George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Certificaat

Het concept van een banaan kan niet opgegeten worden. Over het kunstwerk ‘Comedian’ van Maurizio Cattelan

with 4 comments

De tegen de muur met ducttape geplakte banaan van Maurizio Cattelan op de kunstbeurs Art Basel Miami Beach getiteld Comedian die door de kunstenaar David Datuna werd opgegeten heeft tot een stroom berichten in de populaire media geleid die één aspect gemeen hebben. Namelijk dat de schrijvers weinig van conceptuele hedendaagse kunst begrijpen of geen moeite doen om het te begrijpen en deze gebeurtenis aanwenden om zichzelf te profileren. Door aandacht aan de banaan te besteden bereiken ze in hun kritische aandacht voor de in hun ogen perverse kunsthandel het omgekeerde van wat ze beogen. Ze praten het belang van Cattelans banaan omhoog. Dat is de paradox van kritiek. Het onderwerp wordt er belangrijker door.

Opeten van de banaan heeft niks met het kunstwerk te maken. Dat speelt op een ander vlak. Het kunstwerk gaat niet om de fysieke banaan, maar om het concept van een banaan die met ducktape tegen de muur is geplakt. Dat wordt in de kunsthandel gematerialiseerd door een COA (certificate of authenticity). In een bericht op Instagram zegt Cattelans vertegenwoordiger Emmanuel Perrotin van galerie Perrotin dat zonder een COA een conceptueel kunstwerk niets meer dan de materiële weergave is. Teruggebracht to de winkelwaarde van een banaan, van zeg pakweg 40 cent. De fysieke banaan kan opgegeten worden, maar het concept niet.

Het is de onmogelijkheid van David Datuna of al die andere critici en aandachtstrekkers die een graantje mee willen pikken van de hype rond Comedian. Zoals Perrotin in bovenstaand bericht zegt werd het werk gisteren 8 december al verwijderd vanwege de overweldigende en oncontroleerbare drukte van de bezoekers. Wat resteert is verdere vulgarisatie van een in de kern vulgair idee. De banaan daalt af tot straatniveau en spoelt weg op de stroom nieuws over wat kunst zou zijn. De banaan van Cattelan is geslaagde marketing. Als een kunstwerk zo groots de media haalt kan men er zeker van zijn dat het over de prijs of een modegril gaat.

.

Foto 1: Schermafbeelding van deel artikelGeplakt aan de muur worden tomaat en paprika ineens héél duur’ op AGF, 9 december 2019.

Foto 2: Bericht op Instagram van Emmanuel Perrotin, 8 december 2019.

Foto 3: Schermafbeelding van deel artikelDUUR KUNSTWERK WORDT DOODLEUK OPGEGETEN DOOR ANDERE ARTIEST’ van Nadine van der Linden op HLN, 9 december 2019.

Raadsels waarom BBIE ‘Allah’ niet als beeldmerk deponeert

leave a comment »

Allah

De 32-jarige kunstenaar Teun Castelein houdt van projecten die met reclame te maken hebben. Het past hem als een Every Day Glacé. Dat loopt van het verkopen -toen nog als student- van de gevel van het Sandberg Instituut als advertentieruimte, tot de verkoop van poolijs (met Coralie Vogelaars) en bier als een volleerde retailboer. Castelein neemt de rol aan van de culturele ondernemer die de politiek van VVD en PvdA zo graag ziet. Omdat het de overheid het excuus geeft voor een terugtrekkende beweging uit de cultuur. Geraffineerd is dat Castelein ondanks voortdurende knipogen ook geloofwaardig acteert dat het hem overvalt. Doorgaans opgestart met geld uit de non-profit sector, maar toch met een kern vol harde bravoure van de enterpreneur.

Castelein past met wat met een lelijk woord verdienmodel heet eerder in een vrijhandels- dan in een vrijdenkersruimte zoals Jonas Staal die in het Van Abbemuseum reconstrueert. Dit leidt niet tot een wezenlijk verschil in strategie en marktgerichtheid met andere kunstenaars. Topgaleries als Gagosian promoten kunstenaars met marketingtechnieken immers al als merk. Hooguit maakt Castelein de montage zichtbaar die andere kunstenaars juist aan het oog dient te onttrekken. Want het marktmechnisme leidt tot de mythe van de rangorde en hoge prijzen, maar versplintert tegelijk de mythe van de autonome kunstenaar die in zichzelf bestaat. Door het raakvlak van kunst en reclame op te zoeken thematiseert Teun Castelein dit aspect.

allah-1

Op 29 december 2012 diende Castelein een aanvraag in om ‘Allah‘ voor Nederland en België te deponeren als merk bij het Benelux-Bureau voor het Intellectuele Eigendom (BBIE). De officiële instantie in de Benelux voor de registratie van merken en modellen. De aanvraag was bedoeld voor de toepassing op ‘Leder en kunstleder en hieruit vervaardigde producten, voor zover niet begrepen in andere klassen; dierenhuiden; reiskoffers en koffers; paraplu’s, parasols en wandelstokken; zwepen en zadelmakerswaren‘, ‘Kledingstukken, schoeisel, hoofddeksels‘ en ‘Kant en borduurwerk, band en veters; knopen, haken en ogen, spelden en naalden; kunstbloemen.’ Aldus kondigt zich een staalkaart van traditioneel handwerk aan. De aanvraag is voorlopig afgewezen: ‘In behandeling onderzoeker, formele eisen in orde. Voorlopige beslissing tot weigering.’

De afwijzing is opvallend. Zoeken op ‘God levert 86 resultaten op met toekenningen. Wat verklaart het verschil tussen ‘Allah‘ en ‘God‘ die naar hetzelfde begrip van concurrende religieuze stromingen verwijzen? De voorlopige beslissing is des te merkwaardiger omdat Pieter Vieze van het BBIE in de publiciteit stelt dat ‘Allah‘ geen onderscheidend vermogen heeft. De reactie wordt nog onbegrijpelijker als Vieze suggereert dat Allah als beeldmerk makkelijker gedeponeerd zou worden. Maar Castelein heeft ‘Allah‘ juist als beeldmerk gedeponeerd. Castelein wordt zo een kunstenaar die de dubbelhartigheid en koudwatervrees van organisaties boven water krijgt. De politiek kan trots zijn op een culturele ondernemer die van alle markten thuis is.

God

Foto 1: Beeldmerk ‘Allah uit de aanvraag van Teun Castelein bij het BBIE

Foto 2: Teun Castelein met het beeldmerk ‘Allah’

Foto 3: Beeldmerk ‘God uit de aanvraag van Dream Brands Limited bij Europese OHIM