George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Bulgarije

Getuigenis van een pacifist helpt niks in de strijd. Onvrede

with 6 comments

m197501115490

Wikipedia noemt dPacifistisch Socialistische Partij (PSP) een Nederlandse links-socialistische politieke partij. De partij bestond tussen 1957 en 1991. Toen ik als 18-jarige voor de eerste keer m’n stem mocht uitbrengen bij verkiezingen twijfelde ik geen moment en koos PSP. Waarom precies weet ik niet eens meer waarom. Het is lang geleden. Voorop stond uiteraard het pacifisme, maar ook de linkse oppositie tegen het kabinet Den Uyl. Want m’n genen bevatten nu eenmaal een animositeit tegen de PvdA die ik m’n hele leven al bij me draag. De eeuwige hypocrisie en het gedraai van de PvdA vind ik ergerlijker dan de eendimensionale PVV, SGP en CPN bij elkaar. Het bracht me er zelfs toe om in 2012 tegen Job Cohen en dan maar voor de VVD te stemmen. 

Daarna werd ik gegrepen door D’66 en stemde daar decennialang op. Totdat de vernieuwde D66 de eigen ideeën over staatshervorming verloochende, naar rechts koerste en inwisselbaar werd met andere partijen. Na 15 jaar politiek dakloos te zijn geweest werd ik in de zomer van 2012 lid van de Piratenpartij. Hoewel ik de Piraten voor de komende Europese verkiezingen nog eenmaal het voordeel van de twijfel geef moet ik toegeven dat de Nederlandse Piraten er niets van bakken. Als een partij die onder meer focust op burgerrechten of internetvrijheid zelfs in het jaar van Edward Snowden, NSA en een blunderende minister Plasterk niet weet door te breken naar het brede publiek dan is er iets fundamenteel mis met zo’n partij.

Mijn eerste politieke liefde PSP is nooit verdwenen. De in 1985 wegens onenigheid uit de partij getreden Fred van der Spek gaf in de jaren ’80 op een voor mij onnavolgbaar cynische, onafhankelijke en intellectualistische wijze commentaar in de VPRO-radioshow van Ischa Meijer. Hij wisselde zijn onafhankelijkheid nooit in voor een politieke loopbaan of machtspolitiek zoals z’n opvolgster Andrée van Es wel deed. Het opportunisme dat partijpolitiek voor mij zo onverteerbaar en afstotend maakt. De PSP verkwanselde haar gedachtengoed en liet dat opgaan in het weinig scherpe, diffuus linkse en zalvende GroenLinks. Nooit meer dan een slap kopje thee.

Vanwaar deze ontboezeming? Oekraïne. Ik vind het verschrikkelijk wat er op dit moment gebeurt. Mannen paraderen met geweren, uniformen, vlaggen en de haat in hun kop tegen de ander en menen dat ze het goede doen. Ik kan er niets anders dan puberaal gedrag in zien. Het nationaal-bolsjevisme van Rusland blokkeert de autonomie van Oekraïne. De Rechtse Sektor maakt zich klaar om naar het Oosten te trekken. In een toch al door en door verdeeld en hybride land dat zo al complex genoeg is. Maar dat ook iets te bieden heeft door die verscheidenheid zoals Elias Canetti die beschreef in het Bulgarije van z’n jeugd waar joden, Bulgaren, Grieken, Duitsers, Russen, Turken, Hongaren en minderheden in harmonie samenleefden. Humanisme gezocht. 

m197501115574

Foto 1: Charles Chusseau-Flaviens, Bulgaarse infanterie, 1908.

Foto 2: Charles Chusseau-Flaviens, Bulgaarse marine, 1908.

Participerende journalistiek met Michael Gahler en Sergei Stanishev

leave a comment »

ep

Laten we aan participerende journalistiek doen. Neem deel. Het gaat om een vraag in het Europarlement van de CDU’er Michael Gahler aan de socialistische voorzitter Martin Schulz over 30.000 -of mogelijk 60.000 euro- die aan de Bulgaarse Monika Stanisheva is betaald. Via een opdracht. Een kwestie die ‘ontdekt’ is, maar nog niet opgelost. Stanisheva is de echtgenote van de Bulgaarse socialistische Europarlementariër Sergei Stanishev (BSP). Hij is tevens voorzitter van de Partij van Europese Socialisten (PES). De PvdA is lid van de PES. 

Welke vragen willen we beantwoord zien? Wat kunnen we in de media vinden? Doen de gevestigde media hun werk voldoende door over de vraag van Michael Gahler te berichten en de rol van Sergei Stanishev te schetsen? Wat vindt de PvdA hiervan? Of de Duitse SPD? Keuren ze het gedrag van hun voorzitter Stanishev goed? Of laten deze partijen zich er in het openbaar niet over uit? Gaat het hier over belangenverstrengeling (conflict of interest) of niet? Met als inzet geld dat Stanishev naar een PR-bedrijf helpt doorsluizen waar z’n echtgenote Monika bij betrokken is. Moet de vraag van de Christen-democratische Michael Gahler opgevat worden als partijpolitiek in de strijd met de socialisten om de grootste fractie in het Europarlement te worden? Wat zegt de rol van de Bulgaarse politicus Sergei Stanishev over de stand van de Bulgaarse democratie? Wat zegt de rol van de invloedrijke PES-voorzitter Sergei Stanishev over de stand van de democratie in het Europarlement? Is er een waarheid? Reageer, en maak keuzes in uw antwoord. Participeer in het onderzoek.

bul

Foto 1: Schermafbeelding ‘EURO-FISH ALSO ROTS FROM THE HEAD DOWN‘, 14 februari 2014.

Foto 2: Schermafbeelding van ‘Michael Gahler to Bulgaria’s FOCUS about Monika Stanisheva case: My main concern is conflict of interest‘, 14 februari 2014.

Democratisch gehalte EU neemt af. Kan het hersteld worden?

leave a comment »

30051000309036

La Libre Belgique vat een rapport over democratie van de Britse denktank Demos samen: ‘De opkomst van populistische en xenofobe partijen, de lage opkomst bij verkiezingen, de toename van corruptie en het wantrouwen jegens politieke elites […] geven blijk van een democratische malaise die nog eens verergerd wordt door de sociaaleconomische crisis.’ Het rapport is in opdracht van de socialistische fractie van het Europese Parlement opgesteld en vandaag gepubliceerd. Presseurop concludeert in een kop dat het democratisch gehalte van de EU afneemt. Samensteller Jonathan Birdwell merkt op dat ‘de EU zijn eigen functioneren en dat van zijn instellingen onder de loep moet nemen om zijn geloofwaardigheid als rol van beschermer te behouden.‘ Vraag is of de Europese politiek flexibel en krachtig genoeg is om dat te realiseren.

De beeldvorming die uit rapport en titel blijkt is dat de landen van de EU een terugval in democratisch gehalte vertonen. Met name met Midden-Europese (Bulgarije, Roemenië en Hongarije) en Zuid-Europese landen (Griekenland) gaat het niet de goede kant op. Van de West-Europese xenofobe partijen wordt opgemerkt dat ze ondanks alles democratische partijen zijn. In allerlei lijstjes die vergelijkingen maken tussen 1999 en 2008 over de bejegening van vreemdelingen vallen Nederland, Letland, Oostenrijk en Malta in ongunstige zin op.

Het rapport vergelijkt, rangschikt en analyseert landen. Het roept terecht, maar wel in de marge op dat de EU zelf actie moet ondernemen om de democratie te beschermen. Hoewel de paradox is dat de EU zo nog meer macht naar zich toe dient te trekken. Door de verkiezingswinst van kanselier Merkel is de tendens echter ‘meer Europa, minder Brussel‘. Europese instellingen zullen eerder minder dan meer budget en bevoegdheden krijgen om het democratisch tekort binnen de EU aan te pakken. Door opgelegde steunmaatregelen die strikte voorwaarden kennen dreigt het democratisch gehalte van de EU eerder nog verder af, dan toe te nemen. Dat blijft in het rapport onderbelicht omdat het zou moeten uitgaan van een gedragswijziging richting eurokritiek.

Foto: Poster ‘Werkgevers, werknemers, vecht voor een vrij Rotterdam‘. Partij van de Vrijheid, 1946.

Boycot EK vanwege situatie Oekraïne is hypocriet

with one comment

Van 8 juni tot 1 juli vindt het EK Voetbal plaats in Polen en de Oekraïne. Nederland speelt wedstrijden op 9, 13 en 17 juni in het Oekraïense Charkov. Bijna een maand voor aanvang klinken er stemmen om het EK af te gelasten. Oorzaak is de veiligheidssituatie die onder druk staat door de oplopende politieke spanning in de Oekraïne. Afgelopen vrijdag vielen bij bomaanslagen in Dnjepropetrovsk meer dan 20 gewonden. Hoewel de sportorganisatie UEFA stelt dat het nooit ingrijpt in politieke zaken heeft het de Oekraïense delegatie gevraagd haar bezorgdheid over te brengen aan de bevoegde autoriteiten, zo zegt de UEFA in een verklaring.

De slechte behandeling van ex-premier Julia Timosjenko speelt in Duitsland een rol. Dit land dreigt met een politieke boycot van het EK in de Oekraïne als de zieke Timosjenko niet wordt vrijgelaten uit gevangenschap. Duitsland heeft aangeboden Timosjenko in eigen land medisch te behandelen. Naar verluidt is ze in hongerstaking omdat ze mishandeld zou zijn door haar bewakers. Ook de Europese Commissie-voorzitter Jose Manuel Barroso heeft gezegd af te zien van een bezoek aan de Oekraïne. De leden van de Europese Commissie hebben nog geen officiële beslissing over een politieke boycot van de Oekraïne genomen.

Ook in Italië en Nederland gaan stemmen op voor een politieke boycot vanwege de mensenrechten. CDA-Tweede-Kamerlid Henk Jan Ormel pleit voor een onafhankelijk onderzoek door de OVSE naar de toestand in Oekraïense gevangenissen. Zolang dat niet is gebeurd, zouden leden van het Nederlandse kabinet niet naar EK-wedstrijden in het land moeten afreizen. Andere deelnemende landen als Denemarken, Bulgarije, België, Hongarije, Frankrijk, Engeland, Griekenland of Portugal stellen zich tot nu toe afzijdig op.

Een politieke boycot betekent dat Europese leiders via diplomatieke middelen een signaal geven aan de Oekraïne. Afgelasting van de EK is een stap verder en niet aan de orde. Politici willen er niet van beschuldigd worden een sportfeest te verstoren. De Poolse Gazeta Wyborcza karakteriseert de verontwaardiging over de Oekraïense mensenrechten als hypocriet. Rusland onder Vladimir Putin dat Michaïl Chodorkovski zonder eerlijk proces zijn rechten ontneemt wordt niet aangepakt. Maar bij het zwakke Oekraïne met de minder machtige president Viktor Janoekovitsj kunnen Europese politici vrijblijvend een heldhaftige toon aanslaan.

Foto: Politie in de Oekraïne. Credits AFP

Europees Parlement vlucht in bijzaken omdat het de hoofdzaak mist

with one comment

21 april 2013: Oost-Europese bendes plegen op grote schaal fraude met toeslagen en uitkeringen in Nederland, aldus RTL Nieuws op basis van vertrouwelijk politie-onderzoek. Het gaat vooral om Bulgaarse bendes. Vorig jaar meldde Elsevier dat de Oost-Europese misdaad is toegedekt in de aanloop naar de toetreding van Oost-Europese landen tot de EU. De Utrechtse criminoloog Dina Siegel kwam in 2012 tot deze conclusie. Toen werd in het Europarlement het Meldpunt Midden- en Oosteuropeanen van de PVV veroordeeld. De onthulling over de fraude door Oost-Europese bendes en het wegkijken voor deze misdaad zet vragen bij de slagvaardigheid van de EU.  

Het Europees Parlement spreekt zich over van alles uit. De observatie dat het zich bemoeit met zaken waar het niks mee te maken heeft en zaken laat liggen waar het over gaat is wijdverbreid. Of dat klopt is afhankelijk van de mate van politieke en culturele samenwerking die de observator voor ogen heeft. De minimalist wijst elke samenwerking af en voor de integralist kan samenwerking niet ver genoeg gaan. Wat zegt de realist?

Op 15 maart spreekt het Europees Parlement zich in resoluties uit over Poetin, het Midden-Oosten, Nigeria, Kazachstan en het Nederlandse PVV-Meldpunt. Zo wordt volgens een persbericht Poetin opgeroepen tot een ‘oprechte dialoog‘ met demonstranten en oppositie. En: ‘Van de nieuwgekozen Russische president Vladimir Poetin wordt verwacht dat hij bereid is die hervormingen door te zetten‘. Hoe geloofwaardig is zo’n resolutie? Om Stalin te parafraseren in zijn misnoegen over het Vaticaan ‘Hoeveel divisies heeft het Europees Parlement?

Het EP roept in een resolutiehet Nederlandse kabinet op het PVV-meldpunt voor klachten over midden- en oost Europeanen te veroordelen. Een overgrote meerderheid in het EP vindt dat de Nederlandse autoriteiten moeten onderzoeken of de website aanzet tot haat en of die discriminerend is.’ Symboolpolitiek met een dubbel signaal, zo lijkt het. Wat als uit het onderzoek blijkt dat de website niet aanzet tot haat of discriminerend is? Het meldpunt is al een maand in de lucht en iedere burger kan naar de rechter stappen als het meent dat het aanzet tot haat of discriminatie. Waarom moet het EP zich daar dan nog over uitspreken?

In 2005 wees 61,5% van de Nederlandse kiezers het Referendum over de Europese Grondwet af. Hoewel politici als Wouter Bos een nieuw referendum over een verdrag toezegden werd dat de kiezers tegen alle beloften in door de neus geboord. Dat vergrootte de kloof tussen bevolking en Europa verder. Ook ik stemde in 2005 tegen, als me die kans niet ontnomen was had ik dat bij een tweede referendum in 2007 opnieuw gedaan. Het lijkt erop dat het EP zich neerlegt bij het idee dat de inwoners zich van het parlement afkeren.

Kritiek dat alles wat uit Brussel of Straatsburg komt niet deugt deel ik niet. Economisch werkt het, maar politiek niet. Ik ben een voorstander van Europese integratie, maar niet zoals het door de huidige Europese bestuurslagen wordt vormgegeven. Zoals het vluchten in bijzaken omdat consensus over de hoofdzaak ontbreekt. Dat democratisch tekort deed me tegenstemmen bij het Euroreferendum. Tegenargument dat een nieuwe grondwet juist een voorwaarde was om verder te democratiseren is de Brusselse Catch-22. Mandatarissen zeggen, geef ons meer mandaat om ons minder mandaat te geven. Burgers zijn toch niet gek?

Foto: Zitting in het Europees Parlement te Straatsburg. © Europees Parlement

Meldpunt PVV over Midden- en Oosteuropeanen verdient navolging

with 8 comments

De PVV is een meldpunt Midden- en Oosteuropeanen gestart. De partij legt uit dat er sinds 1 mei 2007 vrij verkeer van werknemers is tussen Nederland en acht lidstaten uit Midden- en Oost Europa: Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Hongarije. Deze MOE-landen traden met Malta en Cyprus in 2004 toe tot de EU in de vijfde uitbreiding. De PVV zegt dat er naar schatting 200.000 tot 350.000 personen uit deze landen in Nederland verblijven. In 2010 hadden ongeveer 11.700 daarvan een uitkering.

De landen van de zesde uitbreiding uit 2007 zijn Bulgarije en Roemenië. Tot 2014 kan in een overgangsfase het vrije verkeer van werknemers uit deze twee landen beperkt worden. Een overheidsonderzoek uit 2008 over de economische invloed van Bulgaren en Roemenen concludeert over werknemers uit de MOE+-landen (de acht van de vijfde uitbreiding minus Cyprus en Malta plus Bulgarije en Roemenië) dat hun netto bijdrage klein, maar bescheiden positief is. Maar in de vier jaar sinds dat onderzoek kan het beeld gekanteld zijn.

De PVV-fractie heeft volgens minister Kamp het recht een meldpunt op te zetten. Anderen noemen het stemmingmakerij of discriminatie. De Poolse ambassade is kwaad over het initiatief. Toch erkennen velen dat er problemen zijn met werknemers uit MOE+-landen. Zo wil de Haagse PvdA-wethouder Marnix Norder werkloze Oost-Europeanen uitzetten. Hij sprak in december 2010 over een tsunami van Oost-Europeanen.

Zorgvuldigheid ligt in voorwaarden. Inventariseren van ‘overlast, vervuiling, verdringing op de arbeidsmarkt en integratie- en huisvestingsproblemen‘ kan geen kwaad. Het activisme van de PVV vraagt om navolging, het relativeert het belang van politieke partijen. Andere partijen kunnen meldpunten opzetten over sjoemelende bankiers of directeuren in de semi-publieke sector. Het is pas discriminatie als individuele gevallen niet op hun eigen waarde worden beoordeeld. Onze rechtsstaat is echter krachtig genoeg om dat te garanderen.

Foto: Warszawa Pride protest in Polen tegen discriminatie van (sexuele) minderheden, 2008. Met op spandoek Europa = Tolerantie. Credits: Joe Ruffles.

WikiLeaks pakt ‘the Guardian’ over Bulgarije

leave a comment »

WikiLeaks-voorman Julian Assange ligt al enkele maanden onder vuur. Niet vanwege zijn vermeende sexuele uitspattingen in Zweden, maar door zijn beschuldiging een controlfreak en narcist te zijn. Dat ontaardde in een ruzie met de Britse Guardian. De samenwerking werd opgezegd. Het conflict ettert voort, zo werd Assange door de krant geassocieerd met joods complotdenken.

The Guardian wordt nu op haar beurt door WL Central/ WikiLeaks beschuldigd censuur toe te hebben gepast in een gepubliceerd telegram over Bulgarije (en WikiLeaks hier) van de Amerikaanse ambassade in Sofia. Er is veel mis in dat land dat geleid lijkt te worden door criminele bendes. De meningsuiting staat er onder druk. De Amerikaanse ambassadeur Pardew stelt dat alleen als de EU naast juridische hervormingen, ook doelmatige implementatie eist er hoop is dat de georganiseerde criminaliteit komende jaren langzaam wordt teruggedrongen.

The Guardian publiceert betreffend telegram op 1 december 2010. Via een publicatie op 7 december in Le Monde blijkt echter dat the Guardian informatie achterhield. WL Central zegt: We can only guess the reason of the Guardian journalists to conceal individuals and businesses the Embassy believes are part of organized crime. The names of these individuals and businesses, along with information about alleged ties with organized crime, are nothing new for the Bulgarian and international audience.

Het verschil tussen de originele en gecensureerde versie spitst zich toe op de passage over de Russische invloed in Bulgarije. De versie van the Guardian:

Russia continues to exercise significant influence over the Bulgarian economy through energy imports, including crude oil, natural gas and nuclear fuel. XXXXXXXXXXXX Despite the fact that he is no longer the owner of XXXXXXXXXXXX Russian mobster MICHAEL CHORNY is thought to retain influence over the company through his ties to members of XXXXXXXXXXXX. The court decision suggests that Chorny is still in control of XXXXXXXXXXXX, as the judge presiding over the Supreme Administrative Court panel for the BTC case also revoked the Government,s decision banning Chorny from entering the country. In addition, Chorny has connections to XXXXXXXXXXX CHORNY has also maintained influence over a number of companies by transferring ownership to XXXXXXXXXXXX LUKOIL,s representative in Bulgaria is XXXXXXXXXXX The Russian petroleum company is estimated to be the largest corporate taxpayer in Bulgaria. It also controls Russian oil exports to Bulgaria. Lukoil’s Bulgarian operations, through XXXXXXXXXXXX, are suspected of strong ties to Russian intelligence and organized crime.

Het origineel luidt:

L. (C) RUSSIAN INFLUENCE  Russia continues to exercise significant influence over the Bulgarian economy through energy imports, including crude oil, natural gas and nuclear fuel. When Bulgaria’s only retail gas distributor, PETROL AD, was privatized, it came under the control of Russian businessman DENIS ERSHOV. ERSHOV was banned from entering Bulgaria in August 2000, having been cited as a threat to the country’s national security; however the ban was lifted in 2004 on Ershov’s appeal. Ershov, once vice president of one of the biggest exporters of Russian crude oil, established the NAFTEX group in 1991, of which PETROL AD became a part. Ershov was a member of the NAFTEX BULGARIA HOLDING (now PETROL HOLDING), and is a member of the PETROL AD Supervisory Board.  Despite the fact that he is no longer the owner of Bulgarian telephone operator MOBILTEL (MTEL), Russian mobster MICHAEL CHORNY is thought to retain influence over the company through his ties to members of Austrian Mobiltel Holding. Acquired from Chorny by Austrian Mobiltel Holding and Austrian Bank BAWAG in 2002, MTEL was sold in July 2004 in the largest-ever leveraged buy-out in Central and Eastern Europe. The takeover was engineered through the Bulgarian joint stock company BIDCO. BIDCO shares the same office building with Chorny’s lawyer, TODOR BATKOV, who is still a member of MTEL’s board. Batkov and other representatives of Chorny allegedly put pressure on the Bulgarian Government to delay the issuing of the third GSM license to BTC in July 2004. Indeed, the Supreme Administrative Court decided 15 July 15 2004 to postpone the launch of the BTC GSM license. The court decision suggests that Chorny is still in control of MTEL, as the judge presiding over the Supreme Administrative Court panel for the BTC case also revoked the Government’s decision banning Chorny from entering the country. In addition, Chorny has connections to EMIL KYULEV (see DZI) through his interests in DZI BANK (formerly Rosexim Bank), which is owned by Kyulev. Todor Batkov served on Rosexim’s board of directors until 2003. CHORNY has also maintained influence over a number of companies by transferring ownership to Batkov. These entities include the LEVSKI football team, STANDARDT newspaper, and BANKYA PALACE hotel.  LUKOIL’s representative in Bulgaria is VALENTIN ZLATEV. The Russian petroleum company is estimated to be the largest corporate taxpayer in Bulgaria. It also controls Russian oil exports to Bulgaria. Lukoil’s Bulgarian operations, through Zlatev, are suspected of strong ties to Russian intelligence and organized crime.

Hier wordt op verschillende borden geschaakt. Geen loze woordspeling, want de MTel-Masters is relatief snel een van de meest prestigieuze schaaktoernooien ter wereld geworden. Om de Bulgaarse topschaker Veselin Topolov te promoten die de populairste sportman van het land is.

WikiLeaks en Assange vallen frontaal the Guardian aan en suggereren een gebrek aan integriteit. Amerikanen hopen, waarschijnlijk tevergeefs, dat de EU grip op Bulgarije krijgt en serieuze zaak maakt met het rechtssysteem. Raadsel blijft of de Russen en de Bulgaarse maffia door the Guardian gespaard moesten worden. Plannen voor een Russische kerncentrale in Bulgarije gaan volgens berichten zeker door ondanks de problemen in Japan.

Foto: Christo pakt de Reichstag in met zilveren stof, 1995

Written by George Knight

18 maart 2011 at 17:35

Geplaatst in Politiek

Getagged met , , ,

Koele emotie bij Elias Canetti

leave a comment »

Welke kunstenaar plaatst het beeld midden op het toneel, zet er licht op, vult de zaal met publiek, loert vanuit de coulissen, schrijft in het programmaboekje wat-ie meemaakt en laat zijn gevoel buiten beeld?

Verscholen achter buikje, morsig kostuum, snor en bril kan Elias Canetti niet direct zeggen, dat beeld ben ik, het beeldt immers mijn gedrag uit. Ik sta in het leven. Wie is er aan het woord? Allicht is Canetti niet het beeld. Hoe kan een levend mens identiek zijn aan een beeld?

Canetti laat zichzelf niet ongenoemd. Hij weet dat wij weten dat Canetti en beeld elkaar naderen, maar niet samenvallen. Als romanfiguur uit z’n eigen dagboek. Daar in de coulissen naast die echte.

 Zo blijft onopgemerkt wat verborgen moet blijven, namelijk dat-ie voor zijn vrouw staat.

Afstand maakt het lezen van Canetti’s dagboeken aantrekkelijk. Het dubbelspel van klein naar groot en terug. Maar anders dan Konstantin Paustovskij die in zijn dagboeken over de Russische revolutie beweegt op de golven van zijn tijd. Canetti steekt dieper.

Canetti komt naar voren als iemand die moeilijk contact maakt en zich emotioneel moeizaam kan geven. Wellicht lukte hem dat alleen in zijn allereerste levensjaren in Bulgarije. Typerend dat Canetti zijn hartstocht tussen hem en het beeld plaatst. Zo maakt-ie onpersoonlijk door het ogenschijnlijk persoonlijk te maken. Hij verbergt zich in de openbaarheid.

Is het Weense hoffelijkheid, angst of een literaire code om het niet verder toe te lichten? Veel wordt ons indirect verteld. Canetti kiest de omweg van de grootsheid om zichzelf te verklaren. Maar is slim genoeg om zich vervolgens te verkleinen. Anders is het onverteerbaar.

 De pose mag geen pose heten.

Canetti’s methode vangt terloops een tijdsbeeld, de archeologie van verdwenen omgangsvormen en gedrag uit de dubbelmonarchie. Hij worstelt om daaraan te ontsnappen. Dat lukt maar half. De worsteling is stof voor zijn autobiografie. Canetti slijt zijn laatste jaren in het koele Engeland.

Sommige kunstenaars overtreffen zichzelf. En anderen ondertreffen zichzelf. Schrijnend wordt het als het een het ander raakt. Met minor poets valt weinig te verrekenen. Hun verwachtingen zijn nooit ingelost. Daarom worden ze minor genoemd omdat het kleine register voldoet. Weggestopt in bescheidenheid.

Zo iemand is Veza Canetti, onder niet-joods pseudoniem Veza Magd, echtgenote van Elias Canetti. Hoe verklaren we belofte die nooit werd ingelost? In het voorwoord van haar De Gele Straat schrijft Elias: Om zich niet op te geven, begon zij zelf te schrijven, en om het gebaar van het grote voornemen, dat ik nodig had, niet in gevaar te brengen, behandelde zij haar eigen werk als een niemendal. Deze zin karakteriseert leven en tijdperk. Vraag is of de eerlijkheid van Canetti oprechtheid of spel is. Da’s de kern van zijn werk.

Foto: Waldandacht. Wenen, Leopoldstadt (interbellum)

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 197 andere volgers