak in Wilmington, North Carolina zei hij volgens een commentaar in The Hill het volgende: ‘Hillary wants to abolish, essentially abolish the Second Amendment. By the way, if she gets to pick her judges, nothing you can do folks. Though the Second Amendment people, maybe there is, I don’t know. But I tell you what, that will be a horrible day.’ Dit is een oproep van Trump aan zijn supporters om Hillary Clinton te vermoorden. Niet een verhulde, maar een open oproep. TYT verwijst naar een tweet van de Democratische senator van Connecticut Chris Murphy die schetst hoe onstabiele Trump-supporters met wapens de daad bij het woord kunnen voegen. In een andere tweet roept Murphy op dit niet als een politieke misstap te behandelen, maar als een moorddreiging die grote gevolgen kan hebben: ‘Don’t treat this as a political misstep. It’s an assassination threat, seriously upping the possibility of a national tragedy & crisis.

cm

Achtergrond is dat als Clinton president wordt ze progressieve rechters kan benoemen in het Supreme Court. De 83-jarige progressieve rechter Ruth Bader Ginsburg heeft een zwakke gezondheid en wordt geadviseerd om af te treden. Als de Democraten Witte Huis en congres controleren maakt haar dat makkelijker. Op dit moment is er een post vacant door het overlijden van de conservatieve rechter Antonin Scalia in februari 2016. De nominatie van de gematigde kandidaat Merrick Garland door president Obama wordt door Republikeinen in het congres geblokkeerd. Zij hopen bij een Republikeinse president een conservatieve rechter te kunnen benoemen. Het Second Amendment van de Grondwet gaat over het recht om wapens te dragen.

Het moment nadert dat Trump door uitspraken die in strijd zijn met de grondwet, oproepen tot geweld en beschuldigingen dat de verkiezingen doorgestoken kaart zijn niet langer gehandhaafd kan worden als presidentskandidaat. De verkiezingen zijn pas over 89 dagen op 8 november en Donald Trump weet zich niet presidentieel op te stellen. De Republikeinse partij, maar ook zijn  campagneteam hebben geen grip op hem. De Republikeinen hebben al ingecalculeerd het Witte Huis niet te veroveren. Maar ze willen voorkomen dat Trump de uitslag in de Senaat negatief beïnvloedt. Hij dreigt Republikeinse kandidaten mee te slepen in zijn val. De Democraten moeten 4 zetels winnen voor een meerderheid. Het is tijd voor Trumps impeachment.

Foto: Tweet van Chris Murphy, 9 augustus 2016.

Wat is religie? Pastafarians in Emmen nog niet met vergiet op foto ID-kaart. Maar de emancipatie van de overheid is onvermijdelijk

with 2 comments

Humor en religie? Dat gaat per definitie niet samen. Dit is er ondersteunend bewijs voor dat de kerk van het Vliegend Spaghettimonster geen religie is. Maar uiteraard ligt het anders. Want de Kerk is net zo goed een religie als elke andere religie die claimt een religie te zijn. Of een lid van IS beweert in naam van de islam te handelen. Leden die claimen uit naam van een religie te handelen, dragen die identiteit. Daar kan geen wereldlijke overheid of rechtbank iets aan veranderen. (Opmerking: Ik ben sinds 2015 lid van deze Kerk).

Aartsbisschop Dirk Jan Dijkstra was drie weken geleden nog positief over de uitkomst van een lopende rechtszaak. Maar volgens een bericht van de NOS ‘is de kogel door de kerk’. Althans voorlopig. Leden van de Kerk, de pastafarians mogen volgens de rechtbank Noord-Nederland niet met een vergiet op het hoofd op de foto van de ID-kaart. De overwegingen zijn formeel en gaan over de interpretatie van artikel 28 , lid 3 van de Paspoortuitvoeringsregeling: ‘In afwijking van het tweede lid kan een pasfoto worden geaccepteerd indien de aanvrager heeft aangetoond dat godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen zich verzetten tegen het niet bedekken van het hoofd.’ De gemeente Emmen en de rechtbank accepteren die uitzonderingsgrond  niet.

Kritiek is dat de overheid hiermee de vrijheid van godsdienst inperkt en niet heeft te bepalen wie een beroep op godsdienst doet. Dat beroep is neutraal en het is ongewenst als dat extra getoetst wordt. Ook niet via de omweg van de Paspoortuitvoeringsregeling. De overheid behoort zich niet te mengen in de interne werking van een religie en maatschappelijke ontwikkelingen te volgen. En die zoals hier niet te blokkeren of vertragen.

De Kerk gaat volgens Dijkstra in hoger beroep. De uitspraak bevat ook positief nieuws: de rechtbank vindt dat ‘het pastafarisme in elk geval een in de maatschappij aanwezige levensbeschouwende stroming is’. Dijkstra merkt op dat hij jurisprudentie schept en het nu nog per gemeente verschilt of je wel of niet met een vergiet op de foto van de ID-kaart mag. Emancipatie gaat langzaam. Emancipatie van de overheid wel te verstaan.

Het thuisgevoel van Willem-Alexander: artikel 1 van de Grondwet

leave a comment »

Er valt weinig op af te dingen wat koning Willem-Alexander zegt. Het staatshoofd vat zijn taak minimalistisch op, maar dat past ook bij zijn geringe politieke macht. De koning is er voor het thuisgevoel en het verbinden.

a1

De koning is er voor het handhaven van de bestaande macht. Voor het ondersteunen van de status quo. Hij functioneert zelfs als symbool van de macht. Als zijn aanname dat allen die zich in Nederland bevinden in gelijke gevallen gelijk worden behandeld klopt, dan handelt hij in de geest van artikel 1 van de Grondwet.

Maar als  zijn aanname tekortschiet omdat nog velen in gelijke gevallen niet gelijk behandeld worden, dan klopt zijn aanname niet. En komt de rol die Willem-Alexander zich toemeet in de lucht te hangen. In dat geval zou hij om volmondig op te komen voor artikel 1 actiever moeten optreden dan hij nu zegt te doen. Maar omdat de macht van het staatshoofd begrensd is en vooral van symbolische betekenis is, heeft de koning de politieke ruimte niet om de status quo te wijzigen. Hij zegt dat zelfs door te verwijzen naar zijn ‘kleine rol’.

Waarom beweert koning Willem-Alexander op te komen voor artikel 1? Er zijn drie mogelijkheden. 1) Hij denkt dat artikel 1 op dit moment optimaal wordt toegepast en wil dat niveau helpen vasthouden; 2) Hij denkt dat artikel 1 op dit moment niet optimaal wordt toegepast, maar wel op een aanvaardbaar niveau dat gezien de omstandigheden voor nu het hoogst haalbare is; 3) Hij denkt dat artikel 1 op dit moment onvoldoende wordt toegepast, maar weet door zijn geringe politieke macht en de maatschappelijke verhoudingen er niets aan te kunnen veranderen. Hij beseft de staat en zijn rol als staatshoofd geen goed te doen door dat toe te geven.

Foto: Schermafbeelding van artikel 1 van de Grondwet.

Written by George Knight

10 juli 2016 at 13:07