George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Eurocentrisme

Jean Rouch filmt in Afrika (1955). Maar welke realiteit toont hij?

with one comment

Spreken de beelden voor zich of toch niet? Accra, 1955. De Franse etnografische cineast en antropoloog Jean Rouch (1917-2004) draait Les maîtres fous. Hij probeert door de rituelen van de religieuze Hauka-beweging die over grenzen ontstond als reactie op het kolonialisme de effecten van dat kolonialisme te achterhalen. De vorm waarin hij dat giet werd bekend als Cinéma vérité. De verslaglegging zou ‘waar’ en onzichtbaar zijn.

Zijn het kolonialisme en de mensen erin in gelijke mate gek? Of: gestoord? Is de reactie van de Hauka-beweging op dat Europese kolonialisme nou kritiek of door in het frame van het kolonialisme te stappen toch uiteindelijk de omarming ervan? Rouch die 40 jaar in Afrika filmde kreeg lof en kritiek op z’n films. Hij hielp Afrika voor een Westers publiek ontsluiten, maar zou dat wel gedaan hebben met een Eurocentrische bril op.

Na het zien van Les maîtres fous resteert afstand en verwondering. Afrika is niet alleen een ander continent door de afstand in ruimte, maar in tijd blijkt 1955 ook een ander continent. De in Londen gevestigde Otolith Group benaderde in 2013 het kolonialisme op een journalistieke manier: door de documentaire ‘In the Year of the Quiet Sun’ en de tentoonstelling ‘Statecraft‘ die aan de hand van de vormgeving van postzegels de dekolonisatie laat zien. Zo’n zakelijke opstelling die het feit tartend presenteert als fetisj vermindert de valkuil van een betuttelend perpectief dat goedbedoeld is maar toch verkeerd uitpakt. Pioniers wacht achteraf kritiek.

35015348-ghana--circa-1957-a-stamp-printed-in-ghana-shows-standard-bearers-and-queen-elizabeth-ii-stamp-of-go

Foto: Postzegel van Gold Coast uit 1957 met overdruk ‘Ghana Independence 6th March 1957’.

GeenStijl doet aan journalistiek die telt. Best bijzonder

with 14 comments

Wat toont Tom Staal voor GeenStijl aan? Is het dat dat er in het Europarlement geld verspild wordt en er op die verspilling geen controle zit? Of is het dat het opmerkelijk is dat de journalistiek zoiets laat zien? Want het nieuws over het nieuws is dat het filmpje internationale aandacht trekt. Maar is het zo bijzonder om te zien dat de Tsjechische afgevaardigde Miroslav Ransdorf en zijn Italiaanse collega Raffaele Baldassarre zich aan het eind van de dag melden om 300 euro op te strijken en weer vertrekken? Dat weten we toch allang? Bijzonder is dat deze grootschalige verspilling bijna nooit in beeld gebracht wordt. Het is de journalistiek die het af laat weten. Onbegrijpelijk, want dit nieuws scoort. GeenStijl laat zich echter niet intimideren door de macht.

Wouter Bos schreef laatst in z’n Volkskrant-column over de rol van journalisten in een democratie: ‘Hebben journalisten niet de taak om mensen ook voor te lichten, op te voeden wellicht, over hoe een democratie werkt en hoe waardevol het is als die partijen die elkaar naar het leven staan in een campagne vervolgens toch in staat blijken compromissen te sluiten en met elkaar verder te gaan?‘ Nee, da’s niet de rol van journalisten. Wat Bos schrijft en ontleent aan filosofe Martha Nussbaum over een ‘ethisch model’ is onzin. Hij past dat te ruim toe. Bos wil de journalistiek tot een verlengde van de partijpolitiek maken. Dat kan het nooit zijn. Journalistiek moet haaks op de macht staan. Journalistiek moet niet voorlichten, maar tegels lichten. Journalistiek moet niet opvoeden, maar aan de poorten van de macht rammelen. GeenStijl begrijpt die rol beter dan Wouter Bos.

Zweedse anti-racisten eten racistische n*g*rtaart

with 7 comments

Humor of racisme? De Zweedse minister van Cultuur Lena Adelsohn Liljeroth woonde afgelopen zaterdag een uit algemene middelen gefinancierd feest bij voor de Stockholmse culturele elite, aldus FriaTider. Op World Art Day. De krant ziet er aanzetten tot haat in van de minister die lid is van de Moderate Party, de partij van premier Fredrik Reinfeldt. Officieel staat Adelsohn Liljeroth een streng anti-racisme beleid voor. Juist daarom valt deze onkiesheid des te meer op die bij een ver verleden van kolonialisme en eurocentrisme thuishoort.

Op internet is het filmpje een hit en koren op de molen van critici die de schijnheiligheid van de politieke klasse willen aantonen. Zweden dat zich in de internationale politiek presenteert als neutraal, maar in Europa een van de trouwste partners van de VS is. Tekenend is de behandeling van Julian Assange. Zonder in staat van beschuldiging te worden gesteld wacht hem uitwijzing naar Zweden. En naar hij vreest daarna uitwijzing naar de VS waar hij monddood gemaakt in een cel verdwijnt. Zweden lachen zich in hun habitat een ongeluk.

Foto: De Zweedse Cultuurminister Lena Adelsohn Liljeroth voedt de taart