Gilles Ehrmann fotografeert fietsende Nederlanders (1959)

Gilles Ehrmann, ‘Homme sur une mobilette‘ (1959). {Amsterdam]. Collectie: ©Donation Gilles Ehrmann, Ministère de la Culture (France), Médiathèque du patrimoine et de la photographie, diffusion RMN-GP.

Men ontkomt er niet aan dat buitenlandse fotografen die Nederland bezochten vaak aanhaakten bij de in het buitenland bestaande beeld van ons land. Marken, vissers in klederdracht, kerkgang of stadsgezichten.

De Franse fotograaf Gilles Ehrmann bezocht Nederland in maart 1959. Bovenstaande foto die in juni 2022 op de site van het Franse ministerie van Cultuur werd geplaatst heeft een opvallende titel: ‘Homme sur une mobilette‘. Dat wil zeggen ‘Man op een bromfiets’.

Maar we zien iets anders. Een Nederlandse man van middelbare leeftijd op een oerdegelijke fiets. De toelichting op een verkoopsite die een afdruk van deze foto in 2006 voor 1233 euro verkocht hanteert een meer neutrale titel: ‘Hollande Amsterdam‘.

Ehrmann laat zich uitdagen door het lamplicht in de nacht. Zo lijkt het. Of liever gezegd, de avond. Lampen larderen het straatbeeld. Haakt Ehrmann aan bij het cliché van een fietsend Nederland zoals ons land toen in het buitenland bekend stond of vat hij lampen, lichten en schimmen in de nacht als compositiestudie op? Of combineert hij een en ander?

Gilles Ehrmann, ‘Cyclistes dans la nuit‘ (1959). {Amsterdam]. Collectie: ©Donation Gilles Ehrmann, Ministère de la Culture (France), Médiathèque du patrimoine et de la photographie, diffusion RMN-GP.
Advertentie

Behendig schuiven over de weg in Tunesië

En dan nu iets volledig anders. Of toch niet. Surfen op de weg in Tunesië. Het land zonder premier Hamadi Jebali dat in de twee jaar sinds het begin van de opstand niets opgeschoten is met de democratisering. Op de weg is meer beweging. Wat verbeeldt de bravoure achter een Tunesische brommer? De onafhankelijkheid? Het protest? Een uitlaatklep? Jeugdige overmoed? Levenslust? De verveling? De lange neus naar de politiek? De kunst van het brommer onderhoud? Het You Tube-kanaal waarop dit filmpje te zien is heet islam tunisie. Vol nieuws met talking heads die hun boodschap zenden. En dit. Godzijdank: eigen initiatief, ondernemingszin, actie. Plezier en branie tonen een blik achter de schermen van de façade. Als koppeling naar de werkelijkheid.

Of is dit in Pakistan? Of een ander land? Dan wordt het perspectief anders en de uitleg afwijkend. Dan rijst de vraag waarom dit geplaatst wordt. Uiteindelijk komt de verklaring op hetzelfde neer. Maar is actie verder weg.