It’s the social media, stupid. Niet wij politici. Maar de burgers.

01_leeuwenstraat_450

PvdA-voorzitter Hans Spekman roept op tot een ‘beschavingsoffensief‘. Hij hoopt dat premier Mark Rutte daarbij helpt. Deze heeft daaraan inmiddels gehoor gegeven. Je moet je aan grenzen van beschaving en fatsoen houden, ‘een beetje chique‘ zijn, aldus Rutte in De Telegraaf. En helemaal erg is het als het richting hulpverleners gebeurt. Rutte en Spekman verwijzen niet naar het gebrek aan chic van het regeringsbeleid, maar naar sociale media. Spekman ziet internet steeds meer ‘als afvalputje van de Nederlandse samenleving‘.

Klopt de analyse van beide heren, of spannen ze het paard achter de wagen? Het klopt dat het er in het publieke debat soms ruw en onbeschoft aan toegaat. Zeker op internet. Dodelijke ziekten worden de ander toegewenst. Voor surfen op internet of gebruik van sociale media is geen vaarbewijs vereist. Evenmin voor het gebruik van de ouderwetse telefoon. Dooddoener is dat beeldbepalende bestuurders en politici zelf de hitte van de keuken opzoeken. En daar tegen moeten kunnen. Politici hoeven geen Facebook-pagina of Twitter-account tte hebben. Mediatraining behoort tegenwoordig tot hun basisopleiding. Dus ook mediawijsheid.

Opvallend is dat Spekman en Rutte dit initiatief nemen. Zei de PvdA-voorzitter tegen zijn achterban niet volstrekt onnodig dat nivelleren een feest is? En de premier kwam uit een achtergrondartikel in de NRC tevoorschijn als een autistisch-achtige politicus die als het heet onder de voeten wordt niet thuis geeft. Al zijn politieke ex-partners getuigen dat hij slecht luistert en samenwerkt. Hij laat het bij een arm om de schouder en mooie woorden. Empathie als vormmiddel. Spekman en Rutte zijn dus twee eigengereide en autonoom reagerende politici die nu anderen oproepen tot beschaving, fatsoen en chic. Tot luisteren naar elkaar.

Reden voor het uitschelden van politici op sociale media zou wel eens met iets anders te maken kunnen hebben. Namelijk de toegenomen kloof tussen politiek en burgers en de snelle veranderingen waardoor met name kanslozen zich machteloos voelen. Dat gevoegd bij het uitblijven van een hervorming van het kiessysteem, Nederland dat uiterst gecentraliseerd bestuurd wordt, schandalen waarbij politici betrokken zijn, het gegraai in de semi-publieke sector, de miljardensteun aan de banken op kosten van de belastingbetaler zonder dat de bankiers aangepakt worden, en de politieke cultuur om de oppositie niets te gunnen. Maar volgens de heren Spekman en Rutte is het een gebrek van fatsoen, beschaving en chic. Bij de ander. Tja.

Foto: De Leeuwenstraat in de Zandstraatbuurt, Rotterdam, 1908. Foto: H. Berssenbrugge. Collectie: Gemeentearchief Rotterdam.