De koning is nar geworden

Wat is de optimale verhouding tussen koning en nar? Onder die eerste categorie moeten vorsten worden verstaan die regeren over een werkelijkheid die ze hun omgeving opleggen. Type Trump, Putin, Xi, Erdogan, Duarte, Kim, Bolsonaro.

Ik denk dat het antwoord te maken heeft met het begrip ‘afleiding’. Ooit verzorgden narren de afleiding van de koning. De betekenis van dit begrip is niet toevallig. Het betekent zowel ‘amusement’, ‘afwending’ als ‘herkomst’.

Die noties begrenzen de relatie tussen koning en nar. De contouren ervan worden inhoud. Inhoud volgt vorm. De afspraak is klassiek. De nar zorgt door vermaak voor een omleiding van het alledaagse. Nar en koning beogen hetzelfde en krabben elkaars rug, maar spelen afwijkende rollen.

Nu werkt dat niet meer. Niet omdat er geen narren meer zijn, die zijn er zelfs in overvloed, maar omdat de koningen zelf hun afleiding zijn geworden. Ze verzorgen afleiding met nepnieuws, met alternatieve feiten, met mannetjesmakerij (ja, het zijn geen vrouwen), kortom met de constructie van een schijnwerkelijkheid. Die schijn is zo dwaas dat de dwaasheid van de nar overbodig is geworden.

De koning krijgt wel degelijk tegenspraak. Zelfs meer en feller dan ooit. Maar die tegenspraak komt van buitenaf en kan geen doel treffen. Tegenspraak wordt niet meer tot de kern van de macht toegelaten.

Het volk kan zich niet meer oriënteren op de werkelijkheid omdat die aan het zicht onttrokken wordt. Het volk moet zich verdwaasd verlaten op de schijnwerkelijkheid die de koningen voor zichzelf én het volk hebben gebouwd. Om afstand te scheppen en om te schitteren.

Narren lopen tegenwoordig verweesd en beteuterd rond op zoek naar een tegenwicht. Als in een stuk van Luigi Pirandello. Ze zijn verbannen naar de marges van het cabaret en het lichte vermaak. De vergoeding voor hun dwaasheid wordt niet meer betaald zoals vroeger. Die tijden zijn voorbij. De koning is nar geworden.

Foto 1: Jost Ammans, Der Schalcksnarr (1568). 

Foto 2: ‘Russian President Vladimir Putin bathes in ice-cold water on Epiphany neat St. Nilus Stolobensky Monastery on Lake Seliger in Svetlitsa village, Russia (AP image)

Foto 3: Montage Trump-Fool

Zie ook posting op FB van Olphaert den Otter die de inspiratie voor bovenstaande tekst gaf.

Religies laten zich bij Mohammed-film niet van hun beste kant zien

Religies stellen zich strijdbaar op. De film ‘Innocence of Muslims‘ is gefilmd in Hollywood en geproduceerd door Media for Christ, met als missie to ‘glow Jesus’ light’ to the world. En branden doet het. De Amerikaanse ambassadeur in Libië  Christopher Stevens kan het niet navertellen. De film schildert Mohammed af als een sexueel geobsedeerde met sadistische trekken. Naar nu blijkt is Alan Roberts de regisseur ook maker van sexfilms. Voorzitter van Media for Christ is de uit Egypte afkomstige kopt Joseph Abdelmasih, ook wel genaamd Joseph Nassrallah. Hij heeft in het openbaar inmiddels afstand genomen van de film, hoewel-ie de opdracht ertoe gaf. Nassrallah is ook voorzitter van The Way TV, een koptische satellietzender in California.

Moslims houden zich in hun reacties niet in. De film wordt als aanleiding gebruikt om tegen het westen in actie te komen. Felle moslims trekken meer gematigde moslims in een ideologische strijd. De film had ook een cartoon of roman kunnen zijn. Of een miss-verkiezing, een schoolboek of een bekeerde moslim ergens ter wereld. Het maakt niet uit. Daarom slaat de analyse dat de makers van de film verantwoordelijk zijn de plank mis. De film is het excuus om het sowieso tegen de gevestigde macht op te nemen. Religies weten heftig als niets anders de verschillen met andersdenkenden te accentueren. Volgens de mensenrechten is een verbod van religie niet mogelijk, maar het taboe om het ter discussie te stellen is aan een doorbraak toe.

Foto: Jos Collignon voor de Volkskrant, De gesel der godsdiensten, 2009