George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Biennale Venetië

‘Murder on the Brouwn Express’. Flaters bij inzending voor Biënnale Venetië 2019: Mondriaan Fonds, Tempel en jury. De leegte regeert

with one comment

De Nederlandse kunstwereld is in rep en roer. Zoals iedereen in rep en roer is en zich verzet tegen het een of het ander. Ontspannen achterover leunen is tegenwoordig de buitensporige reactie geworden. Het gaat om de conceptuele Surinaams-Nederlandse kunstenaar stanley brouwn (1935-2017). Een plan van museumdirecteur Benno Tempel waarin diens werk werd gepresenteerd onder verantwoordelijkheid van het Mondriaanfonds was door een jury geselecteerd als Nederlandse inzending voor de Biënnale van Venetië 2019, maar nu blijkt dat toch weer niet het geval. In de revisie is het teruggebracht tot een eerbetoon aan hem. De uitmuntende Surinaams-Nederlandse kunstenaars Remy Jungerman en Iris Kensmil worden wel getoond in Venetië.

Bovenstaande verklaring van het Mondriaan Fonds is ontwijkend en onbegrijpelijk. ‘Wat blijft is de leegte die stanley brouwn achterlaat’, zo heet het. Als dat op te vatten valt als de intellectuele leegte van directeur Birgit Donker van het Mondriaanfonds, projectontwikkelaar Benno tempel en de juryleden dan klopt de verklaring, anders is het onzin. Een leegte die dient als inspiratiebron en ingevuld wordt houdt op een leegte te zijn.

Deze kwestie doet denken aan de detective ‘Murder on the Orient Express’. Alle verdachten samen hadden de moord gepleegd. Detective Poirot die het complot ontrafelt stelt de verdachten voor de keuze of hij aan de politie de simpele of de complexe uitleg geeft. Men kiest voor de simpele uitleg die de verdachten buiten schot laat. Dat gaat buiten de schuldvraag om. Het Mondriaan Fonds kiest ook voor de simpele uitleg.

Nu zijn wij toeschouwers van het drama ‘Murder on the Brouwn Express’. We weten niet wat we zien. Alle verdachten hebben steekjes laten vallen. Al die steekjes samen tellen op tot een flater van de eerste orde. Zowel de jury die tot de keuze van stanley brouwn kwam, curator Tempel die het projectplan ontwikkelde als het begeleidende en faciliterende Mondriaan Fonds hebben samen deze artistieke moord gepleegd.

Maar van hem die met zijn werk niet gefotografeerd wilde worden en afstand hield van het kunstwereldje moesten Tempel en de juryleden toch geweten hebben dat zo iemand niet zomaar geannexeerd kan worden? Ook nog eens met de kennis van de spreekwoordelijk kritische weduwe en bewaakster van het oeuvre en de nalatenschap op de achtergrond. Type weduwe Simon Vestdijk of Constant Nieuwenhuys. Dit is een flater die de vraag oproept of Tempel, Donker en de juryleden in hun slonzige onachtzaamheid beseffen waarmee ze bezig zijn. Dit soort tussenpersonen en ‘kunstprofessionals’ promoveren zichzelf op deze manier tot de grootste vijanden van kunst. Want ze beschadigen de kunstsector van binnenuit. Dat is erger dan Zijlstra.

Zo kiezen de verantwoordelijken ervoor om het drama ‘Murder on the Brouwn Express’ af te laten open met een sisser. Ze kiezen ervoor om de simpele uitleg naar buiten te brengen. Want de publieke opinie eist hoe dan ook een verklaring. De complexe uitleg en zelfreflectie zijn te beschadigend voor henzelf. Stel je voor als uitkomt dat de betrokken kunstprofessionals in dit project in commissie faalden. Je moet er niet aan denken.

Voor verder lezen: de kanttekening  van Jeroen Bosch (Trendbeheer).

Foto 1: Schermafbeelding van deel persberichtVerklaring Nederlandse inzending Biennale van Venetië 2019’ van Mondriaan Fonds, zonder datum.

Foto 2: STANLEY BROUWN (1935 – 2017), Project voor het Rijksmuseum Kröller-Müller, 1984 – 1985.

Advertenties

Christoph Büchel installeert een moskee in Venetië. Wat is het?

with one comment

10854291_858027734234328_408868962267452552_o

Misleiding of kunst, religie of maatschappijkritiek, commercie of bewuste creatie van een incident dat op de Biënnale van Venetië publiciteit trekt? Het project van de Zwitsers-IJslandse kunstenaar Christoph Büchel uit de stal van de belangrijke Zwitserse galerie Hauser & Wirth is het allemaal tegelijk. En omdat het voor verwarring zorgt is het interessant. Maar hoe pakt het uiteindelijk uit en welke krachten ondersteunt het?

header_islamic

Büchel regelde onder de bescherming van een kunstmanifestatie vergunningen om een al veertig jaar leegstaande kerk om te vormen tot een kunstwerk dat functioneert als een moskee. Zijn handelsmerk is om dat hyperrealistisch te doen, en alle verwijzingen naar kunst, galerie of kunsthandel af te kappen. Iemand als de Belgische kunstenaar Guillaume Bijl die op dezelfde manier werkt speelt met dezelfde verwachtingen en receptie van het publiek. Alle uiterlijkheden van de installatie lijken samen te vallen met een echte moskee, zoals dat op de site mosque.is wordt gepresenteerd. Maar het is een kunstproject met religie als halfproduct.

Interessanter dan de vraag hoe de Venetiaanse moskee past in de artistieke carrière van Christoph Büchel, zijn marktwaarde zoals Hauser & Wirth die bewaakt of de receptie van het publiek is wat de moskee voor de integratie doet. Dat is door de mengvorm niet op voorhand duidelijk. Venetië heeft tot 22 november eindelijk een moskee. Sommigen zien dat als gerechtigheid, anderen als een dwaling. Een antwoord dat allen dient is niet te geven. Christoph Büchel toont aan dat beeldende kunst, theater en religie in elkaars verlengde liggen.

De beginfase van religie als een hybride vorm tussen kunst en theater willen we wel eens vergeten als we het machtspolitieke streven van religies serieus nemen. De moskee van Büchel maakt niet alleen religie van een kunstwerk, maar ook van religie kunst. Dat opnieuw benadrukken van een bijna vergeten aspect van religie zou wel eens Büchels grootste verdienste kunnen zijn. Z’n installatie haalt het verre verleden van religie terug.

Foto 1: Biddende gelovigen in de Venetiaanse moskee van Christoph Büchel ter promotie op FB-pagina van galerie Hauser & Wirth.

Foto 2: Banner van mosque.is van Christoph Büchel.

Protest ‘On Vacation’ in Russische paviljoen op Biënnale Venetië

leave a comment »

Het paviljoen van de Russische Federatie op de 56ste editie van de tweejaarlijkse Biënnale van Venetië is een soft target. Zoals de Oekraïense Krim dat in maart 2014 voor het Russische leger was. Zogenaamde groene mannetjes met onbestemde camouflagepakken zonder onderscheidingstekens handelden in strijd met de Geneefse Conventie. Ze zouden in hun vakantie de Krim bezetten, probeerde het Kremlin het voor te stellen. Rusland voert in Oekraïne al ruim een jaar een oorlog die het geen oorlog wil noemen. Naar verwachting begint komende week na de overwinningsparade van 9 mei in Moskou de derde escalatie van deze oorlog.

Oekraïense activisten die als nieuwerwetse guerillagirls niet tegen seksisme, maar tegen de Russische agressie ageren en zich On Vacation noemen bezetten het door kunstenaar Irina Nakhova ingerichte Russische groene paviljoen. Vredelievend, dat dan wel weer. Het op een kunstzinnige manier belachelijk maken van militarisme, machismo en agressie tussen landen zou de oorlog moeten vervangen. Met onwennigheid en lacherigheid op de koop toe. Mykhailo Glubokiy, manager van het Donetsk art project Izolyatsia legde het vast op video.

Free Ai Weiwei

leave a comment »

De 4de Gwangju Design Biennale die in Zuid-Korea plaatsvindt van 2 september tot 23 oktober 2011 benoemde vorig jaar Ai Weiwei tot mede-directeur. Dat was voordat-ie in april 2011 door de Chinese autoriteiten werd vastgezet en niet meer mocht reizen. Ai Weiwei zou samen met architect Seung H-Sang leding geven aan de Design Biennale. Het is een onderdeel van Gwangju, de oudste Aziatische Biennale voor hedendaagse kunst.

Onduidelijk is of de promotie van de Design Biennale in Londen plaatsvond. Volgens The Independent wel: Food designers Blanch & Shock prepared an “experimental banquet” for the event forcing the country’s leading critics, curators, architects and designers to feed pork to each other using sticks, inject bread rolls using plastic syringes and drink wine through lengths of tubing. H-Sang Seung proposed a moving toast to the absent Mr Ai, still detained in China, by “welcoming him to the table”. Volgens Blanch & Shock moest het diner uitgesteld worden.

Op de Biennale van Venetië organiseerde het Oostenrijkse Kunsthaus Bregenz een protestactie door 5000 rode tassen te verspreiden met de tekst Free Ai Weiwei. Nog steeds kan via change.org de petitie voor vrijlating van de Chinese kunstenaar ondertekend worden. Druk op de Chinese autoriteiten vanuit het Westen zal weinig uitmaken, maar kan geen kwaad vanwege de eigenwaarde en het zelfrespect van de kunstwereld. De mate van protest wordt onderhand een graadmeter van politieke betrokkenheid en activisme. Een en ander ontbreekt in Nederland.

Foto: Portretten op opening Lisson Gallery, Londen