Oekraïne: Een nieuwe regering, maar hoe zit het met de hervormingen?

Simon Ostrovsky keert voor Vice News terug naar Oekraïne. Hij onderzoekt hoe het is gesteld met de corruptiebestrijding. President Petro Porosjenko wordt in de Panama Papers genoemd en dat is geen gunstig teken. Welk perspectief heeft Oekraïne met de nieuwe regering onder leiding van Volodimir Groisman die niet bekend staat als hervormer? Ostrovsky praat met parlementslid Serhij Leschenko die als lid van Porosjenko’s partij teleurgesteld is in de president. De Amerikaanse ambassadeur Geoffrey Pyatt geeft ondanks het lage tempo van hervormingen de nieuwe regering Groisman het voordeel van de twijfel. Hoe kan het Oekraïense volk dat al 25 jaar vraagt om corruptiebestrijding en hervormingen, maar dat maar steeds niet krijgt gediend worden met een regering en een president die de corruptie niet of nauwelijks zullen aanpakken? Ofwel, hoe kan de Oekraïense bevolking wel geholpen worden. Orysia Lutsevych van de Britse denktank Chatham House geeft haar visie op de laatste ontwikkelingen:

Oekraïne moet nu hervormen om belangrijk te blijven

Het succes van Oekraïne is een veiligheidsprobleem. Dat is de sleutelzin (na 5’20’’) uit het gesprek van Nataliya Gumenyuk voor het Oekraïense Hromadske TV met Orysia Lutsevych van de Britse denktank Chatham House in de marge van de op 6 en 7 november gehouden veiligheidsconferentie in Riga

De laatste maanden zien een niet aflatende druk vanuit de EU en de VS op de Oekraïense regering om nu eindelijk eens tempo te maken met de hervormingen. Om nu eindelijk frontaal de corruptie aan te pakken en de overheid beter te laten werken. Want de oorlog tegen de Russische overmacht heeft Oekraïne hoofdzakelijk op eigen kracht bewonderenswaardig weerstaan -trouwens ondanks de krijgsmacht en dankzij de burgers- maar het bestrijden van zo’n gemeenschappelijke vijand is makkelijker dan het verslaan van de interne vijand. Te weten de oligarchen met grote economische belangen die nog aan oude banden met het Kremlin hangen.

Deze druk vanuit de EU kan plaatsvinden omdat er een associatieverdrag met Oekraïne is gesloten dat het land verplicht om hervormingen in de rechtspraak, economie en het maatschappelijk middenveld (‘civil society’) door te voeren. Maar zoals president Petro Porosjenko in een dynamisch interview met Tim Sebastian (DW English) sprekend over een lidmaatschap van de NAVO toegeeft voldoet Oekraïne nog niet aan de voorwaarden voor lidmaatschap. Probleem voor Oekraïne is ook de instabiliteit en verdeeldheid van de EU omdat belangrijke lidstaten als Frankrijk en Duitsland het land hoogstens halfhartig steunen, nooit van harte.

Oekraïne moet nu de unieke kans (‘window of opportunity’) te baat nemen om te hervormen. Daarom zetten ook de tegenstanders van hervorming zich schrap omdat ze willen vertragen zodat het momentum passeert. Zo wordt het tonen van hervormingen aan de EU signaal, bewijs van urgentie, voorwaarde, verantwoording en onderhandelingspositie tegelijk. Naar vier kanten: de oligarchen, de eigen burgers, de EU en de Russische Federatie. Maar Oekraïne kan dan wel vooral een veiligheidsprobleem zijn aan de rand van Europa, het moet de overgangspositie waarin het nu zit niet te lang laten bestaan. De nieuwe machten moeten het snel van de oude machten winnen, anders verliest de EU het geduld. De EU die het al moeilijk genoeg met zichzelf heeft.

Chomsky noemt annexatie Krim door Rusland criminele daad

Noam Chomsky is duidelijk over de annexatie door de Russische Federatie van de Krim. Da’s een criminele daad, daarover kan geen misverstand bestaan. Daarom dient op termijn de Krim teruggegeven te worden aan Oekraïne. Andrei Illarionov zet elders de argumenten overzichtelijk op een rijtje. Ook de annexatie van Koeweit, Sudetenland of Oostenrijk werd na verloop van tijd ongedaan gemaakt.

Maar Chomsky zou Chomsky niet zijn als-ie de Krim gebruikt in een ander debat. Het Cubaanse Guantanamo dat door de VS is geannexeerd. Nog geen 100 km2 tegenover 27.000 km2. Door in tweede instantie een soort begrip te tonen voor de ‘considerations’ voor het crimineel handelende Rusland verliest Chomsky grond onder de voeten. Zowel de VS als Rusland zijn fout door van respectievelijk Cuba of Oekraïne land in te pikken. Daar is geen enkel excuus voor. De ene hand wast nooit de andere hand schoon in kwesties van goed en kwaad.