George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Dogma

Rector Kuipers hanteert een cirkelredenering om de katholieke God van Nederland te duiden

leave a comment »

We kunnen niet stil blijven als het gaat om God‘, zegt rector Patrick Kuipers voor katholiekleven.nl. ‘We kunnen niet het zwijgen ertoe doen, want als wij niet meer over God spreken in onze tijd, wie doen het dan nog wel?’ zo vervolgt hij. Waarom katholieken als Kuipers niet over God kunnen zwijgen ligt voor de hand. Maar op een andere manier dan hij bedoelt. Hij is deel van een instelling waar hij zijn functie, inspiratie en loon aan ontleent en heeft er belang bij dat die instelling in stand blijft. Daarom moet hij over God spreken.

Kuipers geeft toe dat hij eigenlijk niet weet wie God precies is. Want God is een groot mysterie voor de mensen. Daarom is het lastig om op de juiste manier over God te spreken. Kuipers introduceert de bijbel als ‘bewijsplaats’ om de beweegredenen van God te duiden. ‘Maar er zijn wel dingen in de bijbel die ons duidelijk maken hoe Hij voor mensen wil zijn’, zegt hij. Dat is echter een cirkelredenering. Ga maar na, 1) eerst geeft Kuipers toe dat mensen niet weten wie God precies is. En 2) de bijbel is eveneens geschreven door mensen die niet precies weten wie God is. Dus 3) zijn bewering dat er ‘dingen in de bijbel’ zijn die wel duidelijkheid geven over de beweegredenen van God is op niets gebaseerd omdat de bijbel ook is geschreven door mensen.

Kuipers probeert door te verwijzen naar de bijbel een hogere waarheid in zijn betoog te introduceren. Dat zou binnen de interne logica van zijn religieuze instelling passen als de leer verkondigde dat God de bijbel heeft geschreven, ‘door Zijn inspiratie heeft gedicteerd’ of iets in die orde. Maar dat is niet langer het geval. De katholieke kerk erkent gewoon dat de bijbel mensenwerk is. Kuipers zondigt met zijn geloof tegen de logica.

Franciscus en Kirill vermengen geloof en politiek in verklaring van Havana

with 4 comments

patriarch_paus_americamagazine

Moeten niet-katholieken zich iets aantrekken van wat de paus van Rome zegt? Dat ligt eraan. Paus Franciscus is naast hoofd van de Heilige Stoel ook staatshoofd van Vaticaanstad, de kleinste onafhankelijke staat ter wereld. Het centrale bestuursorgaan van de Katholieke Kerk is een interne aangelegenheid en uitsluitend van belang voor katholieken die zich hierdoor laten inspireren. Interne werking van religieuze instellingen is voor gelovigen. Ze kunnen beweren wat ze willen zonder onderbouwing van hun geloofswaarheid te hoeven geven.

Geloof is geen wetenschap en kent geen sluitend bewijs. Geloof is oorzaak en gevolg, uitgangspunt en sluitsteen van de getuigenis. In religie kunnen mensen over water lopen of in touwen klimmen, en kan water in wijn veranderen. Veronderstellingen zijn het voorrecht en het bestaansrecht van religie. In een parallel universum dat religie heet heerst de logica van de hypothese die geen direct verband met de realiteit heeft, maar een geloofswaarheid is die uitsluitend in en voor zichzelf bestaat. Gevoed vanuit de overlevering.

Niet-katholieken hebben dus functioneel te maken met de paus van Rome als hij spreekt als staatshoofd van Vaticaanstad. Dat overigens geen lid van de EU is. Niet-katholieken kunnen voorbijgaan aan Franciscus als hij zijn geloofswaarheden verkondigt  aan de katholieken, maar niet aan het staatshoofd die zich begeeft op het gebied van de diplomatie en de politiek. Problematisch wordt het als geloofsverkondiging en politiek bewust door elkaar worden gebruikt. Dan wordt het raadselachtig  of de paus zich richt tot de katholieke gelovigen of tot de wereldburgers. En of niet-katholieken zich wel of niet iets aan moeten trekken van zijn woorden.

De gezamenlijke verklaring van Havana van paus Franciscus en patriarch Kirill van Moskou van de Russisch-orthodoxe Kerk is een voorbeeld van bewuste vermenging van geloof en politiek. Het mist zowel de zuiverheid van een encycliek die gaat over de leerstellingen van het geloof en gericht is aan de gelovigen als het gebruik van de diplomatie die opereert volgens geformaliseerde regels waarbij geen direct beroep gedaan wordt op culturele waarden zoals die bestaan binnen religie. De verklaring van Franciscus en Kirill is niet alleen een bewuste mengvorm van religie en politiek, maar daarnaast politiek die er niet naar streeft om onpartijdig en onzijdig te zijn. Franciscus en Kirill kiezen partij door bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne niet te omschrijven als een oorlog tussen landen, maar als vijandigheden die uit het niets lijken te zijn ontstaan. De verklaring is bedoeld voor intern gebruik en hoort thuis in het religieuze domein. Het heeft geen enkele politieke waarde.

Foto: Patriarch Kirill (links) een paus Franciscus (rechts) in Havana, 12 februari 2016.