Ook een Hollands verhaal: de geslachtsverandering van Robert Rees (1954)

Grasduinen in online archieven wereldwijd is een genoegen. Soms komt men berichten tegen die verbazen en verwarren. Soms vanwege de inhoud, soms vanwege de datering, sons vanwege de tegenstrijdigheden. Wie had gedacht dat in 1954 in Nederland iets gebeurde waarover het publiek nu nog steeds niet is uitgepraat? Namelijk geslachtsverandering.

Of gebeurde het in Denemarken, zoals het bijschrift bij onderstaande foto beweert? Nee, dat is niet het geval. De verwarring bestaat er waarschijnlijk uit dat de Deense hormoon-specialist Dr. Christian Homburger het eerste contact van Robert Rees was dat hem naar Nederland leidde.

Here is a photograph I came across by chance on the net. It’s from Jet Magazine, 10 November, 1955‘ In: artikelRees, Tamara‘ op Transas City.

De tekst bij de bovenste foto luidt: ‘Robert Egan Rees shown at left as a decorated paratrooper during World War II, is now Tamara Adel Rees(R) after surgery and hormone treatments for change of sex in the Netherlands. The 30-year-old former husband and father of two children has returned to the U.S. to try to become an accepted member of the female world she has chosen.

De vermelding dat Robert Rees een gedecoreerde Amerikaanse parachutist is moet blijkbaar legitimatie geven aan het feit dat hij geen watje is, maar een echte Amerikaanse man. In 1954 is zij Tamara Rees die probeert een volwaardig lid van de vrouwenwereld te zijn.

Of dat gelukt is beschrijft ze in haar biografieReborn‘, waar Transas City (‘Serving the Kansas and Missouri Transgender Community‘) aandacht aan besteedt. Opvallend is dat Rees (op de titelpagina abusievelijk ‘Reese‘ genoemd) de namen of functies van de behandelende Nederlandse specialisten niet noemt. Dat leidt tot opmerking als ‘a certain rather renowned professor of medicine at a well established university located at the south western portion of Holland‘. Ook benadrukt ze steeds dat haar behandeling in overeenstemming met de Nederlandse wet is. Dat doet vermoeden dat haar geslachtsverandering weliswaar legaal, maar toch niet vanzelfsprekend was.

Tegelijk staat in het boek een afbeelding van onderstaande verklaring die man en paard noemt: De Jelgersmaklliniek in Oegstgeest en de directeur en hoogleraar in de psychiatrie Dr. E.A. D. E. Carp. Tamara (‘Temora‘) Rees lijkt juridisch nog steeds Robert Rees te zijn. Let ook op het woord ‘Ambassy‘ dat een hooggeleerde heer in 1954 neerpent.

Schermafbeelding van afbeelding uit boekReborn‘ (1955) van Tamara Rees.

Hartverwarmend is de dankbaarheid die Tamara Rees toont jegens de Nederlandse behandelaars. Vergeet niet, dat ze in de VS niet kon vinden wat ze in Nederland wel vond. Rees werd zorgvuldig geholpen zonder dat de motieven voor de geslachtsverandering ter discussie werden gesteld. Deze episode is verbazingwekkend en instructief omdat het aantoont hoe ruimdenkend Nederland in 1954 kon zijn.

Schermafbeelding van passage uit boekReborn‘ (1955) van Tamara Rees.
Advertentie

Een tragisch verhaal van Finn Winn Bousquet. Over depressies, adolescentie, zelfmoord en transgender

Een tragisch verhaal uit Fairfield, Ohio over de 14-jarige Finn Winn Bousquet die afgelopen juni zelfmoord pleegde door zich voor de trein te werpen. De voorgeschiedenis is complex en heeft te maken met geslachtsverandering. Maar misschien ook niet. Eerst was Finn een meisje en had zelfmoordneigingen vanwege depressies. Toen kwam ze tot het inzicht dat ze zich vanbinnen een jongen voelde en voortaan als jongen door het leven wilde gaan. Zo werd Finn van een jongensachtig meisje een meisjesachtige jongen. De ouders werkten mee, de school werkte mee en alles leek goed te gaan. Finn stortte zich als vlucht op zijn schoolwerk, en werd een voorbeeldige leerling. Maar de depressies bleven. Finn voelde zich vervreemd en verwondde zichzelf. Daarbij kwam dat de ouders in hun laatste gesprek met Finn uitlegden dat de medische behandeling om de vrouwelijke hormonen te onderdrukken duurder werd. Finn voelde dat als een last die op het gezin drukte. Op hun beurt beseften zijn ouders dat onvoldoende. Toen pleegde Finn zelfmoord.

Wat oorzaak en gevolg zijn in deze opeenvolging van gebeurtenissen valt niet makkelijk uit te maken. Het is een verhaal van een liefdevolle omgeving die het beste voor een kind wil. Maar andere krachten kunnen sterker blijken. Welke dat zijn valt niet simpelweg uit te maken. Of de depressies van Finn direct voortkwamen uit het feit of hij jongen of meisje was of dat dat er slechts zijdeling mee te maken heeft is de vraag.

Hoe breed dit onderwerp kan uitwaaieren blijkt uit een artikel in The Guardian van 25 september 2017 over onderzoek naar transgender. Het gaat over politieke correctheid en onafhankelijkheid van universitair onderzoek. De Bath Spa University is een intern onderzoek gestart omdat een onderzoeksvoorstel van psychotherapeut James Caspian dat eerst was toegekend zou zijn afgewezen omdat het kritiek op sociale media zou opleveren, aldus Caspian. Dat onderzoek ging over ‘detransitie’, het terugveranderen van een geslachtsverandering, vooral van vrouwen naar mannen. Vrouwen zouden die verandering achteraf betreuren.

De Amerikaanse transgender activist en directeur van TrueChild Riki Wilchins ziet een politieke onderstroom in de Amerikaanse samenleving die de toegang tot transgender operaties wil beperken. Zij erkent het probleem van detransitie, maar ziet er niet het hoofdprobleem in: ‘Ik probeer niet te zeggen dat het voor hen geen beladen ervaring (‘fraught experience’) is of dat het niet moet worden bestudeerd. Maar het is niet de prioriteit (‘the first place I would put my money’) als ik de problemen van transgenders wilde aanpakken’.

Witchins’ gelijk blijkt uit rechtse media als The Blaze van de conservatieve Glenn Beck die een artikel plaatst dat suggereert dat er een toename is van transgenders die hun geslachtsverandering betreuren. Daarbij wordt verwezen naar de Servische transgender chirurg Miroslav Djordjevic die echter genuanceerder is dan het wordt voorgesteld. Hij wil het transgender-toerisme naar Belgrado reguleren en dringt daarom aan op begrijpelijke garanties van bezinning en een zorgvuldige toets vooraf. Transgender is een onderwerp dat niet gepolitiseerd moet worden. Noch door een universiteit die vreest voor negatieve reacties, noch door rechtse en christelijke media die het belang van transgender en hun omgeving ondergeschikt maken aan hun politieke agenda.

Foto: Afbeelding van Finn Winn Bousquet in artikelFairfield parents cope with transgender teen’s suicide’ op KTVO.com, 4 oktober 2017.