George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘FIDE

Ilyumzhinov op Amerikaanse sanctielijst vanwege oliehandel met IS. Pion in de strijd van Putin met Erdogan

with 5 comments

ki

Kirsan Ilyumzhinov was nooit een bekende Russische schaker. Als inwoner van het boeddhistische Kalmukkië was hij tot 2010 president van deze republiek voordat hij door het Kremlin werd gesommeerd te vertrekken. Hij heeft geen reputatie als schaker, laat staan een titel als internationale meester of grootmeester. Hij schafte in zijn land in 1994 de grondwet af en voerde de “dictatuur van het gezonde verstand” in. Zoals alle leidinggevende politici in de Russische Federatie werd hij door de vermenging van zakenwereld en politiek multimiljonair. Vooral in het Westen wordt aan zijn geestelijke gezondheid getwijfeld nadat hij serieus dacht door aliens te zijn ontvoerd in een ruimteschip. Hij zou ook de hand hebben gehad in de moord op de journaliste Larissa Yudina. Ze werd vermoord nadat ze Ilyumzhinov in artikelen van corruptie had beschuldigd.

Als voorzitter van de wereldschaakbond FIDE sinds 1995 heeft Iljoemzjinov met gebruikmaking van het One country, One vote-systeem door omkoping achtereenvolgende concurrenten Bessel Kok, Anatoli Karpov en Garry Kasparov weten te verslaan. Volgens critici gijzelt Iljoemzjinov de FIDE en verhindert hij de doorbraak van het telegenieke schaken naar een groot publiek dat aansluiting vindt via internet en nieuwe media.

Nu zitten de Amerikanen blijkbaar achter de voorzitter van de FIDE aan. Zoals ze ook Sepp Blatter van wereldvoetbalbond FIFA te pakken kregen nadat andere landen de corruptie in de FIFA lieten liggen. Peter Doggers signaleert dat het Amerikaanse ministerie van Financiën Ilyumzhinov op 25 november 2015 op een sanctielijst heeft gezet wegens illegale oliehandel via de Syrische regering met IS: ‘providing support to the government of Syria, including for facilitating Syrian government oil purchases from ISIL’. Zo lopen de lijnen.

Met terugwerkende kracht krijgt deze beschuldiging extra betekenis als reactie op het neerschieten van een Russische SU-24 bommenwerper door de Turkse luchtmacht bij de Syrisch-Turkse grens. In de informatie-oorlog beschuldigen de Russische president Vladimir Putin en de Turkse president Recep Erdogan elkaar ervan olie te kopen van IS. Met de plaatsing van Ilyumzhinov op de sanctielijst geven de Amerikanen aan dat in elk geval de Russen handel drijven met IS. Ilyumzhinov werd vaker door het Kremlin op missie gestuurd om vuile zaakjes op te knappen, zoals naar kolonel Khadaffi van Libië in 2011. Vermoedelijk ook over een olie-deal.

Foto: Schermafbeelding van artikelErdogan responds to Putin: Kirsan Ilyumzhinov is involved in oil trade with ISIS’ op Yerkirmedia, 3 december 2015.

Inval bij voetbalbond FIFA. Komt positie Sepp Blatter in gevaar?

with 3 comments

Voor schakers is de verkiezing van Sepp Blatter voor een 5de termijn bij wereldvoetbalbond FIFA een schok van herkenning. Ook wereldschaakbond FIDE kent in Kirsan Ilyumzhinov een voorzitter die de laatste jaren met gemak serieuze kandidaten als Bessel Kok, Anatoli Karpov en Garry Kasparov wist te verslaan. Het systeem van one man, one vote maakt kwetsbaar omdat stemmen van kleine landen simpelweg gekocht kunnen worden. Voor bestuurders zelfs een inkomstenbron vormen. Wie Sepp Blatter wil stoppen moet naar de FIDE kijken. Daar is de fraude nog onbeschaamder. En de voorzitter nog megalomaner. Het kiessysteem moet op de helling. Michael van Praag maakte geen kans tegen dat systeem. Het kan alleen van buitenaf bevochten worden door het open te breken. Door de FBI en de Zwitserse justitie. FIFA is fraude als systeem.

Kasparov: Putin zonder twijfel gevaarlijkste man ter wereld

with 8 comments

kasp

Garry Kasparov gaat lekker tekeer in de talkshow van Bianna Golodryga voor Yahoo News. Het is niet nodig om het met Kasparov eens te zijn om zijn interessante kijk op president Putin en Rusland toch te erkennen. Nadeel is dat hij geradicaliseerd is en wel erg vanuit een rechts-conservatieve hoek praat. Maar daarmee is wat hij zegt nog geen onzin. Kasparov meent dat Putin een groter gevaar is voor de wereld dan ISIS. Een waarheid als een koe omdat Rusland een groot aantal nucleaire wapens heeft. Wie de Nederlandse media en de paniekreacties over ISIS volgt zou bijna denken dat ISIS de grootste bedreiging voor de wereldvrede is.

De wetmatigheid van een niet-democratische leider als Vladimir Putin is volgens Kasparov het continu creëren van onrust en onveiligheid. Om als sterke man aan de macht te blijven. Hij meent ook dat door staatscontrole en staatspropaganda het lastig te zeggen is wat de exacte steun voor Putin is. Volgens hem zeker geen 80 of 85%. Putin die het na-oorlogse systeem van Europese veiligheid verbrak. Kasparov ziet bij het Europese establishment zwakke knieën en een gebrek aan ruggengraat wat het indammen van de Russische agressie betreft. De reactie van de VS en de EU was te laat en te zwak. Maar als het de bestaande sancties tot maart 2015 in stand weet te houden, dan vermoedt Kasparov dat de sancties invloed op de bevolking zullen hebben.

Foto: Schermafbeelding uit interview van Bianna Golodryga voor Yahoo News met Garry Kasparov. Zie voor interview hier (onderin).

Brazilië: voetbal is oorlog. Sport is politiek. Wie is de verliezer?

with 5 comments

Voor de liefhebbers is voetbal leuk. Of niet. Bijvoorbeeld bij verlies. Voor bedrijven is voetbal commercie, voor politici invloed. Het wereldkampioenschap voetbal in Brazilië is in elk geval meer dan voetbal alleen. Het is ook chaos, onrust, ongelijkheid, onderdrukking en een land op de rand van een zenuwinzinking.

Oud-wereldkampioen schaken en politicus Garry Kasparov die in de race is voor het presidentschap van wereldschaakbond FIDE en daartoe moet opboksen tegen de Russische overheid is duidelijk over de vermenging van sport en politiek. Die bestaat en wordt bewust gezocht door politici. Daarom wijken zoveel sportevenementen uit naar niet-democratische landen. Of een semi-ontwikkelingsland als Brazilië. Met sport als verliezer. Hij zegt op Facebook: ‘And don’t say, “Keep politics out of sport!” when the only reason Putin and other dictators want to host these events is for international prestige and internal political distraction away from their repression. Economic and cultural engagement with dictatorships does not reform them; it corrupts the other side while providing lifelines to the dictators.’ Alleen sportbobo’s ontkennen het verband.

Dan Mori: Vitesse en KNVB zwichten voor druk VAE. Waarom?

with 4 comments

594050

Update 11 januari: In een verklaring betreurt Vitesse de gang van zaken. Het geeft toe dat het afreizen naar Abu Dhabi zonder Dan Mori ‘begrijpelijk, maar ongelukkig is geweest’. De club belooft beterschap: ‘Vitesse gaat, met hulp van de KNVB en het Ministerie voor Buitenlandse Zaken, de interne procedures inzake buitenlandse reizen opnieuw opzetten om herhaling in de toekomst te voorkomen.’

De Arnhemse voetbalclub Vitesse gaat op trainingskamp in Abu Dhabi (Verenigde Arabische Emiraten) en laat de Israëlische verdediger en international Dan Mori thuis. Want hij mocht het land niet in. Dat bleek pas op de valreep. Vitesse maakte toen de afweging om toe te geven aan de druk en af te reizen naar Abu Dhabi. En Dan Mori thuis te laten. Op deze knieval van Vitesse komt veel kritiek, van onder andere het CIDI. Velen zien er discriminatie in die Vitesse niet had moeten pikken. Zo verklaart Herman Loonstein van Federatief Joods Nederland: ‘Dit kan niet. Het komt erop neer dat Vitesse discriminatie van een van zijn spelers tolereert.’

De KNVB stelt via een woordvoerder dat de voetbalbond hierover niets te zeggen heeft. Het is vooral een politieke kwestie: ‘Het is aan een club om te bepalen waar een trainingskamp wordt belegd. Daar is iedere vereniging vrij in. Wij staan daar buiten. We begrijpen dat Vitesse ook flink baalt van hoe dit is uitgepakt.’

De naïviteit van Vitesse en vooral de KNVB is groot. Ze hebben zich onvoldoende voorbereid. Club en bond hadden van tevoren kunnen weten dat Dan Mori geweigerd zou worden. Zo werd nog twee weken geleden een Israëlisch schaakteam van spelers onder de 18 dat deelnam aan het Wereldkampioenschap gedwongen om anoniem te spelen. Ze mochten Israël  niet vertegenwoordigen en niet de Israëlische vlag voeren. Hoewel deze in de lijst van deelnemende landen wordt getoond. Het verschil is dat de wereldschaakbond FIDE de organisatoren gedreigd had het evenement te annuleren als het Israëlische team niet werd toegelaten.

De opstelling van de politieke FIDE is pragmatischer en oprechter dan de opstelling van de FIFA die steeds beweert dat sport en politiek niets met elkaar te maken hebben. Maar wie kan dat na alle incidenten en boycots nog zeggen? Sochi toont aan dat politiek en sport alles met elkaar te maken hebben. Als rijke en zelfbewuste Golfstaten menen dat ze sporters volgens hun eigen normen uit kunnen sluiten dan is dat hun probleem. Maar het wordt ieders probleem als de wereldsportbonden zich daar niet actief tegen uitspreken.

Waarom speelde de KNVB achter de schermen geen bemiddelende rol? Vitesse had vooraf de KNVB moeten inschakelen die op haar beurt de wereldvoetbalbond FIFA had moeten inschakelen om de autoriteiten van de Verenigde Arabische Emiraten te dreigen dat het gevolgen zou hebben als Dan Mori geweigerd zou worden. De uitspraak van de KNVB dat het zich niet mengt in een politieke kwestie is van een wereldvreemdheid en tegenstrijdigheid die zich niet laat verklaren in een wereld waar sport en politiek steeds nauwer samenhangen. Door niet op te treden spreekt de KNVB zich immers ook politiek uit. Het zwicht lafhartig voor een land dat wel de politiek in de sport introduceert en komt niet op voor een speler in de Nederlandse competitie.

Foto: Vitesse is zonder Dan Mori op trainingskamp in Abu Dhabi. Credits: Pro Shots.

Schaker slaat tegenstander een hersenschudding. What’s new?

with 2 comments

800px-Schachboxen2

Nee Karel, nee Karel niet vandaag
Nee Karel nee, al wil je nog zo graag.
D’r zijn van die dagen dat ik niks kan velen
Ga maar liever schaken met de interlectuelen.
Wie weet wil ik morgen, maar dat is nog de vraag.
Dus nee Karel, echt Karel, heus Karel, weg Karel
Absoluut niet vandaag.

Aldus ‘Nee Karel, nee Karel, niet vandaag‘ uit 1970 van Annie M. G. Schmidt over een prostituee waarmee Elsje de Wijn een hit scoorde. Hoe rijmt zich dit lied met een bericht over een schaker die zelf niks kon velen? Het gebeurde op het Druiventros-Rapidschaaktoernooi in het Best Western Hotel De Druiventros in het Brabantse Berkel-Enschot dat op 2 februari 2013 door de plaatstelijke schaakvereniging De Oude Toren georganiseerd werd. Met een bedenktijd van 20 minuten per partij, 7 ronden lang. Met drie groepen naar speelsterkte.

Een 27-jarige man met een licht verstandelijke beperking neemt deel aan het toernooi, verliest zijn partij en slaat zijn tegenstander met een glas een hersenschudding. Het slachtoffer Jasper reageert verbaasd: ‘Het is een denksport, dan verwacht je niet dat je er een hersenschudding aan overhoudt.’ Maar het kan altijd erger. In 2008 vermoordde in Iowa David Christian zijn tegenstander  tijdens een schaakpartij. En naar verluidt liet Knoet de Grote ooit graaf Url vermoorden omdat deze protesteerde tegen een illegale zet van de koning.

Schaken is sport, kunst, commercie en amusement. Afspraak is dat instincten omgevormd worden tot een sociaal aanvaardbare activiteit. Met pijn. Wie dat niet begrijpt heeft er niks te zoeken. Verliezen gaat van au. Schaker en psycholoog Reuben Fine schreef zo’n 40 jaar geleden Freudiaanse boeken over de psyche van de schaker. Het slaan van de koning zou vadermoord zijn. Zo’n theorie zal voorbijgaan aan iemand met een IQ tussen 70 en 85. En trouwens tegenwoordig ook aan anderen. Schaken met ‘de interlectuelen’ is al lang een versleten cliché. Aan schakers is al het gefilosofeer over de spelende mens niet besteed. Schaken is oorlog.

Foto: Match om het wereldkampioenschap Schaakboksen; links regerend wereldkampioen Nikolai Sazhin uit Rusland.

Ecuador doet Zweden aanbod onderzoek Assange in Londen

with 5 comments

Zweden heeft betere schakers dan Ecuador, 15 tegenover 1 grootmeester. Vandaag lanceerde Ecuador het Julian Assange gambiet. Het is de vraag of Zweden er een gepast antwoord op heeft. Wat is er aan de hand?

Assange wordt verdacht van een sexueel misdrijf in Zweden, zonder dat het tot een aanklacht door de Zweedse aanklager heeft geleid. Door  tegenstrijdigheden en de onlogische gang van zaken zien supporters een uitwijzing naar Zweden als smoes om Assange in de VS te krijgen. Zie de Four Corners-rapportage voor de bijzonderheden. Het Amerikaanse establishment kan Assange’s bloed wel drinken. Door onthullingen van WikiLeaks is het belachelijk gemaakt. In tegenstelling tot de gevestigde journalistiek laat Assange zich niet inkapselen. Daarom zet het alle middelen in om Assange financieel, publicitair en politiek uit te schakelen.

Assange heeft aangeboden zich in het Verenigd Koninkrijk te laten ondervragen door Zweedse onderzoekers. Zijn New Yorkse juridische adviseur Michael Ratner verklaarde dat Assange naar Zweden gaat als de VS bevestigt niet om zijn uitlevering te vragen. Maar de VS zwijgt. Een geheime Grand Jury in Virginia heeft in december 2010 al een aanklacht wegens spionage geformuleerd. Door de vlucht van Assange naar de Ecuadoriaanse ambassade in Londen is een patstelling ontstaan. Hoe tegenstrijdig dat ook klinkt, het komt president Obama niet slecht uit. Hij heeft progressieve stemmen nodig voor zijn herverkiezing in november.

De Ecuadoriaanse regering zoekt contact met de Zweedse regering om te vragen of een aanklager alsnog naar Londen kan komen om een verklaring van Assange op te tekenen over het vermeende sexuele misdrijf. Aldus een AFP-bericht over de minister van Buitenlandse Zaken van Ecuador Ricardo Patino. ‘This is the request we have made in an effort to protect Mr. Assange’s life at all costs‘, aldus Patino op een persconferentie waar ook Assange’s moeder Christine aanwezig was. Ecuador tilt het eerdere aanbod van Assange naar diplomatiek niveau. Een meesterzet die zowel Ecuador, de VS als het Verenigd Koninkrijk goed uitkomt. Zweden is nu aan zet. Het kan moeilijk ingaan op een aanbod dat het eerder weigerde, maar kan evenmin het aanbod afwijzen.

Naschrift: Volgens WikiLeaks Twitter heeft Zweden het aanbod van Ecuador zonder uitleg verworpen: ‘Sweden rejected Assange & Ecuador request to interview him in UK – without any meaningful explanation despite requests for 2 years’. Ecuador houdt eraan vast een ‘eerlijke bemiddelaar‘ te willen zijn, aldus RT.

Foto: Manipulated, credits unknown

Oliedeal tussen Italië en Rusland in Libië geblokkeerd

with 6 comments

De Russische connectie in Libië is altijd wat raadselachtig geweest. Voorzitter van de Wereldschaakbond FIDE en voormalig president van de Russische republiek Kalmukkië Kirsan Ilyumzhinov bezocht kolonel Kadaffi nog afgelopen juni. Vraag was welke boodschap hij van de Russische machthebbers moest overbrengen.

Olie was het motief achter de Libische oorlog. Politiek-strategisch is het land onbelangrijk. Waar Fransen en Engelsen met medewerking van de Amerikanen er volop in vlogen, passen deze partijen nu in Syrië.

Naar nu blijkt uit geheime documenten die via WikiLeaks zijn uitgelekt probeerden de Russen via de Italianen hun energiebelangen in Libië uit te breiden. Het Russische Gazprom en het Italiaanse ENI werkten daarin samen. Berlusconi en Putin golden als vrienden. De voormalige Duitse kanselier Gerhard Schröder is ook zo’n vriend van Putin die via Nordstream de Russische belangen dient. Vraag is of het toeval is dat degenen die samenwerkten met de Russen het veld hebben geruimd: Kadaffi, Schröder, Berlusconi en ook Balkenende.

Diplomatieke opening met Ilyumzhinov

with 3 comments

112993-libyan-leader-gaddafi-plays-chess-with-ilyumzhinov-the-president-of-th

Update 3 februari 2015: Voor schakers is de verkiezing van Sepp Blatter voor een mogelijke 5de termijn bij de wereldvoetbalbond FIFA een schok van herkenning. Ook de wereldschaakbond FIDE kent in Kirsan Ilyumzhinov een voorzitter die de laatste jaren met gemak serieuze kandidaten als Bessel Kok, Anatoli Karpov en Garry Kasparov wist te verslaan. Het systeem van one man, one vote maakt kwetsbaar omdat stemmen van kleine landen makkelijk gekocht kunnen worden. Voor bestuurders zelfs een inkomstenbron vormen. Wie Sepp Blatter wil stoppen moet naar de FIDE kijken. Daar is de fraude nog onbeschaamder. En de voorzitter nog megalomaner. Het kiessysteem moet op de helling. Michael van Praag maakt geen kans tegen dat systeem. 

Waarom bezoekt Kirsan Ilyumzhinov kolonel Kadaffi van wie iedereen zegt dat zijn dagen geteld zijn? Ilyumzhinov is president van FIDE, de wereldschaakbond. Na de voetbalbond FIFA in de meeste landen vertegenwoordigd. Formele reden is dat zijn bezoek plaatsvindt in het kader van FIDE’s ‘Jaar van Afrika.’

Kirsan Ilyumzhinov was tot voor kort president van de Russische republiek Kalmukkië, moest weg van Putin en Medvedev en is opgevolgd door Aleksej Maratovich Orlov. FIDE kent het One Man, One Vote principe dat kleine bonden omkoopbaar maakt. Met intimidatie, fraude en handigheid is Ilyumzhinov in 2006 en 2010 herkozen als president van de FIDE. Sepp Blatter van FIFA is subtieler.

Het bezoek past in het diplomatieke spel van de Russen om te bemiddelen. Ambassadeur Mikhail Margelov bezocht de opstandelingen in Benghazi. Ilyumzhinov wordt ingezet vanwege zijn goede contacten die hij opbouwde bij het Wereldkampioenschap 2004 in Tripoli dat Kadaffi een opening naar het Westen gaf. Ilyumzhinov sprak met Mustafa Zaidi, de Libische minister van Buitenlandse zaken.

Of komt Ilyumzhinov een persoonlijke rekening betalen omdat Kadaffi in de problemen zit? Da’s mogelijk, want over de herkomst van Ilyumzhinov’s geld bestaat altijd onduidelijkheid. Toch is het onwaarschijnlijk dat iemand uit de Russische nomenklatura zonder medeweten van president Medvedev naar het politiek gevoelige Libië zou kunnen reizen.

Voor de schaakgemeenschap is dit bezoek een nieuwe schande. Een malloot en anti-democraat haalt telkens om verkeerde redenen het nieuws en beschadigt het schaken. Bijvoorbeeld door de moord op een journaliste, gesjoemel met geld, omkoping en gestuurde verkiezingen of het geloof in buitenaardse wezens. Schaken als internetsport bij uitstek is onder het bewind van Ilyumzhinov gemarginaliseerd.

Foto: Ilyumzhinov kiest zwart voor zijn partij in Gadhafi’s residentie in Tripoli, 12 juni 2011; Libische staatstelevisie

Putin-Gambiet van Kasparov

with 21 comments

Als schaker volg ik hem al jaren. Ik sta ambivalent tegenover Garry Kasparov. Nu hij sinds enkele jaren zijn actieve schaakcarrière heeft beëindigd, wordt hij beschouwd als een van de beste schakers aller tijden. Samen met Bobby Fischer en Raoul Capablanca. Zijn attractieve aanvalsstijl heeft me veel plezier bezorgd.

Maar hij kon een querulant zijn. Iemand die zich onttrok aan afspraken en zijn collega’s in de steek liet. De laatste jaren is hij wat milder geworden. Zeker sinds 2005 toen hij de actieve schaakarena verliet. In september 2007 werd hij als presidentskandidaat gekozen van de oppositionele coalitie Ander Rusland. Zijn mening over Putin is hard. Kasparov schrijft nu aan een reeks schaakboeken en publiceert artikelen. Ook publiceert-ie columns over politiek in de Wall Street Journal. Waar hij al jaren columnist was voordat Rupert Murdoch de Journal in 2007 kocht.

-Garry Kasparov tijdens demonstratie:

Garry Kasparov

I. Russische democratie? In Rusland bestaan geen vrije en eerlijke verkiezingen. Waarnemers van de OVSE en de Raad van Europa hebben dat duidelijk gesignaleerd bij de Duma-verkiezingen van 7 december 2007. Het samenwerkingsverband Ander Rusland mocht niet meedoen aan die parlementsverkiezingen. Lijstverbindingen waren verboden. Verkiezingen die ruim door Putin werden gewonnen. Bij gebrek aan oppositie. Winst na intimidatie en grootscheepse fraude. Veelzeggend was dat op het stembiljet de optie tegen allen werd geschrapt. Zelfs onder de communisten kon men tegenstemmen.

Critici richtten zich op Kasparov en associërden hem met de rechtse pers. Ze missen de essentie door een kijk die niet loskomt van de Amerikaanse situatie. Namelijk dat Rusland steeds minder een vrij land is. Het in diskrediet brengen van Kasparov door aanvallen op de conservatieve pers betekent nog niet dat Putin eerlijk spel speelt en het beste voor Rusland is. Ondanks gemanipuleerde onderzoeken die de ex-KGB’er Vladimir Putin tot een populair leider maken. Kasparov strijdt voor vrije verkiezingen en een vrije pers. In Rusland krijgt-ie geen podium. Zo ontstond de bizarre situatie dat Amerikaanse media de geloofwaardigheid van een geloofwaardige criticus van Putin aanvallen.

In sommige opzichten gaat Putin verder dan Stalin bij het manipuleren van het electoraal proces. Kandidaten worden op bedenkelijke formele gronden uitgesloten. Kasparov mocht niet meedoen aan de presidentsverkiezingen van 2 maart 2008 omdat zijn partij niet aan voorwaarden kon voldoen. Die omvatten onder andere het houden van een conventie in Moskou voor 500 mensen. Maar het was vanwege tegenwerking van de Russische overheid niet mogelijk om zo’n zaal te huren. Kafka revisited. Kasparov trok zich daarom terug als kandidaat. Tegen dezelfde problemen liep vervolgens de vroegere Sovjet dissident Vladimir Bukovsky aan. Kasparov ging uit arren moede en uit protest maar door met zijn campagne als presidentskandidaat. De oppositie vecht niet om verkiezingen te winnen, maar om eraan mee te mogen doen.

Door de frauduleuze Duma-verkiezingen van 2 december dreigden partijen failliet te gaan. Zo kreeg de Unie van Rechtse Krachten (SPS) geen garantiesom van 60 miljoen roebel terug omdat het minder dan 4% van de stemmen haalde. En partijen moeten voor vrije publiciteit betalen als ze minder dan 2% van de stemmen halen. Dat was een recent ingevoerde maatregel. Die zei ook dat partijen die minder dan 3% halen geen staatssubsidie meer krijgen. De fraude door Putin is direct gericht op het economisch destabiliseren van de tegenstanders.

De situatie van Rusland kan samengevat worden als een politiestaat die het geluk had van stijgende olie- en gasinkomsten. Maar door de crisis door haar reserves is. De economie stagneert en is na Jeltsin nooit hervormd. Ook niet door de liberalen toen ze de kans hadden. Er is een kleine elite die het goed gaat, maar de kloof tussen arm en rijk neemt nog steeds toe. En volgens Rosstat nemen de inkomensverschillen en de economische bedrijvigheid tussen de regio’s onderling ook steeds meer toe. Die gelaagdheid wordt steeds meer als probleem gezien. Het zorgt voor instabiliteit in een toch al heterogeen land.

Het door Wikileaks op internet gezette telegram van de VS-ambassadeur in Moskou John R. Beyrle over de inmiddels afgezette Moskouse burgemeester Yuri Luzhkov laat over mensenrechten en Russische democratie niets aan duidelijkheid te wensen over. Ze bestaan niet. Verkiezingen worden gemanipuleerd en burgers zijn rechteloos en bang voor hun leiders. Muscovites have little freedom to speak out against corrupt activities and are afraid of their leaders, aldus de Amerikaanse ambassadeur.

II. Kasparov buitenbeentje. Kasparovs positie was altijd bijzonder. In de tijd van de USSR was hij als Armeense jood geen favoriet van de macht. Dat was zijn grote rivaal Anatoli Karpov. Die positie heeft Kasparov getekend en is de sleutel om zijn positie te begrijpen. Hij was geen echte Rus, heette eigenlijk Weinstein, en werd door de nomenclatura niet gesteund. Interventies rond het schaakbord waren altijd in zijn nadeel. Later werd Kasparov populairder en kon-ie als wereldkampioen in het schaakgekke Rusland zijn positie uitbouwen. Maar het leek alsof zijn onzekerheid ingebakken was. Zijn scepsis over de macht was dat zeker. Onder Putin wordt Kasparov nog minder geaccepteerd door de macht. Gevoegd bij een onafhankelijk en eigenzinnig karakter met veel talenten, verklaart dat de politieke rol die hij nu speelt. Die rol is in jaren van opstandigheid en onrecht van binnenuit gegroeid.

Merkwaardig lijkt de toenadering die de laatste jaren tussen de eeuwige rivalen Karpov en Kasparov plaatsvond. Toen Kasparov enkele jaren geleden naar aanleiding van deelname aan een demonstratie opgesloten werd in de gevangenis kwam Karpov hem bij verrassing opzoeken. Toch is de toenadering verklaarbaar. Karpov was altijd de favoriet van de communisten en Kasparov profileert zich als rechts-liberaal. Groeperingen die door Putin buiten het politieke proces worden gehouden. Hun samenwerking resulteerde onlangs zelfs in de actieve steun van Kasparov voor Karpov in diens streven om president van de wereldschaakbond FIDE te worden. Wat averechts uitpakte omdat Kirsan Ilyumzhinov won. De onder druk van Putin teruggetreden president van Kalmukkië die ooit ontvoerd werd door ruimtewezens. In verkiezingen waar de fraude in de FIFA overigens bij verbleekt.

In deze sfeer opereert iemand die veel buiten Rusland heeft gekeken. Kasparov heeft een eigen en originele kijk op de Russische situatie ontwikkeld. Met one-liners kan hij ervaren Amerikaanse anchormen overtuigen en van repliek dienen. Dat geeft Kasparov enige macht buiten Rusland. Hij is ook bekend bij het grote publiek in landen als Spanje, de VS en Duitsland. Hij reist voortdurend de wereld af, ook om zijn boeken te promoten en geeft de oppositie tegen Putin een sterke en niet-gecorrumpeerde stem. Maar in Rusland heeft-ie geen enkele macht.

Dat Kasparov geassocieerd wordt met Amerikaanse conservatieven ligt voor de hand. Zoveel mogelijkheden zijn er niet in de strijd tegen Putin. Maar zijn focus is Russisch. Ondanks al zijn met schaken verdiende geld kiest hij niet voor emigratie. Kasparov woont in Moskou en loopt daar als oppositieleider gevaar. Hij reist niet met Aeroflot en neemt als hij weer eens voor enkele dagen in de gevangenis gezet wordt geen voedsel en drinken aan. Bang als hij is om vergiftigd te worden. Zijn bekendheid in het Westen beschermt hem. Totdat de macht  hem wellicht op een dag die marginale speelruimte zal ontnemen. Kasparov beseft dit terdege, is voorzichtig, maar leeft ermee.

III. Oppositie. Niet-gecorrumpeerd zijn is belangrijk. Het was de zwaarwegende reden dat Kasparov als iemand met talent, met enig aanzien en bekendheid kandidaat van de oppositie kon worden. Kritiek is er op de samenstelling van Ander Rusland. Kasparov wordt erop aangevallen dat hij samenwerkt met de halve nazi’s van Eduard Limonovs Nationaal Bolshevistische Partij. Dat is deels terechte kritiek. Een keuze uit armoede die publicitair negatief uitpakt. Kasparov zegt niet anders te kunnen vanwege de bijzonder nijpende politieke situatie. Oppositionele liberalen als Grigori Javlinski van Jabloko of de conservatief democraten als Boris Nemtsov van de SPS stelden zich afzijdig op en wilden niet met Ander Rusland samenwerken.

Het helpt om de oppositie een gezicht te geven. Hoe groezelig dat ook is. De oppositie begint eindelijk in te zien dat om te vechten tegen de ordetroepen, een vrije pers die sterk onder druk staat, oneerlijke verkiezingen en de Koude Oorlog-retoriek van Putin een goede onderlinge samenwerking nodig is. Laatst werden demonstraties zelfs voor het eerst officieel toegestaan. Waarschijnlijk een kosmetisch verschil met vroeger.

Een gewenst scenario voor de toekomst van Rusland is dat er een redelijk alternatief ontstaat voor Putin. Als de machtsstrijd binnen de regering slachtoffers geeft, die overlopen naar de oppositie, dan versterkt dat de basis van de oppositie. Dan verbrokkelt de regeringspartij. Die bestaat uit meerdere facties die elkaar met steun van criminele bendes bestrijden vanwege tegengestelde, economische belangen. Het Westen kan niet actief ingrijpen, maar zou ten minste haar steun aan het regime Putin kunnen onthouden. Wat het nu niet doet. Rusland lijkt steeds meer op 1984 van George Orwell. De anti-utopie wordt onder onze ogen in Rusland herboren. Onze zakenmensen en politici ondersteunen het zelfs.

-Vladimir Putin en Kirsan Ilyumzhinov in het Kremlin:

%d bloggers liken dit: