George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Geopolitiek

Trump preekt onverzettelijkheid en zegt dat het Kremlin de Krim moet teruggeven aan Oekraïne. Tegen welk wisselgeld van wie?

with 2 comments

Woordvoerder van het Witte Huis Sean Spicer zegt vandaag in een persconferentie namens president Trump dat de Russische Federatie de Krim moet teruggeven aan Oekraïne. Het is een nieuwe geluid van de regering-Trump. Juist op het moment dat de geruchten over chaos en gebrek aan leiding toenemen. Is dit meer dan een opzichtige afleiding om onderzoeken naar de banden van Trump en het Kremlin voor en na de verkiezingen van 8 november 2016 te voorkomen? Het lijkt naïef om te denken dat het zetten van een punt achter het wegsturen van nationale veiligheidsadviseur Mike Flynn helpt. Het vluchten in de armen van de haviken van de Republikeinse partij komt niet geloofwaardig over. Het Kremlin bezette in 2014 de Oekraïense Krim en dit werd in Resolutie 68/262 van de Algemene Vergadering van de VN in maart 2014 met grote meerderheid  van stemmen veroordeeld. Evenals het nepreferendum dat ermee samenging. Trumps afleiding zal vermoedelijk niet helpen. Want het leed is al geschied. Media en oppositie willen de onderste steen boven. Evenals de neoconservatieven en inlichtingendiensten die Donald Trump niet vertrouwen. Hoe ziet een nieuwe start eruit?

Kremlin durft Amerikaans vijandbeeld niet los te laten

with 4 comments

Elk land heeft een vijandbeeld nodig. Dat is een deel van de identiteit. Als dat beeld wegvalt, dan kan er niet meer geschopt worden tegen de ander die als vijand wordt afgebeeld. Als de vijand geen vijand meer is, dan mist een land de samenbindende kracht om zich tegen een externe dreiging te verzetten. Leiders kunnen dan interne verdeeldheid van hun land niet meer verbergen met verwijzing naar de vijand. Amerikanen en Sovjets waren jarenlang elkaars ideale vijanden. Ze gebruikten elkaar tijdens de koude oorlog door zich tegen elkaar psychologisch af te zetten, hun eigen veiligheidsindustrie groot te houden en de eigen bevolking te binden.

Dat in het Kremlin een toenadering van president Trump tot het Kremlin niet echt wordt geloofd maakt dit item van de Russische staatszender Rusland 1 duidelijk. Bedachtzame schakers houden niet van een gambiet. Want naast Trumps onberekenbaarheid, wat moeten de leiders in het Kremlin zonder vijandbeeld? Interne verdeeldheid tussen top en basis, centrum en regio’s, haves en have nots is bedreigender. Dan liever het ouderwetse vijandbeeld met ‘Amerikaanse nationalisten’ dat Fjodor Loekjanov namens het Kremlin verwoordt. Dat is vertrouwenwekkend en betrouwbaar omdat het zich tientallen jaren in de praktijk bewezen heeft.

Written by George Knight

3 februari 2017 at 17:49

In navolging van Trump. EU kan muur met de Russische Federatie bouwen. Project dat samenbindt, activeert, motiveert en afbakent

with 3 comments

herbert_list_ukraine_24

Zomaar een gedachte-experiment. President Donald Trump wil een muur bouwen langs de Mexicaanse grens. Om de instroom van Latijns-Amerikaanse migranten te stoppen. Hij mag dat doen. Wat let de EU dan om ook zo’n muur te bouwen langs haar oostgrens? Zodat in elk geval de Baltische landen, Polen, Slowakije en Roemenië gescheiden worden van de Russische Federatie. In 1991 werd het IJzeren Gordijn dat westelijker liep neergelaten. Nu redenen terugkomen die ooit leidden tot de opbouw kan het opnieuw opgetrokken worden.

Oekraïne dat geen lid is van de EU, maar wel een geratificeerde associatie-overeenkomst heeft met 27 van de 28 EU-lidstaten kan uitgenodigd worden om achter de muur plaats te nemen. Oekraïne heeft uit vrees voor een militaire invasie al een begin gemaakt met het bouwen van zo’n muur. Omdat de centrale regering in Kiev niet de hele grens onder controle heeft doemt hier gelijk al het eerste probleem op. Wordt de grens oost of west van de Donbas gelegd waar een door de Russen gecontroleerde ‘rebellen’-regering het voor het zeggen heeft? Implementatie van de Minsk II-akkoorden (.9) geeft Oekraïne controle over de hele grens van het conflictgebied. Maar dat wordt getraineerd door de Russen die voor ‘hun’ Donbas politieke autonomie eisen.

Zo is een patstelling ontstaan in de implementatie van Minsk II. Het Kremlin heeft er belang bij dat er onrust in Oekraïne blijft bestaan zodat dit land verzwakt blijft en formeel niet aan de voorwaarden voldoet om tot de NATO toe te treden. Maar Trump geeft aan dat gepalaver en overleg niet de snelste weg naar de oplossing zijn. Hij vraagt niet aan Mexico wat het van de Amerikaanse muur vindt. Zo hoeft de EU evenmin aan Wit-Rusland of de Russische Federatie te vragen wat ze van de Europese muur vinden. De planning ervan alleen al door Europese samenwerking dringt de Russen in het defensief. En de Donbas? Dat wordt het sluitstuk van een muur die symbolisch, militair en politiek buurlanden buitensluit die toch al tegen Europa schoppen.

Foto: Herbert List, Zware verwoesting in Oekraïne, 1943.

Written by George Knight

25 januari 2017 at 23:52

Nieuwsuur gaat mee in retoriek van Kremlin. Kan dat niet beter?

leave a comment »

rf

Wat is er erger, nepniews, progandanda of slechte journalistiek? Neem de posting van Nieuwsuur met de titel ‘Rusland is sterker dan ooit’. Dit is een citaat van de buitenlandadviseur van Putin Sergey Alexandrovich Karaganov die Nieuwsuur om onverklaarbare redenen in een toelichting presenteert als ‘Andrei Karaganov’.

Door plaatsing van de titel ‘Rusland is sterker dan ooit’ werkt Nieuwsuur mee aan het creëren van het beeld dat het Kremlin graag presenteert. Namelijk dat het sterk en voor niemand bang is. Dat kan ook anders benaderd worden. De Russische Federatie is een reus op lemen voeten die sociaal en economisch zwak is.

In een interview met Karaganov noteert de journalist van Nieuwsuur zonder tegenspraak of zelfs maar enige kanttekening dat Oekraïne een bufferstaat van de Russische Federatie is waar de Russische Federatie recht op heeft. Onder meer door de offers die in de Tweede Wereldoorlog zouden zijn gebracht door de Sovjet-Unie.

Nieuwsuur laat onweersproken dat dit exact omgekeerd is omdat er naar verhouding meer Oekraïeners dan etnische Russen in de strijd tegen het Derde Rijk zijn gestorven. En volgens de Helsinki Akkoorden die in 1975 door de Sovjet-Unie zijn ondertekend heeft Oekraïne recht op zelfbeschikking. Kan het niveau van het Rusland-bureau van Nieuwsuur nou niet eens opgeschaald worden? Dit gebrek aan journalistieke scherpte is om wanhopig van te worden. De Russische Federatie verdient het om kritisch en op niveau gevolgd te worden.

Foto: Schermafbeelding van FB-postingRusland is sterker dan ooit’ van Nieuwsuur met eigen reactie, 24 januari 2017.

Militaire oefening Bison Drawso in Polen als noodzakelijk kwaad

leave a comment »

Nostalgie, als ik de kazerne zie waar ik lang geleden een klein jaar gelegerd was. Zwaar tegen mijn zin. De Johannes Post kazerne in Havelte, Drenthe. Voor een jonge Zeeuws-Vlaming viel het niet mee om de cultuur van de Friezen en Drenten goed te begrijpen. Ze vormden de meerderheid aan manschappen op die kazerne.

Nu is er ‘de grootste landmachtoefening in jarenBison Drawso in Polen waarover het ministerie van Defensie in een nieuwsbericht zegt: ‘Aan Bison Drawsko, genoemd naar de bizon in het brigade-embleem en oefenterrein Drawsko, nemen zo’n 3.600 Nederlandse militairen deel. Zij vormen samen met meer dan 900 militairen uit België, Canada, Duitsland, Estland, Polen en de Verenigde Staten een eenheid ter grootte van een brigade.’ De oefening heeft een drieledig doel: trainen van personeel, testen van de logistiek en het afgeven van een signaal aan de Russische Federatie dat NAVO-landen hun verplichtingen serieus nemen. Onder meer via de zogenaamde NAVO-flitsmacht waar Nederland met Duitsland en Noorwegen aan deelneemt.

Deze oefening is het inwisselen van naïviteit voor ernst. Voor degenen die geweld en oorlog niet verheerlijken is zo’n oefening een nederlaag. Voor degenen die het geld liever aan zorg, onderwijs, sociale huisvesting of kunst besteden is het een schande. Het ‘metaal’ wordt door de arbeiders naar voren geleid om de strijd aan te gaan. Of in dit geval: de oefening van de strijd. De militaire oefening is uiteindelijk het ontkennen van de waarde in de wereld door het te camoufleren met een voorstelling van zingeving. Dit maakt dat niemand met enig sociaal gevoel zo’n oefening kan steunen, maar iemand met gezond verstand het evenmin kan afwijzen.

1x-1

De oefening roept tegenreacties op die zich voor de feiten baseren op Breitbart, Tot zijn overstap naar het Witte Huis als invloedrijk adviseur werd deze Alt-right nieuwssite geleid door de conservatief en voormalige bankier van Goldman Sachs Steve Bannon. Deze reactie voedt het misverstand door het geven van onjuiste feiten: ‘Als reactie op de aankomst van 3000 Amerikaanse militairen en duizenden tanks, pantserwagens in Polen.’ Volgens opgave van het Amerikaanse leger gaat het om 87 tanks. Het valt te bezien of de in november 2016 aangekondigde permanente stationering van de S-400 Iskander raketten in de enclave Kaliningrad die met kernkoppen kunnen worden uitgerust een reactie is op het invliegen van een Amerikaanse tankbrigade, of andersom. Wat escalatie van beide kanten voor politieke zin heeft is de vraag. Want de Russische Federatie is afhankelijk van Europa voor de afzet van gas en de Baltische staten zijn militair niet te verdedigen tegen de Russische militaire overmacht in de regio. Stationering en oefening van troepen, men kan het eenzijdig afkeuren omdat men het perspectief van één partij kiest. Of men kan het als noodzakelijk kwaad accepteren.

Foto: Diagram van de opbouw van Westerse en Russische troepen in de Baltische regio, Bloomberg, juli 2016.

Herken de tekortkoming in het neorealisme van Beatrice de Graaf

with 2 comments

ts

Het artikelHerken de tsaar in Poetin’ van hoogleraar internationale betrekkingen Beatrice de Graaf in NRC is merkwaardig onevenwichtig opgebouwd. Alsof zij heeft zitten knippen en plakken in eigen werk. In het middenstuk geeft ze een analyse van en waarschuwing voor Putin die tamelijk negatief is voor het Kremlin. De Graaf toont aan dat de Russische leiders zich niet aan afspraken houden en niet aan afspraken te houden zijn. Dankzij ondermijningstactieken en een nostalgische blik naar de 19de eeuw. In die analyse is De Graaf goed te volgen. Het sluit aan bij de in het Westen meest aangehangen visie op de machthebbers in het Kremlin.

Maar in de inleidende en slotalinea’s zegt De Graaf iets anders. Haar instemmende verwijzing naar Laurien Crump zet de toon. Crump is echter niet zozeer voor toenadering en ontspanning, maar voor inbinden. Vanuit een Westers schuldcomplex. De Graaf geeft de positie van Crump dan ook niet goed weer. Crump meent dat het Kremlin niet uit zou zijn op confrontatie met het Westen. Dat sluit echter helemaal niet aan bij De Graafs analyse. Met haar instemmende verwijzing naar Henry Kissinger laat De Graaf zich kennen als een historisch neorealist. In de school van John Mearsheimer de niet voor niets zo populaire historicus in het Kremlin. Iemand die machtsdenken voor afspraken van internationale verdragen, en pragmatisme voor moralisme zet.

Dit neorealisme dat De Graaf aanhangt leidt tot een aanbeveling die haaks staat op haar analyse uit het middenstuk. Want enerzijds moet Nederland van haar goed beseffen waar de Russische dreiging uit bestaat en partners zoeken om die te weerstaan. Maar anderzijds wil ze de Russen eigen speelruimte (diplomatieke ‘theaters’) en begrip geven om ze te appaiseren of in toom te houden. Hoewel uit haar analyse volgt dat het Kremlin letterlijk en figuurlijk over grenzen gaat en het zeer de vraag is of het teruggrijpen naar 19de eeuws machtsverhoudingen de juiste voorwaarde is om van het Kremlin spijkerharde afspraken af te dwingen.

Het grootste gemis van het stuk van De Graaf is dat ze alles in een historische en machtspolitieke dimensie plaatst en daarom het meest waarschijnlijke en voor de hand liggende mist. Dat maakt haar aanbevelingen vrijblijvend. Deze eendimensionele visie biedt weinig waarde voor de praktische politiek. Het is namelijk de economie en de demografie die de zwakte van de Russische Federatie uitmaken. Kortweg gezegd, het Kremlin kan als de reservefondsen zijn uitgeput binnen één of twee jaar economisch op de knieën gedwongen zijn. Door een combinatie van lage olieprijzen, sancties en een stop op investeringen en export van technologie. Dat was de tactiek van president Obama. De Russische confrontatie vraagt om een asynchroon antwoord die afwijkt van de framing door het Kremlin. Dat heeft De Graaf niet begrepen die alles beredeneert vanuit traditionele internationale betrekkingen waarvan ze de contouren kritiekloos door het Kremlin laat dicteren.

Foto: Schermafbeelding van deel ‘artikel ‘Herken de tsaar in Poetin’ van Beatrice de Graaf in NRC, 13 januari 2017.

Komen de lekken over Trump niet gewoon van het Kremlin? Als afleiding, bluf, verwarring en zaaien van verdeeldheid

with 4 comments

f78684ed1d3647a0964f2640ffb7cf24

Er is de laatste dagen veel gespeculeerd over Russische spionnen, hackers, militairen en leiders in het Kremlin. Ze zouden in een zich ontwikkelend masterplan de Amerikaanse president-elect Donald Trump via chantage in de greep hebben en zijn tegenstandster Hillary Clinton de weg naar het Witte Huis hebben versperd. Wie de speculaties naar buiten brengt is niet altijd duidelijk. Dat kunnen tegenstanders van Trump of de VS zijn of zelfs tegenstanders van de leiders in het Kremlin. Want politici zien niet graag dat hun operaties onthuld worden en hun kaarten open komen te liggen. Dat lijkt gebeurd met het door BuzzFeed naar buiten gebrachte rapport van de Britse veiligheidsexpert Christopher Steele over het Kremlin dat Trump in de greep heeft.

Het is evenmin onwaarschijnlijk dat Russische geheime diensten in opdracht van het Kremlin de berichten over Trump zelf naar buiten hebben gebracht. Of delen ervan. Of in elk geval actief medewerking hebben verleend aan onderzoeken die tot de conclusie leiden dat Trump dankzij het Kremlin het Witte Huis heeft veroverd. Het is een mengstel van afleiding, bluf en verwarring. Er zijn drie argumenten voor deze theorie.

1) Afleiding van de slechte economische situatie. In zijn onvolprezen blog met vertalingen uit de Russische media wijst Paul Goble alleen vandaag al op 10 slechte berichten over de Russische economie. Meduza gaat in een bericht in dat wat Goble op nummer 1 zet. Namelijk een bericht van de Wereldbank dat constateert dat de Russische Federatie vanwege de slechte economische situatie niet langer het sociale contract met de eigen bevolking kan nakomen. Het Kremlin kan niet langer voorzien in banen, goedkope overheidsdiensten zoals huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en gemeentelijke diensten, en sociale voorzieningen. Russische reservefondsen zijn naar verwachting midden 2017 uitgeput. Volgens een bericht van Business Insider heeft de Russische Federatie budgettair een olieprijs van 68 USD per barrel nodig –break even– en schommelt die nu iets boven de 50 USD. Met een structureel tekort eindigt het sociale contract tussen bevolking en regime.

2) De militaire vlucht vooruit van de Russische Federatie is geen sterkte-, maar zwaktebod. Door zich op te werpen als tweede wereldmacht na de VS en zich niet te houden aan internationale afspraken over veiligheid hoopt het Kremlin angst in te boezemen bij Europese landen en verdeeldheid te zaaien. Evenals tussen de EU en de VS. Er zijn gemengde berichten over de Russische militaire sterkte. Die lijkt in werkelijkheid veel minder dan uit de beeldvorming blijkt en de angst ervoor rechtvaardigt. De Russen investeren weliswaar geld in hun krijgsmacht, maar de vergelijking met de VS valt aanzienlijk in hun nadeel uit. En als de Britse, Franse, Duitse, Italiaanse, Japanse en Zuid-Koreaanse krijgsmacht erbij opgeteld worden wordt dat verschil in sterkte nog groter. Russen trachten hun gebrek aan budget te compenseren door sterk in te zetten op relatief goedkope middelen: propaganda via de media, omkoping van Westerse politici, klassieke chantage en cybercrime.

3) Het ligt niet in de rede dat het Kremlin verwacht dat Trump een sterke president zal zijn. Het Kremlin zal eraan meewerken om hem sterk te maken, maar met mate. In elk geval niet zo sterk dat hij op termijn een bedreiging voor de Russen kan worden. Trump is de zwakste speler in het vijandelijke team die de bal krijgt toegespeeld zodat hij de opbouw kan verzieken. De tragiek is dat Trump de zelfkennis en politieke finesse mist om dat te doorgronden en dat hij niet naar anderen luistert die hem dat aan het verstand brengen. Het Kremlin heeft er belang bij om verdeeldheid te zaaien tussen Trump en de Amerikaanse veiligheidsdiensten.

Foto: Still uit de Russische film Leviathan (2014) van Andrei Zvyagintsev.