George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Geloofsstroming

Met Ziauddin Sardar op weg naar een seculiere islamitische staat

with 10 comments

219972763019916903_b7PX0DJT_c

De van oorsprong Pakistaanse wetenschapper en schrijver Ziauddin Sardar is voorzitter van het in Londen gevestigde Muslim Institute. Dat zoekt de dialoog tussen moslims en niet-moslims, en tussen moslims van verschillende geloofsstromingen. Het Institute wil bemiddelen tussen Oost en West, controversiële vragen helpen stellen over geslacht, minderheden of seksuele geaardheid, evenals over dogmatiek en geloof waarvan het vindt dat moslims die moeten aanpakken. Uiteindelijk doel is de hervorming van de islam.

Ziauddin Sardar meent dat door het kolonialisme het vertrouwen tussen de islam en het Westen is verstoord. Da’s zijn socialistische kijk op de geschiedenis. Daarom dient volgens hem de relatie opnieuw opgebouwd te worden. Het intellectuele vermogen van de islamcultuur dat door het kolonialisme verloren is gegaan moet hersteld worden zodat moslims met vertrouwen aan de 21ste-eeuwse moderniteit  kunnen gaan deelnemen. Dat proces kan er op zijn beurt voor zorgen dat het Westen tot het inzicht komt dat culturen op basis van gelijkheid naast elkaar kunnen bestaan. Dat het Westen het samen met andere culturen moet zien te rooien.

Sardar ziet het islamitisch fundamentalisme als het laatste toevluchtsoord van de machtelozen. Het is een produkt van een traditioneel systeem met een romantische notie van de islam dat ook nog eens met de rug naar de toekomst staat. Radicalen vinden daarin legitimatie voor hun acties en bieden misplaatste trots. Maar uiteindelijk is het een doodlopende weg met lege slogans die niet bij deze tijd passen en niets bieden.

Juist daarom is hervorming nodig ondanks het idee van conservatief-fundamentalistische moslims dat de islam per definitie niet hervormd kan worden. Dat valt te betwijfelen. Hervorming kan via zelfkritiek en kritisch denken. Daartoe moet de hele islam op de schop om het weg te halen uit het Middeleeuws denken waarin het nu verkeert: de sharia en de scheiding van kerk en staat, de positie van de vrouw, minderheden en homosexuelen, koranonderzoek, individualisering en de inperking van de islamitische geestelijkheid.

Vanavond organiseert het Muslim Institute een gesprek over een seculiere islamitische staat. De deelnemers willen secularisme en islam verzoenen. Net als bij christenen bestaat er misverstand over wat secularisme inhoudt. Vraag is ook hoe islamgeleerden het begrip omschrijven. Wat is er nodig om het voor moslims acceptabel te maken, zodat het in het debat een rol kan spelen? Het valt in ieder geval te wensen voor de moslims dat er een islam ontstaat die het belang van het volk voorop zet. Maar de gedachten van Ziauddin Sardar en andere seculiere moslims dat de islamitische staat overbodig wordt als de Arabieren op zoek gaan naar seculier politiek bestuur lijkt voorlopig nog een wensdroom. Maar wel met perspectief voor de verre toekomst. Bij het Muslim Institute wordt dat voorbereid. Zo’n debat van binnenuit is beter dan al het andere.

Foto: Evenwicht zoeken.

Advertenties