Gedachte bij titelloze foto [Artist Anna Upjohn] uit 1915-1920

Iedereen heeft voorkeuren. Ik ben gespitst op beeldmateriaal dat het creatieve proces van een beeldend kunstenaar laat zien. We kennen de cinematografische voorbeelden: Picasso door Henri-Georges Clouzot, Karel Appel door Jan Vrijman, Sarkis door Sarkis. En er is veel meer dan dat. Het is romantische onzin om te beweren dat met een beeldverslag een mysterie wordt onthuld. Of juist opgetrokken met zweverige orakeltaal.

Een kunstenaar is geen spirituele priester op het altaar van de hoge kunst, maar eenvoudigweg een professional die een vak beoefent. Vaak hardwerkend en gedreven tot op het bot. Een kunstwerk kan niet verklaard worden en hoeft ook niet verklaard te worden. Analyses en recensies over het werk van kunstenaars zeggen in de gunstigste gevallen vooral iets over de subjectiviteit van de beschouwer die iets wil vertellen over het hoofd van de kunstenaar heen. Vaak aardig om te lezen, maar doorgaans nutteloos voor nader begrip van de kunstenaar. Dat is niet te vangen.

Uitlegkunde of hermeneutiek is asymptotisch. Het benadert het begrip, maar valt er per definitie nooit mee samen. De poging ertoe is het maximale streven. Uitlegkunde is geen wiskunde en evenmin theologie. Dus geen meten van, achter en tussen de regels. Uitlegkunde is het vatten in woorden van het zien in het besef dat dit een bezigheid is die hoe dan ook het doel zal missen. Uitlegkunde is daarom evengoed het afzien van het zoeken naar betekenis.

De Amerikaanse Anna Upjohn werkte jarenlang voor het Rode Kruis als illustrator. Ze tekent een jongetje dat buiten beeld rechts naast de man op de foto zit. Of we mogen aannemen dat het jongetje daar zit. Naast een man die zijn grootvader kan zijn in een Servisch of Grieks dorp. In de Servische campagne van 1915 werd Servië vermorzeld. Het stond aan de kant van de Entente, met onder meer Frankrijk, Groot-Brittannië en het Russische keizerrijk. Het leed van leger en bevolking was immens. Verzachten van leed is de harde kern van het Rode Kruis.

Uitleg van een voorstelling is besmettelijk. Het is beter om te stoppen om mezelf niet al te zeer tegen te spreken.

Foto: [Artist Anna Upjohn], 1915-1920. Collectie: Library of Congress.

Parijse kunstbeurs FIAC doet het met partners. Komedie om geld

De FIAC is een internationale kunstbeurs in Parijs. Met als belangrijkste partners warenhuis Galeries Lafayette, advocatenkantoor Clifford Chance, automobielen Renault, parfumerie Guerlain, sierglas Swarovski en dranken Fondation d’entreprise Ricard? FIAC-directeur Jennifer Flay vindt desgevraagd  (11’32’’) dat het partnerschap met deze bedrijven ‘fundamenteel belangrijk’ is omdat ‘het de kunstenaars de mogelijkheid geeft om verder te gaan in hun creatieve proces’. Verder in hun creatieve proces richting Galeries Lafayette?  Tja, zo kun je het bekijken. Is dan de conclusie dat de FIAC alles te maken heeft met kunsthandel, iets minder met kunstenaars, nauwelijks nog iets met autonome kunstwerken en vrijwel niets met kunst? Ja, dat kan veilig de conclusie zijn.

In het buitenprogramma werd op de sjieke Place Vendôme het op een anale plug lijkende Tree van Paul McCarty door vandalen vernield. De kunstenaar gaf aan dat-ie niet wilde dat het opnieuw geïnstalleerd werd. Parijs is er nog niet klaar voor, zal-ie waarschijnlijk gedacht hebben. Jennifer Flay verklaart de ophef over het werk met het vermelden van het feit dat er steun vanuit de regering was. Misschien was een partnerschap van de FIAC voor het buitenprogramma met Durex, KamaSutra, Doc Johnson of California Exotics veiliger geweest?

978x

Foto: Tree van Paul McCarthy op de Place Vendôme voordat het werd vernield. Credits: NTB Scanpix.