George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Democratie en Financiën

Eerlijke Verkiezingen. Wat is daar voor nodig? Een voorstel

leave a comment »

ev

Via een petitie van de Vrouwenpartij kwam ik terecht bij de pressiegroep en ‘beweging ter bevordering van de radicale democratisering van Nederland’ Eerlijke Verkiezingen. Het is op juli 2014 opgericht en meent dat ‘er een machtssysteem is dat oneerlijk met haar stemgerechtigden omgaat’. Die kritiek klinkt aannemelijk. De Wet Financiering Politieke Partijen laat geen ruimte om beginnende partijen startsubsidie te geven. Zelfs niet op experimentele basis. Het verklaart waarom in Duitsland dat wel zo’n subsidie kent de Piratenpartie een vliegende start kon maken, terwijl de Nederlandse Piratenpartij rond de halve kamerzetel blijft hangen door onvoldoende middelen. Om mee te draaien in het systeem heeft in Nederland een politieke partij ten minste 1000 leden en een zetel in Eerste of Tweede Kamer nodig. Een hoge drempel die tot een stagnerend politiek stelsel zonder doorstroming leidt. Even opvallend is trouwens het feit dat partijen niet makkelijk verdwijnen.

Eerlijke Verkiezingen ziet oneerlijke aspecten in het politieke bestel dat niet beredeneerd wordt vanuit de volksvertegenwoordiging, maar vanuit de politieke partijen. Die ondanks alle maatschappelijke en technische veranderingen nog op dezelfde manier opereren als in de tijd dat ze opgericht werden. De meeste vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar de voorlopers ervan al eind 19de eeuw. Politieke partijen opereren nog steeds door interne disciplinering, mandatering en interne organisatie binnen een papieren werkelijkheid die niet alleen vanwege de financiering, maar ook vanwege de wettelijke bepaling door de staat opgelegd wordt.

Kan het politieke bestel zonder dat het volledig overhoop gegooid wordt en de continuïteit in gevaar komt anders ingericht worden zodat er verse lucht in het systeem komt? Daartoe is een mentaliteitsverandering nodig die ten koste gaat van de macht van de politieke partijen. Een begin van verandering kan bestaan uit de volgende maatregelen, gevolgd door een evaluatie met als doel meer burgerparticipatie: 1) Aanpassing van de Wet Financiering Politieke Partijen door het mogelijk maken van startsubsidies zodat nieuwkomers makkelijker kunnen toetreden; 2) Vaststelling van een quotum (zeg: 10%) binnen het openbaar bestuur voor functies (wethouders, burgemeesters) die niet door de politieke partijen worden ingenomen en de aantrekkelijkheid van die partijen op termijn terugdringt; 3) Invoering op lokaal niveau van vormen van E-Democracy om te experimenteren met technische digitale middelen en directe aanspreekbaarheid van burgers; 4) Aanpassing van de wettelijke bepalingen om burgerbewegingen gelijk te stellen aan traditionele politieke partijen.

Foto: Schermafbeelding van ‘Maakt dit eerlijke verkiezingen?’ van burgerbeweging ‘Eerlijke Verkiezingen’.

Piratenpartij hoeft niet verstrikt te raken in de Nederlandse politiek

with 4 comments

Is de Duitse Piratenpartij conservatief? De partij vaart soms een onverwachte koers en is in botsing gekomen met Der Spiegel dat uitpakt met: ‘Die Piraten sind in den Mühen der politischen Ebene angekommen‘. Piraten verstrikt in de politiek. Eerder bekritiseerde het tijdschrift het verbod van de partij om op de Landesparteitag in Nedersaksen te filmen. Reden die de Piratenpartei aanvoert is dat de privacy van de leden beschermd moet worden. De Duitse Vereniging voor Journalisten DJV hekelt het gebrek aan openheid. Dit roept de vraag op wat piraten te verbergen hebben als het journalisten op een openbare politieke vergadering beperkingen oplegt. Wat verder geen partij doet. Naar Nederlandse verhoudingen doet dit denken aan de PVV of de oude CPN.

Wat voor partij is de Duitse Piratenpartij en heeft de Piratenpartij in Nederland hetzelfde profiel? Een commentaar in The European karakteriseert de Piratenpartie als liberaal en niet anarchistisch. Dit in tegenstelling tot de Duitse Groenen. Dit past bij het profiel van de Nederlandse lijsttrekker en oud-JOVD’er Dirk Poot die zich in interviews een verklaard liberaal met compassie toont, dus sociaal-liberaal. Maar of de meeste leden met dezelfde verwachting aan boord zijn gestapt is de vraag. Er is een partijprogramma, maar veel is nog niet geformuleerd. Trouwens begrijpelijk voor een beginnende partij en vervroegde verkiezingen.

Is het zinvol om de Duitse en Nederlandse Piratenpartijen met elkaar te vergelijken? Nee, want er zijn op het oog drie verschillen. Het Nederlandse politieke landschap is opener en diverser, en kent kleinere verschillen. De Nederlandse piraten kunnen leren van de fouten die de Duitsers hebben gemaakt. En de verwachtingen voor de Nederlandse piraten zijn bescheiden, 1 of 2 kamerzetels, zodat een geleidelijke opbouw mogelijk is.

De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik sinds vorige maand lid van de Piratenpartij ben, en dus niet meer geheel onafhankelijk. Ik zie mezelf als kritisch lid op afstand. Kernpunten over transparantie, internetvrijheid, privacy en burgerrechten, en het talent van Dirk Poot hebben me over de streep getrokken. Maar wat de partij over bijvoorbeeld kunst, economie, euro, zorg of scheiding van kerk en staat denkt is me nog een raadsel.

In tegenstelling tot veel piraten ben ik minder positief over het middel van de vloeibare democratie dat in mijn ogen het gevaar loopt alle kanten op te klotsen en de partij aan focus en integrale aanpak kan doen verliezen. Het gaat immers om een politieke partij en geen actiegroep. Een gevaar als er in de strijd met concurrenten daadkrachtig gehandeld moet worden. Dat vraagt mandaten die zich aan de vloeibaarheid onttrekken. Ook herken ik de kritiek van Der Spiegel op de Piratenpartei bij de Nederlandse Piratenpartij als het om het gebrek aan organisatie en professionaliteit gaat. Da’s niet altijd aanwezig. Maar de Nederlandse piraten kunnen leren, zullen veel vallen en nog meer opstaan om zich mettertijd onmisbaar te maken in de Nederlandse politiek.

Foto: Turn It Up to Eleven; Piratenpartij, lijstnummer 11

Waarom ik lid ben geworden van de Piratenpartij

with 27 comments

Hoe kan het dat ik me vandaag aangemeld heb als lid van de Piratenpartij? Ik begrijp mezelf niet helemaal. Ik ben bewust nooit lid geworden van een politieke partij. Uitnodigingen van diverse partijen om mee te praten, te schrijven of te vergaderen heb ik altijd naast me neergelegd. En sinds ik blogger ben die de politiek kritisch volgt is de noodzaak eerder groter dan kleiner geworden om me autonoom op te stellen. Wat bezielt me?

Gisteren had ik via de mailinglijst van de Piratenpartij een lichte aanvaring met lijsttrekker Dirk Poot die me verweet in een hoekje af te wachten op missers. Om er vervolgens een blog over te schrijven. Dit naar aanleiding van een stuk over Peter Sunde waarin ik opmerkte: In Nederland bestaat bij media en politiek geen aandacht voor deze zaak. Ook niet bij de Nederlandse Piraten. Dat ging bij Dirk blijkbaar van ‘au’.

Natuurlijk herken ik me niet in het beeld dat Dirk schetst. Dat heb ik hem geantwoord. Zonder hard feelings. Ik begrijp best dat de piraten nu druk bezig zijn met praktische zaken zoals het verzamelen van handtekeningen of het werven van fondsen. Een gouden regel is dat de campagne in de laatste drie weken wordt beslist. Als de voorbereidingen goed zijn uitgevoerd. In mijn ongeduld begreep ik niet waarom de Piratenpartij nu al geen aandacht besteedt aan de actualiteit die nauw verbonden is met de kernpunten.

Bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken gaat de directie ‘Bestuur, Democratie en Financiën‘ over de financiering aan politieke partijen. Precies het beleidsterrein dat de Piratenpartij op de korrel neemt: het openbaar bestuur. De zinsnede ‘de directie is partner van de burger‘ verraadt dat volgens het directoraat niet de burger, maar de positie van de overheid hoofdzaak is. In werkelijkheid kan de overheid logischerwijs nooit een partner van de burger zijn. Want de overheid is de burger. Tegen die apartheid komt de Piratenpartij op.

Een medewerker van het directoraat liet me desgevraagd weten dat Nederland geen startsubsidie kent voor toetredende partijen. In Duitsland maakte juist dat de doorbraak van de Piratenpartei mogelijk door het inhuren van ondersteuning. Hij gaf tevens aan dat hierover in het recente verleden geen voorstellen zijn ontwikkeld. Zodat ook de Piratenpartij voor steun aangewezen is op de voorwaarden van de Wet Subsidiering Politieke Partijen. Dat betekent ten minste 1000 leden en een zetel in de Eerste of Tweede Kamer.

Tja, wat rest me dan anders dan de daad bij het woord voegen door lid te worden? Ik wil niemand oproepen hetzelfde te doen. Mede omdat ik zelf zo dubbelzinnig denk over de rol van politieke partijen en hun eigenbelang als ze eenmaal meedraaien. Word ik straks teleurgesteld? Ik hoop dat de Piraten het politieke systeem openbreken en de burger weer terugbrengen aan de macht. En wie wil, vooruit, ga naar lid worden.

Foto: Partijfinanciering