George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Eberhard van der Laan

Bart Droog reconstrueert kwestie Westergaard en PEN Nederland

with 3 comments

cartoonist_298738a

Bart FM Droog komt op zijn site met een verdienstelijke reconstructie van de affaire Westergaard die op 2 mei in de publiciteit kwam toen uit een uitzending van Nieuwsuur bleek dat PEN Nederland zich op 30 maart uit de organisatie van het Festival van het Vrije Woord in de Amsterdamse De Balie had teruggetrokken. PEN Nederland kreeg daar kritiek op van onder meer Balie-directeur Yoeri Albrecht en burgemeester Eberhard van der Laan, maar ook van Elly de Waard, Afshin Ellian, Pam Emmerik, Nelleke Noordervliet, Nausicaa Marbe, Bart FM Droog, ondergetekende en vele anderen waaronder PEN-bestuurslid Maartje Duin die de opstelling van het PEN-bestuur onjuist vond en aftrad. Maar PEN Nederland kreeg ook steun van vooral journalisten bij kranten.

Zo ontstond een waterscheiding tussen critici en verdedigers van het PEN-bestuur. Het was opvallend dat toen de storm in de week na 2 mei losbarstte slechts twee bestuursleden prominent naar buiten traden, namelijk voorzitter Manon Uphoff en secretaris Aleid Truijens. Zij deden dat indirect door een column (Truijens) of een ingezonden brief (Uphoff) zodat de indruk ontstond dat ze geen verantwoording wilden afleggen in een interview of debat. Omdat PEN op Twitter, Facebook en de website zweeg bleef een bestuursstandpunt uit. Wim Jurg, Job Degenaar, Ronald Bos en Alexis de Rood mengden zich niet in de publiciteit evenmin als de onder protest afgetreden Maartje Duin. Ofwel, twee bestuursleden domineerden op afstand de publiciteit.

De kern van de kritiek op het PEN-bestuur is dat het zich om oneigenlijke redenen en in een te late fase terugtrok uit de organisatie van het festival op 2 mei in De Balie waar Kurt Westergaard optrad en de twee overgebleven vrouwen in het bestuur het er achteraf nog erger op maakten door het aanbrengen van een rookgordijn. Dat bestond eruit dat ze schermden met de veiligheid van bedreigde auteurs uit landen als Bahrein, Cuba, China of Vietnam die gevaar liepen als ze geassocieerd zouden worden met Westergaard.

Opstelling en argumentatie van Uphoff en Truijens waren om allerlei redenen onwaarachtig: 1) Ze hechtten te veel belang aan de veiligheid van zichzelf en hun gasten bij het Festival in De Balie; 2) Ze lieten zich niet overtuigen door De Balie of de politie dat het Festival voldoende beveiligd kon worden; 3) De bedreigde auteurs uit Bahrein etc waren niet aanwezig in De Balie zodat de vraag was hoe direct de associatie met Westergaard kon zijn; 4) Uphoff en Truijens stelden het in hun verdediging achteraf voor alsof de associatie met Westergaard de bedreigde auteurs in gevaar zou brengen, maar werden op geen enkel moment concreet hoe dat in de praktijk uit zou werken en om welke auteurs het ging; 5) Westergaard is geen scherpslijper, maar een vreedzame cartoonist die ongevraagd en tegen zijn wil agressie van radicale moslims oproept.

Hoe verder? De positie van Manon Uphoff en Aleid Truijens is lastig geworden. Zelfs als de verdedigers op alle punten gelijk hebben is toch de realiteit dat ze afgelopen weken de publicitaire schade aan PEN Nederland niet hebben kunnen voorkomen of kritiek hebben weten af te zwakken. Hun schadecontrole maakte het er eerder erger op. Het is aan de leden van schrijversvereniging PEN Nederland of ze hiermee kunnen leven en welke normen ze willen stellen aan hun vereniging en bestuursleden. Maar PEN Nederland opereert niet in een maatschappelijk vacuüm. Een concept beleidsnota uit 2011 geeft als grondslag: ‘Het bevorderen van de vrijheid van meningsuiting en literaire expressie.’ Dat is tweerichtingverkeer, zoals communicatie altijd is.

Hier voor reconstructie ‘Het PEN Nederland-bestuur en de (on)verdediging van het vrije woord’ van Bart FM Droog.

Foto: De Duitse kanselier Angela Merket feliciteert de Deense cartoonist Kurt Westergaard bij de uitreiking van een internationale prijs voor meningsvrijheid. Potsdam, 2010.

Advertenties

PEN Nederland communiceert over kwestie Westergaard! Afdoend?

with one comment

penn

Update: Inmiddels heeft PEN Nederland de column van Aleid Truijens online gezet. Met een verrassende conclusie: ‘Wij proberen de vrijheid van meningsuiting van iedereen te verdedigen, van links en rechts, gelovig en ongelovig, satirisch of bloedserieus, welgevallig of niet. Dat vraagt om behoedzaam, tactvol optreden.’

Er is iets merkwaardigs aan de hand met de communicatie van het bestuur van PEN Nederland en de omgang met de sociale media. Die is niet op orde. Het bestuur lijkt eerder te vertrouwen op een persoonlijk netwerk dan dat het direct met het publiek in contact treedt. Het bestuur kondigde deze week aan op zaterdag met een column in De Volkskrant (secretaris Aleid Truijens) en een ingezonden brief in de NRC (voorzitter Manon Uphoff) uitleg van zaken te geven over de beslissing om zich terug te trekken uit een bijeenkomst in De Balie waar de Deense cartoonist Kurt Westergaard sprak. Maar vervolgens worden deze column en brief niet geplaatst op de FB-pagina, Twitter-account en website van PEN Nederland en verdwijnen ze achter de betaalmuren van De Volkskrant en NRC. Zodat het bestuur de zelfgekozen semi-openbaarheid blijft zoeken.

Voorzitter Manon Uphoff schrijft een brief in de NRC en ondertekent met ‘Voorzitter PEN Nederland’ zodat aangenomen kan worden dat ze het bestuursstandpunt vertegenwoordigt. Deze brief is teleurstellend omdat het weliswaar zegt dat Westergaard ‘onvoorwaardelijke steun en bescherming verdient’, maar die steun niet gegeven kon worden vanwege ‘een project (..)  waarin vijf Nederlandse auteurs correspondeerden met een paar schrijvers uit landen waar het vrije woord niet bewaakt wordt, maar uiterst moeizaam tot stand komt’.

Uphoff vervolgt: ‘Te laat heb ik/hebben wij beseft dat ons programmaonderdeel vanwege de aandacht voor zijn aanwezigheid ook gevaarlijke aandacht zou kunnen betekenen voor deze auteurs uit landen waar strenge censuur heerst. Want die risico’s voor een naar buiten tredende auteur zijn groot en zorgen in sommige landen zelfs voor levensgevaar. Als een schrijver uit Bahrein in één zin genoemd kan worden met Kurt Westergaard’, is dat vrijwel zeker een doodvonnis. Hiermee geeft PEN Nederland aan een inschattingsfout gemaakt te hebben en niet voldoende beseft te hebben waar het was ingestapt. Of dat een uitleg is die de beslissing van het PEN-bestuur ondersteunt of veroordeelt is de vraag. Uphoffs brief verklaart nog steeds niet waarom PEN Nederland Kurt Westergaard niet onvoorwaardelijk steunde bij de bijeenkomst in De Balie.

Foto: Schermafbeelding van brief Manon Uphoff in NRC van 9 mei 2015 (achter betaalmuur).

Is ‘Fuck de koning’ een belediging of zegt het ‘weg met de koning’?

with 9 comments

Wat betekent ‘fuck de koning, fuck de koningin, fuck het koningshuis’? Is het een opzettelijke belediging volgens artikel 111 of 112 van het Wetboek van Strafwet of een politieke mening die zegt ‘Weg met het koningshuis‘? Het Openbaar Ministerie ziet er een opzettelijke belediging in en gaat activist Abulkasim al-Jaberi er wegens majesteitsschennis voor vervolgen. Naar wordt vermoed omdat men niet meer heeft om hem juridisch aan te pakken. Jaberi riep de gewraakte uitspraak op 16 november 2014 tijdens een anti-Piet protest in Amsterdam, zo bericht de NOS. Jaberi’s advocaat Willem Jebbink vindt de dagvaarding bizar. Amsterdams burgemeester Eberhard van der Laan ziet de uitspraak als ordinair, ‘maar niet heel erg strafwaardig’.

Maar de vraag die zo onbeantwoord blijft is wat de hedendaagse betekenis in Nederland van ‘Fuck X’ eigenlijk is. Is deze wel zo ordinair als Van der Laan meent? Onderstaande foto toont toenmalig premier Jan-Peter Balkenende in 2010 met een T-shirt aan met de opdruk ‘Fuck drugs’. OnzeTaal merkt op: ‘Hieruit is alleen maar af te leiden dat voor hem fuck X als eerste betekenis heeft: ‘weg met X’. Met ‘fuck de koning, fuck de koningin, fuck het koningshuis’ lijkt het niet anders. De eerste betekenis is ‘weg met de koning, weg met de koningin, weg met het koningshuis’. Het is goed verdedigbaar dat ‘Fuck X’ een politieke mening is die door vele Nederlandse republikeinen gedeeld wordt en niet alleen niet strafwaardig is, maar evenmin ordinair.

wandeling-over-de-dijk-500x353

Foto: Premier Jan-Peter Balkenende in 2010 tijdens een bezoek aan Volendam met T-shirt met opdruk ‘Fuck drugs’.

Writer’s block bij PEN Nederland vanwege kwestie Westergaard?

with 3 comments

pen

Is het bestuur van PEN Nederland ondergedoken? In paniek na kritische geluiden in de media nadat het zich had teruggetrokken uit de organisatie van een lezing met de Deense cartoonist Kurt Westergaard? Noch op Facebook of Twitter reageert het bestuur. Op zijn minst resteert door de radiostilte een beeld van verwarring.

Hoe goed is PEN Nederland georganiseerd? Dat het schort aan het contact met het publiek is geen verrassing. Een concept beleidsnota uit 2011 zegt: ‘Het bestuur zal onderzoeken op welke wijze PEN Nederland zich in de toekomst kan manifesteren in de sociale media, met name op Facebook en Twitter.’ Is het blijven steken in de onderzoeksfase? Wat weer wel aardig is hoe wars van publicitaire druk het PEN-bestuur zich opstelt. Dat soort wereldvreemdheid is anno 2015 best bijzonder. Of het met zwijgen de eigen doelstelling dient is de vraag.

Foto: Schermafbeelding van FB-pagina van PEN Nederland, 3 mei 2015.

PEN Nederland laat Kurt Westergaard in de steek. Gebrek aan ruggengraat?

with 3 comments

Een door en door Nederlandse vraag is: ‘maar, wat had jij dan gedaan in de oorlog?’ Alsof je dat kunt weten. Een correct antwoord tussen zelfingenomenheid en lafheid is te zeggen dat je dat niet zou weten omdat je de omstandigheden niet kent. De vraag gaat over het omgaan met angst. Het inschatten van de risico’s. Weten hoe je met druk kunt omgaan. Over het boven jezelf uitstijgen. Of het omgekeerde. Wegzakken in matheid.

De schrijversvereniging PEN Nederland kon kiezen tussen moed en lafheid. En koos waarschijnlijk vol zelfhaat voor lafheid. Niet unaniem overigens. Bestuurslid Maartje Duin stapte uit protest op tegen het beleid zoals dat door voorzitter Manon Uphoff wordt verwoord. Dat deed ze in Nieuwsuur zichtbaar met de pest in haar lijf.

pen

Het ging over de ontvangst van de Deense cartoonist Kurt Westergaard op het Festival van het Vrije Woord in de Amsterdamse De Balie. Hij moet om de klok beveiligd worden vanwege bedreigingen door radicale moslims en sprak vanavond De Persvrijheidslezing uit. De veiligheidsmaatregelen waren groot, maar beheerst.

Wat vertegenwoordigt PEN Nederland? Dat lijkt niet langer onze intellectuele elite te zijn. Of het bestuur moet schoon schip maken door af te treden voor het getoonde gebrek aan ruggengraat in de kwestie Westergaard. PEN Nederland zal door de opstelling van het bestuur reputatieschade leiden. Als het er in dat van oorlogen en aanslagen gevrijwaarde Nederland op aankomt haken onze schrijvers af. Bevreesd voor het straatrumoer dat toch al zo weinig tot de letteren doorklinkt, zo is de kritiek. De praktijk van de vrijheid van meningsuiting is lastiger dan het toezeggen van steun aan exotische schrijvers op de eigen website. Ontluisterend.

Foto: Schermafbeelding van passage uit toelichting Nieuwsuur bij ‘Schrijversclub trok zich terug door komst Westergaard’.

Twee jaar later: nog geen uitleg voor arrestatie Maessen en Joanna

leave a comment »

Twee jaar geleden werden Hans Maessen en Joanna op de Dam in Amsterdam gearresteerd. Nog steeds is het onduidelijk waarom. Bas Blokker wijdt er in NRC een reconstructie aan onder de titel ‘Mee naar het bureau. Blokker: ‘Maar twee jaar later eist Maessen nog altijd dat het Openbaar Ministerie zowel de agenten die hem aanhielden, als de eindverantwoordelijke bij de politie vervolgt voor zijn onterechte arrestatie. Tot nog toe wijst justitie vervolging af. Woensdag mag hij bij wijze van laatste kans zijn zaak bepleiten in een (niet-openbare) hoorzitting voor het gerechtshof in Den Haag.’ Maessen vermoedt dat het Koninklijk Huis en beveiligers achter hun arrestatie zat omdat hun afwijkende mening niet werd getolereerd. Nederland Vrijstaat.

In Zweden gijzelen anti-Zwarte Piet activisten de beeldvorming

leave a comment »

zwpi

Zwarte Piet ligt ook internationaal onder druk van anti-Zwarte Piet activisten. Zoals in het Zweedse Stockholm waar Sinterklaas op 30 november met boot en rondrit zijn intocht houdt. Nu zonder Zwarte Piet. Activisten zijn aan de winnende hand, maar praten niet altijd met verstand van zaken of stellen recente veranderingen in de traditie van het Sinterklaasfeest goed voor. Ze zijn onvoldoende geïnformeerd en missen de nuances. Zo is het allang achterhaald dat Zwarte Piet krom Nederlands praat en zich kinderlijk gedraagt. Vooral de Hoofdpiet is Sinterklaas doorgaans te slim af en regelt de zaken die Sinterklaas in zijn onbegrip niet meer bij kan benen.

De reactie ontspoort soms ook weer met de claim dat alles bij het oude moet blijven. Middengroepen zoals vertegenwoordigd door de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan en de Sinterklaas-comité’s gaan voor een geleidelijke aanpassing waarbij de ergste stereotyperingen verdwijnen. Dat polderen heeft tijd nodig, maar het fanatisme aan beide kanten maakt de speelruimte in het midden klein. In Zweden wil de Afro-Swedish National Association zelfs bepalen wat er achter de gesloten deuren van de Nederlandse ambassade gebeurt. Da’s intolerant en past niet bij pluriformiteit. Met hun verkeerde voorstelling van zaken proberen de anti-Zwarte Piet activisten de beeldvorming te domineren. In Nederland lukt dat niet, in het buitenland wel.

Foto: Schermafbeelding van deel van UPI-artikel: ‘Afro-Swedish group objects to Santa’s blackface helper’.