Paus Benedictus treedt af. Komt er ruimte voor moderniteit?

0802-OPOPE-pope-CATHOLIC_full_600

Paus Benedictus XVI treedt af. Hij is op. Katholieke gelovigen zijn verrast. Aan anderen gaat het bericht voorbij. Moeten zij er iets van vinden? Nee, ze hebben er niks mee te maken. Natuurlijk kunnen ze er wel een mening over hebben. Van het bericht op RTL Nieuws dat de paus zichzelf nog steeds beschouwt als ‘gematigd progressief‘ keek ik op. Hoe moet een conservatief er dan wel niet uitzien binnen de Rooms-Katholieke Kerk?

Ook progressiviteit is relatief. Een wereldkerk is als een pendule. Soms wijst het richting moderniteit, soms richting conservatisme. Na de omslag worden de medewerkers gemaand om met een eed afstand te nemen van het oude, en het nieuwe te omhelzen. De antimodernisme-eed van 1910 is tot in 1967 blijven bestaan. Tot de tijd van de progressieve paus Johannes XXIII. In de wereldse samenleving lieten provo’s van zich horen.

Wie wordt de volgende paus, dus de 266ste? Voor katholieken is dat een enerverende vraag. Want als er straks een nieuwe wind gaat waaien, dan moeten ze om kerkpolitieke redenen wellicht weer een nieuwe eed zweren. Richting progressiviteit. Want dat een volgende nog conservatiever kan zijn dan de laatste twee pausen is nauwelijks voorstelbaar. Maar met religieuze instellingen weet je maar nooit. Ze kennen hun eigen dynamiek.

Foto: ‘Pope Benedict XVI (at far end, c.) led a meeting at the Vatican in February to canonize five new church saints, including the first one from Australia, a 19thcentury nun‘. Credits: Osservatore Ro mano/Reuters

Pat Robertson bemiddelt voor God en laat ons in het donker

De loopbaan van dominee Pat Robertson is gebaseerd op zijn suggestie dat-ie bemiddelbaar van God is. Zo zegt-ie dat God op 4 januari 2012 hem heeft verteld heeft wie de volgende president wordt. En het is niet Barack Obama. Hij mag het niet doorvertellen. Als geen ander meent-ie te weten wat God met de mensheid voorheeft. Maar hij kan niet bewijzen de door God benoemde bemiddelaar voor de VS te zijn. Laat staan dat-ie kan aantonen dat degene aan wie hij zijn loopbaan ontleent werkelijk buiten zijn eigen hoofd bestaat.

Religie is geen exacte wetenschap en kent ruime marges. Tot de kern teruggebracht is het van hetzelfde kaliber als de glazen bol van de waarzegster op de kermis. Het vermengt waarheden en onwaarheden en probeert het laatste geloofwaardig te maken door het eerste. Robertson vermengt religie met politiek, duwt God opzij en neemt zijn plek in. Als een acteur die in zijn rol gelooft. Menen dat te kunnen doen is hovaardij die binnen de logica van religie zondiger lijkt dan een overtreding van een gedragsregel over zedelijkheid.

Robertson verinnerlijkt zijn positie als woordvoerder van God in zijn oordeel over de getrouwde homo. Hij beweert dat deze door de duivel bezeten is. Robertson veroordeelt homosexualiteit. Door dit oordeel laat-ie doorklinken dat God in hem is neergedaald. Als Robertson zou verwijzen naar een overtreding van de tuchtregels van een religieuze organisatie, dan bleef-ie menselijk. Maar hij gaat verder, projecteert de almacht op zichzelf en gaat op de stoel van God zitten. Het is een beroepsdeformatie die vele geestelijken treft.