George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Darwin

Scheppingscongres schept verwarring over godsdienst en wetenschap met de claim dat God boven wetenschap staat

with 4 comments

Op 9 juni 2018 vindt in de christelijk gereformeerde kerk ‘De Zuiderhof’ te Zwolle het Scheppingsproces plaats. Met als ondertitel ‘waar de schepping het geloof en wetenschap ontmoet’. Het congres is een initiatief van leden van de Christelijke Gereformeerde Kerken, ‘Met in totaal 75.000 leden hoort de Christelijke Gereformeerde Kerk tot de kleinere orthodox-protestantse kerkgenootschappenzo zegt het over zichzelf.

De bijeenkomst heeft vijf mannelijke, witte sprekers. Onder wie Peter de Jong. Hij heeft een rotsvaste mening over wetenschap dat hij als ondergeschikt aan God ziet, zoals hij in het artikelWetenschap is ondergeschikt aan het Woord’ uitlegt: ‘Maar God is Waarheid. We kunnen als Bijbelvast christen heel goed wetenschap bedrijven, maar God staat daar boven. Anders zouden we als God zijn op het moment dat alle natuurwetten zijn verklaard en begrepen. Die natuurwetten zijn ons gegeven om de aarde te kunnen gebruiken.’

De Jong heeft gelijk als hij zegt dat wetenschap mensenwerk is: ‘Feiten zijn feiten, maar wetenschappelijke theorieën, zoals de evolutietheorie, zijn en blijven mensenwerk.’ Daar past gezond wantrouwen en uiterste oplettendheid bij. Maar hij is selectief, gaat zijn verantwoordelijkheid uit de weg en laat zich zelfs kennen als malafide als hij ongenoemd laat dat de godsdienst en de God waarop hij zich baseert evengoed mensenwerk zijn. Zoals de protestante theoloog Harry Kuitert het verwoordde: ‘Alle spreken over Boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van Boven te komen.’ In Kuiterts optiek zijn geloof en het geloof in een God uit de verbeelding ontstaan, volgens hem overigens om de chaos en de zinloosheid van het leven te bestrijden.

Daarmee staan geloof in God en wetenschap echter niet op hetzelfde niveau. Het verschil is dat wetenschap het instrument van de wetenschappelijke methode ontwikkeld heeft en godsdienst verbeelding is die zich per definitie niet wetenschappelijk kan ontwikkelen. Wetenschap is mensenwerk met een methode, godsdienst is mensenwerk met verbeelding. Dit betekent absoluut niet dat godsdiensten geen inhoud hebben en het geloof in God nutteloos is, want zoals gezegd dat hebben ze dat wel degelijk in het proberen te bezweren van de werkelijkheid om die voor de mens aanvaardbaar te maken. Maar godsdienst kan hierdoor nooit meer zijn dan de vertaling van de werkelijkheid zoals mensen die eraan geven. Godsdienst kan niet oorzaak en gevolg tegelijk zijn. De Jong gaat de fout in als hij zegt dat God boven het bedrijven van wetenschap staat. Dat is een cyclische argumentatie die zichzelf voedt en niet leidt tot een valide uitspraak over de werkelijkheid.

De Jong is kwaadwillend en negatief als hij godsdienst niet wenst te aanvaarden zoals het is en hij er meer van wil maken dan het is. Hij probeert zijn godsdienst zelfs wetenschappelijke pretentie te geven. Maar met die pretentie beschadigt De Jong zowel zijn godsdienst als de wetenschap. Dat is branchevervaging waarmee niemand iets opschiet. Ook de gelovigen van de Christelijke Gereformeerde Kerken niet. Daarom is het de vraag of de initiatiefnemers van het Scheppingcongres wel goed beseffen waarmee ze bezig zijn en of ze zich voldoende realiseren dat ze ermee hun religieuze organisatie en hun geloof in de eigen God beschadigen.

Evolutietheorie en geloof in God zijn verenigbaar. De toelichting op de bundel Science, Evolution, and Creationism van de National Academy of Sciences formuleert dat als volgt: ‘wetenschap en godsdienst moeten worden gezien als verschillende manieren om de wereld te begrijpen in plaats van als modellen die met elkaar in conflict zijn en het bewijs voor evolutie kan volledig verenigbaar zijn met religieus geloof.’ Het is dan ook onnodig dat organisatie en sprekers van het Scheppingscongres een conflict creëren dat niet bestaat. Een verklaring hiervoor is dat ze zelf de moderniteit naar hun God willen brengen, maar niet kunnen aanvaarden dat hun God naar de moderniteit is gebracht. Dat gaat dus in de eerste plaats om autonomie in eigen kring en het publicitair uitvergroten daarvan. Met wetenschap of godsdienst heeft het welbeschouwd niets te maken.

Foto: Schermafbeelding van een deel van de presentatie van een spreker van het Scheppingscongres in Zwolle op 9 juni 2018: ‘Dr. P. De Jong: Eén waarheid, twee geloven.

Advertenties

Petitie om onderwijs in de evolutieleer af te schaffen. Provocatie of blinde ijver?

with 6 comments

Een petitie vraagt het onderwijzen van de evolutieleer op basisscholen af te schaffen omdat ‘dat op niets meer is gebaseerd dan speculaties en fantasie van mensen met een hoge opleiding’ en het er teken van zou zijn om ‘niet in god te geloven’. Dat is een invalide redenering. Zo is er geen tegenstelling tussen de evolutieleer en religie, laat staan dat dat iets met het geloof in god te maken heeft. Het Vaticaan staat niet vijandig tegenover de evolutieleer, zoals onder meer blijkt uit een opinie-artikel van hulpbisschop Everard de Jong. Daarnaast is wetenschap meer dan ‘speculaties en fantasie van mensen met een hoge opleiding’. In dit verband lijkt eerder het omgekeerde van toepassing. Het zijn vooral de religies die een basis vinden in speculaties en fantasie. 

De zinsnede ‘als men niet in god wil geloven’ gaat uit van een beeld dat de wereld indeelt in twee categorieën, ‘gelovers in god’ en ‘niet-gelovers in god’. Dat claimt dat zogenaamde ‘andersdenkenden’ hetzelfde perspectief hebben als gelovigen, maar alleen tot een andere afweging komen omdat ‘ze niet in god willen geloven’ Dat is echter een onjuist standpunt omdat ‘andersdenkenden’ geen verlengde van gelovigen zijn, maar er een ander wereldbeeld op nahouden waarin ‘god’ geen enkele rol speelt. Zelfs niet in het negatieve.

Niet onmogelijk is dat de petitie een provocatie is die is bedoeld om de onverdraagzaamheid en bijziendheid van gelovigen aan het licht te laten komen. Maar het kan ook dat de petitie afkomstig is van een scherpslijper uit protestant-christelijke hoek die de afnemende maatschappelijke macht van christelijke religies en instellingen slecht verteert. En daarom wild te keer gaat door tegenstellingen te creëren die helemaal niet bestaan. In dit geval tussen wetenschap en geloof. Die dubbelzinnigheid maakt de petitie fascinerend.

Foto: Schermafbeelding van petitieSchaf de leer van evolutie op basisscholen af’ op petities24.com, 4 mei 2017.