Heldere stem van Sanders én enthousiasme van zijn achterban zijn onvoldoende om het in een vuile strijd van Trump te winnen


Update 8 april 2020: Bernie Sanders heeft aangekondigd zijn campagne op te schorten en dus uit de race te stappen om Democratische uitdager van president Donald Trump te worden. Aldus een bericht in Politico. 

Mijn reactie op de FB-pagina van NRC op het artikelSanders geeft verlangen naar verandering de helderste stem’ van 24 februari 2020 van Merijn Oudenampsen, Sinan Çankaya en Paul Mepschen:

Het is een wetmatigheid dat in een nominatiestrijd de koploper met de meeste gedelegeerden door de concurrenten aangevallen wordt. Daarom moet er onderscheiden worden tussen de normale, te verwachten aanvallen op Sanders die direct uit het verloop van de nominatiestrijd volgen en de meer ideologische aanvallen. De auteurs laten het maken van dat onderscheid na.

Het is trouwens nog maar helemaal de vraag of Sanders voorverkiezing op voorverkiezing wint. De suggestie van de auteurs is dat hij buiten zijn natuurlijke achterban veel enthousiasme oproept en kan bogen op veel steun. Werkelijk? In Iowa was het Pete Buttigieg die de meeste gedelegeerden (niet de meeste stemmen) achter zich kreeg. In New Hampshire en Nevada won Sanders wel. Maar de omvang van die winst is betrekkelijk. In Nevada gingen van de 691.922 geregistreerde Democraten (stand januari 2020) er in de slotronde van de caucus 101.543 stemmen. Dat is bijna 15%. Daarvan stemde iets meer dan de helft niet op Sanders. Zodat zo’n 93% van de geregistreerde Democraten in Nevada niet op Sanders stemde. In 2016 haalde Sanders onder andere omstandigheden en in een ander deelnemersveld een hoger percentage dan in 2020. Ofwel, Sanders’ resultaten tot nu toe wijzen niet ondubbelzinnig op veel steun, maar vooral op een positieve spin. Waarbij de paradox is dat zowel de conservatieve als de progressieve media om verschillende redenen het belang van Sanders overschatten.

Dus laten we voorzichtig zijn met de interpretatie van de resultaten tot nu toe en daar geen hosanna-verhaal pro-Sanders op bouwen. We weten op dit moment gewoonweg nog niet of Sanders een goede kandidaat is die voldoende aantrekkingskracht heeft om president Trump in de zogenaamde purple states (Pennsylvania, Michigan, Wisconsin, Florida) te verslaan. Dat Sanders het goed doet in blauwe staten als Vermont, Massachusetts, Oregon, New York of California is voor het Electoral College van geen belang omdat daar het verschil met de Republikeinen niet wordt gemaakt.

Laten we kijken wat we wel weten. Sanders’ zwakte is zijn radicalisme. Hij profileert zich nog steeds als ‘socialist’, terwijl hij zich in interviews en toespraken soms, maar niet altijd verklaart als ‘democratisch socialist’. Volstond hij maar door te verwijzen naar de Deense verzorgingsstaat. Maar zo rechtlijnig en gedisciplineerd is hij niet. Dat geeft op z’n minst een gemengd beeld af wat hem kwetsbaar maakt voor aanvallen van Trump en de rechtse pro-Trump media.

Bevat de Sanders Campagne wel voldoende wereldwijsheid? Want hoe slim is het voor een kandidaat om in de VS dat sinds Emma Goldman in de jaren 1910 geen socialistische traditie heeft gekend als personal branding het etiket ‘socialist’ te blijven gebruiken? Want dat doet Sanders tot nou toe. Dat gaat dus niet om Sanders’ beleid, maar om de marketing van zijn beleid. Dat kent tot nu toe onnodige zwakheden. Wellicht dat de stroomlijning daarin nog tijdig verandering brengt. Maar zeker is dat niet. De auteurs wijzen terecht op de inhoud van Sanders’ beleid en de ongelijkheid in de VS, maar laten de presentatie ervan buiten beschouwing. En in de beeldvorming wordt de strijd om de twijfelende kiezers beslist.

Sanders recente uitglijer om de bestrijding van het analfabetisme in het Cuba van Fidel Castro als verworvenheid te presenteren is opnieuw van een ongelukkige wereldvreemdheid. Het is van een zelfde domheid als te verwijzen naar de treinen die Mussolini op tijd liet rijden en de Autobahnen die Hitler liet aanleggen. Het is een historisch feit, maar het getuigt van een gemankeerd politiek gevoel om dat in een campagne naar voren te brengen. Terwijl Sanders notabene weet dat hem dat kwetsbaar maakt. Het roept vragen op over Sanders politieke handigheid en gogme. Zo’n opmerking over Castro is ook electoraal onhandig omdat het de Democratische Latino-kiezers in Zuid-Florida tegen het hoofd stoot. De Democraten moeten hoogstwaarschijnlijk Florida winnen om Trump te kunnen verslaan.

De verwijzing van de drie auteurs naar Hillary Clinton als centrumkandidaat is ongelukkig. Want de suggestie is dat zij in 2016 verloor omdat zij een centrumkandidaat was. Maar dat is nog maar helemaal de vraag. Het gaat voorbij aan andere factoren in de campagne van 2016. Zoals de interventie die zonder precedent was van toenmalig FBI-directeur James Comey die op een persconferentie naar buiten bracht dat Clinton onderzocht werd. Terwijl het onderzoek tegen Trump door de FBI niet naar buiten werd gebracht. Daarnaast was Hillary Clinton een arrogante politicus die een slechte campagne voerde met een uitstraling dat zij recht had op het presidentschap. Dat werkte niet. Verder waren er de ontelbare onregelmatigheden die nog niet eens volledig in kaart zijn gebracht. Zoals honderden miljoenen dollars aan Saoedisch en Golfstaten-geld dat illegaal naar de campagnekas van Trump stroomde en de inmenging van de Russische Federatie via hacks en sociale media die eveneens onrechtmatig was. De Republikeinse partij blokkeerde in de herfst van 2016 bij monde van de meerderheidsleider in de Senaat Mitch McConnell een onderzoek naar de buitenlandse inmenging door de federale overheid. Zodat de toenmalige regering Obama geblokkeerd werd om te handelen. Desondanks kreeg Clinton zo’n drie miljoen meer stemmen dan Trump. Maar dat zijn overbodige stemmen waar nu ook deels het enthousiasme voor Sanders op wordt gebaseerd.

Mogelijk wint Bernie Sanders de Democratische nominatie en kan hij Trump verslaan, de meerderheid in het Huis vasthouden en die in de Senaat veroveren. Want zonder dat laatste zal hij hoe dan ook vleugellam zijn. De drie auteurs hebben het grooste gelijk van de wereld dat de ongelijkheid in de VS te groot is geworden en dat de rijken en vermogenden via hun greep op de politiek hun eigenbelang veiligstellen. Dat is onaanvaardbaar en onhoudbaar. Daarom moet de Amerikaanse politiek hervormd waren. Voor het belang van de burgers, het land en de sociale vrede. Trouwens te beginnen met het herroepen van de Citizens United-uitspraak van het Hooggerechtshof die het grote geld in de politiek introduceerde.

Maar de drie auteurs maken een vreemde sprong als ze uit het gelijk dat Sanders heeft concluderen dat hij ook gelijk zal krijgen. Want daar zijn heel andere kwaliteiten voor nodig in een campagne die naar verwachting vuiler en gemener zal zijn dan in 2016. En nog meer buitenlandse inmenging zal kennen dan vier jaar geleden. Enthousiasme en een heldere, rechtvaardige stem zijn onvoldoende om het te winnen van een opgehitste achterban en een liegende, bedriegende, valse stem die met de modernste technische analyse en middelen onder de aandacht wordt gebracht. Je zou bijna denken dat de wereldvreemdheid die Sanders tot nu toe vertoont is overgeslagen naar drie auteurs in Nederland. Wat je noemt multiculturalisme.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelSanders geeft verlangen naar verandering de helderste stem’ van Merijn Oudenampsen, Sinan Çankaya en Paul Mepschen in NRC, 24 februari 2020.

Sociaal protest in de VS wint aan kracht: Occupy Together

Update: De actie Occupy Together wordt ook in Nederland gevoerd wordt. Actiedag is zaterdag 15 oktober. Op de actiesite zijn de ontmoetingsplekken te vinden. Da’s in Amsterdam het Beursplein vanaf 12.00 uur. Andere Nederlandse steden waar actie wordt gevoerd zijn RotterdamUtrecht en Den Haag.

De internet-activisten van Anonymous verklaren een volksoorlog aan de New Yorkse Stock Exchange (NYSE), de effectenbeurs. De actiedag van Operation Invade Wall Street is komende maandag 10 oktober. Het is de voortzetting van straatprotesten Occupy Together die kleinschalig de VS overspoelen. En ook de wereld. Ze zijn een echo van de Arabische Lente en allerlei digitale acties. Zoals twee maanden geleden de BART-actie in San Francisco. Via de publieksactie wordt de inactiviteit en de sociale politieke van de regering veroordeeld.

Er is verschil tussen tekst en videoboodschap. In de tekst wordt niet gezegd dat Anonymous van plan is om de NYSE aan te vallen en digitaal uit te wissen. In de videoboodschap wel. Dat laatste is een aanscherping. Het lijkt namaak om Anonymous en de Occupy Together-beweging in diskrediet te brengen. Of een afsplitsing binnen het niet strak geleide Anonymous. Mogelijk is de aanval slechts gericht op de NYSE website zonder  gevolgen voor de aandelenhandel. Maar dat lijkt weer in tegenspraak met de claim alles te wissen.

Hoe dan ook winnen protesten tegen maatschappelijke ongelijkheid gestaag aan kracht. In een land dat sinds Emma Goldman op studenten en burgerrechtenactivisten na weinig ideologisch maatschappijprotest kende. Vraag is of de traditie opgepakt wordt en studenten, kunstenaars en internet-activisten zich verbinden met werknemers, ambtenaren en zelfstandigen. Het is een breuk met het recente verleden. Maar in lijn met straatprotesten in Frankrijk die tegen de hele politiek gericht zijn of de opkomst van de Duitse Piratenpartei.

De betogers vinden dat de ongelijkheid tussen rijke en arm onaanvaardbare proporties aanneemt. En dat de wetten die dat mogelijk maken vanuit Wall Street worden georkestreerd. Vandaar de oproep om in actie te komen: We can not stay silent as we are being exploited in the name of profit. We will not stand by and watch the system take over our way of life. We the people shall stand against the government’s inaction. We the people will not be witnesses to your corruption and ill gotten profits. 

Toevoeging: Motek from Space wijst er in een reactie op dat de actie Occupy Together ook in Nederland gevoerd wordt. Actiedag is 15 oktober. Op de actiesite zijn de ontmoetingsplekken te vinden. Da’s in Amsterdam op het Beursplein de 15de oktober om 12.00 uur. Aan het Damrak vlakbij het Centraal Station. Andere Nederlandse steden kunnen zich er de komende dagen nog bij voegen. Zo lijkt er ook een actie voor Den Haag in ontwikkeling.

Antwoord aan een sociaal-democratisch kamerlid

suggereert dat anti-rechts links is. Dan wordt politiek het afzetten tegen de ander. Precies dat stelt me teleur in een partij met een rijke traditie als de PvdA. Is dat het? U hebt gelijk dat Wilders versimpelt, maar bent u veel meer dan zijn dia-positief?

Ik weet niet of u vindt dat de stelling van Diederik Samsom nog geldt dat de PvdA in deplorabele staat verkeert. Overigens iets wat me zorgen baart. Daarvoor is het sociaal-democratische gedachtengoed te belangrijk voor Nederland. Het hoeft niet eeuwig door de PvdA geclaimd en vertegenwoordigd te worden. Anders gezegd, het voortbestaan van het gedachtengoed is belangrijker dan de partij.

Het falen van de PvdA is dat het gedachtengoed ondergeschikt is gemaakt aan het eigen voortbestaan. De partij heeft zich in het machtspel vervreemd van haar basis. Partijkader claimt posities en vernietigt onbezonnenheid, improvisatie en losheid. Vrijheden van minderheden binnen minderheden? Je hoort er geen PvdA-er over. Gevolg is dat kiezers weglopen van de PvdA. Wat allochtonen, ambtenaren en stemmers uit gewoonte blijven achter.

Wilders doet politieke uitspraken en is politicus. Zoals u ook bent. U noch Wilders maakt deel uit van de regering. U hebt dus alle ruimte om te zeggen wat u op uw lever hebt. Zoals Wilders. Vraag is wat scherpslijpers van links of rechts ons nog meer kunnen bieden dan verdeeldheid. Beseft u dat? Begrijpt u dat het nauwelijks aanslaat wat u zegt?

Mij verwondert uw aandacht voor Wilders en zijn woorden. Waarom? Is de oplossing niet eerder dat u een geloofwaardig politiek programma biedt. Los van Wilders of een haatimam. Vanuit de kracht van de sociaal-democratie. Of werkt dat niet meer? Wat u nu doet in uw kritiek op Wilders oogt zo als oude politiek dat het lijkt alsof u stil bent blijven staan in uw denken.

Anders gezegd, waarom gaat de PvdA niet aan de slag met het ontwikkelen van eigen ideeën vanuit een positief wereldbeeld? Negeer de nonsens van Wilders, laat u niet afleiden, kijk vooruit. Denk autonoom. Ach, dat weet u allemaal wel, u kunt het alleen niet inpassen.

Vooralsnog neem ik toch maar aan dat u uw inspiratie vindt in het sociaal-democratisch gedachtengoed. De oplossing voor u om Wilders de pas af te snijden is de teruggang naar de kernwaarden van de sociaal-democratie. Ofwel, herbronning. Om daarna het islamdebat vanuit de hernieuwde basis opnieuw te voeren. Is dat niet zinvoller dan focussen op Wilders?

In Nederland is de strijd tussen voor- en tegenstanders van de islam ontspoord. Het mag geen debat heten. Dat moet van de grond af aan opgebouwd worden. U zou er een bijdrage aan kunnen leveren door te helpen de kloof te dichten. Nu doet u het omgekeerde.

Het is slimmer als u een alternatief biedt en het initiatief weer naar uw partij trekt. Niet door in te hakken op rechts, maar door de voorwaarden voor een evenwichtig debat te helpen maken. Dan wint uw partij weer aan geloofwaardigheid. Vervolgens kunt u als deelnemer meedoen. Of is uw schoppen tegen Wilders de manier om uw positie binnen uw partij veilig te stellen? Nee, dat zou te cynisch zijn.

Het integratiedebat is toe aan een derde weg. Links vertoont bloedarmoede en rechts overmoed. Apart kunnen ze het niet, samen wellicht. Nederland verdient een islamvariant die zich ondergeschikt maakt aan de Nederlandse rechtsstaat. Dat vraagt om kritiek en acceptatie. In dat proces is een belangrijke rol weggelegd voor de PvdA. Als u het wenst. Het is aan u.

Emma Goldman houdt op Union Square, New York, voor  textielarbeiders een redevoering over geboortcontrole, 1916