George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Bewakingsstaat

Haagse crisissfeer benadrukt intelligente domheid kabinet Rutte

leave a comment »

3aa0e3622e848dc76291cabb7d2b399c

Schrijft nooit aan kwaadwilligheid toe, wat verklaard kan worden door domheid. Aldus Napoleon Bonaparte: ‘N’attribuez jamais à la malveillance ce qui peut s’expliquer par la stupidité‘. De uitspraak lijkt gemaakt voor het kabinet Rutte-Asscher dat zegt terug te treden, maar de burgers wantrouwt en met steeds meer regels opzadelt, de burgerrechten inperkt en zich onderhand gedraagt als een bemoeial die zich met alle facetten van het leven wil bemoeien. Ik karakteriseerde dat in mei 2013 in een posting als intelligente domheid.

Da’s anders dan pure domheid waarvan de drager niet intelligent genoeg is om die te verbergen. Intelligente domheid is halfslachtigheid die de wereld in geholpen wordt vanwege het schijnbaar bestaan van een kantelpunt waarachter het verbloemen van de eigen domheid mogelijk wordt. Intelligente dommeriken laten zich die kans niet ontnemen. Bij intelligente domheid neemt het succesvol verhullen van de domheid de plaats in van het aanspreken van de domheid of de intelligentie. Naargelang de specifieke achtergrond. Positionering en marketing nemen het over in een continu proces dat nooit meer ergens voet op vaste bodem zet.

De crisissfeer die deze week in Den Haag hangt over de bed-bad-en-broodregeling en de uitgeprocedeerde asielzoekers heeft alles te maken met de intelligente domheid van de kabinetsleden. Bram van Ojik (Groen Links) denkt te weten hoe het zit: ‘Ik snap heus wel dat het ingewikkeld is, maar zo ingewikkeld kan het ook weer niet zijn om te zeggen: we gaan humanitaire hulp bieden.’ Maar is dat niet te simpel gedacht? Want het gaat de bewindslieden niet zozeer om het vinden van een oplossing voor een concreet beleidspunt, maar om het tijdens het zoeken ernaar verbloemen van eigen domheid. Extra gevaarlijk omdat door de crisissfeer juist de aandacht op de domheid gevestigd wordt doordat een oplossing uitblijft. Kabinetsleden van VVD en PvdA vliegen zonder vangnet door de lucht en kennen een noodgreep: de ander van kwaadwilligheid betichten.

Foto: 1950s circus trapeze artists

Advertenties

PvdA: notitie ‘Met vertrouwen linksom!’ bevat bruikbare elementen

leave a comment »

death-of-10000-roses-07

De samenbindende sleutelzin van de notitie ‘Met vertrouwen linksom!’ van verontruste PvdA-ers luidt: ‘Echter, als wij blijven hangen in het naar rechts opgeschoven politieke centrum, zullen de extreem-rechtse, conservatief-nationalistische en xenofobe bewegingen zoals PVV, Front National, de Liga Nord, De Gouden Dageraad en vele anderen aan de macht komen.’ Dat wordt uitgewerkt in het laatste van de aandachtspunten ‘Vijf over Links’: ‘Het assertief uitdragen en verdedigen van onze Europese waarden uit de Verlichting’:

Wij pleiten ook voor meer aandacht voor het uitdragen van en de verdediging van onze Europese waarden die zijn oorsprong vinden in de Verlichting, zoals tolerantie, pluriformiteit, vrijheid, democratie, mensen- en burgerrechten, non-discriminatie, rechtstaat en scheiding van kerk en staat. Ze worden aan onze buitengrenzen openlijk aangevallen door jihadisten en autoritair- islamitische regeringen als ook door de conservatief-nationalistische autoritaire regimes in Rusland en China. De soft-power van Europa moet geloofwaardiger worden met een Europees geïntegreerd buitenlands beleid, een humaner en effectiever asielbeleid, meer hulp aan vluchtelingen en meer en effectievere ontwikkelingssamenwerking, en worden versterkt met hard-power van een moderne, effectieve Europese defensie.’

In drie zinnen wordt een helder perspectief voor de Nederlandse- en Europese buitenlandpolitiek geschetst die erop neerkomt dat om de EU te redden de EU moet veranderen door terug te gaan naar de eigen waarden. Dit is ook richtinggevend voor de binnenlandse politiek. Hier valt weinig op af te dingen, hoewel het de vraag is of de beschikbare middelen deze principes kunnen dragen. Maar de richting tussen aantasting van waarden door externe (Rusland) en interne krachten (‘neoliberalisme’) is een geloofwaardige en realistische koers.

Deze principiële stellingname stelt de vergezichten over een linkse meerderheid in de schaduw die klinken als een uitgevonden traditie die nooit was en zelfbedrog is als gevolg van groepsdynamiek. Het schetst het tekort van de PvdA dat romantisch blijft terug-verlangen naar een linkse meerderheid die Nederland nooit gekend heeft. Als de PvdA van dat denken en die retoriek afstand kan doen en beseft dat het beter een sterke linkse eigenheid en standvastigheid kan combineren met een soepele en niet rigide toenadering tot partijen in het politiek midden (D66, CDA) dan kan de PvdA weer relevant worden en in zichzelf gaan geloven. Uitgevonden traditie en symboliek met rozen zit de PvdA in de weg. Dat moet slijten om de PvdA bij de tijd te brengen.

PvdA-denker René Cuperus zag Nederland voor drie vuurproeven staan: de uitweg uit de financiële crisis, het antwoord op het politieke onbehagen, en herstel en rehabilitatie van het publieke ethos van overheid en publieke sector. Het accent op de Europese waarden verbindt in de notitie deze drie vuurproeven en voorziet ze van een positief stempel. Weg van het verwijt van jaloezie. Bovenop de alarmtoestand die alle sociaal-democratische partijen treft en niet typisch PvdA is. Nu de praktijk nog. In de PvdA wordt goed nagedacht, maar verkeerd gekozen. Leiders zijn te pragmatisch (Kok), te weinig tactisch (Bos), te weinig operationeel (Cohen), te weinig strategisch (Samsom) of te wendbaar (Asscher). Welke leider past bij het nieuwe profiel?

Foto: Anya Gallaccio ‘The Beautiful Life and Death of 10,000 Roses’.

Opstelten is niet zozeer te oud, maar te weinig rechtsstatelijk

with 11 comments

De 70-jarige minister Ivo Opstelten zegt dat ’de inhoud‘ telt. Maar inhoud is een vaag begrip in een zwarte doos. Wat minister Opstelten van de inhoud vindt blijft in de kamerdebatten die hij voert meestal een raadsel. Hij bedient zich juist van dooddoeners als ‘vertrouw me‘, ‘dat zit wel snor’ of ‘is bij dit kabinet in goede handen’ om de inhoud te maskeren. Minister Opstelten geeft geen inhoud, maar het idee van inhoud.

Opstelten vindt zich niet te oud voor de functie van minister van Veiligheid en Justitie ‘omdat hij er is’. Dat is opnieuw geen inhoudelijk argument van deze liberaal die steeds verder is af komen te staan van klassieke liberale beginselen als vrijheden, rechtsbescherming, rechtsgelijkheid en de bescherming van de rechtsstaat. Het is niet z’n leeftijd die Opstelten opbreekt, maar zijn inhoud. Die hij verbergt met een parodie op een minister die alles onder controle heeft. ‘Ik waak over u’. Er helpen onderhand geen grappen en grollen meer aan. Ze benadrukken juist extra de tragiek van de clown waar niemand meer om lacht, maar wel over lacht.

Zo iemand moet door de directie uit de arena gehaald worden. Het is verstandig dat minister Ivo Opstelten opstapt en een welverdiende rust tegemoet gaat. Nederland kent geen traditie van tussentijdse herschikking van het kabinet, maar nu minister Timmermans naar de EU vertrekt lijkt het een goed moment daarvoor. Ook een zwakke minister als Ronald Plasterk kan dan vervangen worden. Of minister Schippers als ze vanwege de NZa/Gottlieb-affaire nog verder in problemen raakt. Alleen moet Opstelten natuurlijk niet opgevolgd worden door staatssecretaris Fred Teeven die evenmin veel heeft met rechtsstatelijke principes. Om D66 electoraal de pas af te snijden zou het een meesterzet zijn van de VVD om weer een echte liberaal op Veiligheid en Justitie te posteren. Wie weet, doe eens wild: Sjef van Gennip van de Reclassering Nederland. Pas 63 jaar oud. Doen.

VVD stelt staatsmacht en veiligheid boven burgerrechten. Brandeis revisited

leave a comment »

13543_veiligheidkopie

Er moet een duidelijk lik-op-stuk beleid worden opgezet, waarbij alle beschikbare middelen worden ingezet. Hierbij denkt de VVD aan cameratoezicht, preventief fouilleren en het toepassen van het snelrecht. Daarnaast moet Rotterdam behoed worden voor zware en georganiseerde criminaliteit, zoals drugsrunnen, en vrouwenhandel. Ook het bestrijden van kleine criminaliteit zoals winkeldiefstal en auto-inbraak is belangrijk. Dit begint met voldoende politie-inzet. Het slachtoffer moet weer centraal staan en steun van de overheid krijgen.’ Aldus de veiligheidsparagraaf uit het verkiezingsprogramma van de Rotterdamse VVD.

De Rotterdamse VVD stelt dat voor veiligheid ‘alle beschikbare middelen‘ moeten worden ingezet. Dat geeft de staat veel macht waarvan het de vraag is of de staat die macht toebehoort en hoe dat wordt gelegitimeerd. En vooral welke tegenactie dat vanuit de burgerij oproept die voorkomen had kunnen worden. Ik moest aan deze veiligheidsparagraaf van de VVD denken bij lezing van een artikel van Andrew O’Herir over Edward Snowden, Glenn Greenwald, Timothy McVeigh en opperrechter Louis Brandeis. Aanleiding is de tegenaanval van ‘progressieve journalisten’ Michael Kingsley en George Packer op Greenwald die als stoottroepers van de macht fungeren met de conclusie: ‘So the rebels and renegades are under attack not from drones, spooks and imperial stormtroopers, but from so-called liberals who have forgotten the lessons of Justice Brandeis.’

Behalve de rol van een deel van de instutionele media dat optreedt als verdediger van de macht staat de vraag centraal wat de legitimatie door de overheid van het toeëigenen van de macht is. Opperrechter Louis Brandeis is bekend om een afwijkende mening uit 1928 in de zaak Olmstead v. United States die grenzen aan de staatsmacht stelt en op de reactie vanuit de samenleving wijst. O’Herir citeert Brandeis: ‘Onze overheid is de krachtige, de alomtegenwoordige leraar. Ten goede of ten kwade, het leert het hele volk door zijn voorbeeld. Misdaad is besmettelijk. Als de overheid een wetsovertreder wordt, dan kweekt dat minachting voor de wet; het nodigt een ieder uit een ‘wet op zichzelf’ te worden; het nodigt uit tot anarchie. Om te verklaren dat in de toepassing van het strafrecht het doel de middelen heiligt- te verklaren dat de overheid misdaden kan plegen ter veroordeling van een individuele crimineel- zou tot verschrikkelijke vergelding leiden’.

Ziedaar in een notendop het probleem van de staatsmacht dat alle beschikbare middelen meent te mogen inzetten, maar wegwimpelt dat dat op enig moment tot een reactie leidt: kritiek, ongehoorzaamheid of zelfs terrorisme. Een maatschappelijk debat over de grenzen van de staatsmacht wordt door de politiek samen met de institutionele media geblokkeerd. Of het goedbedoelde naïviteit van de VVD is of een doortrapt plan om de centrale macht verder uit te bouwen doet niet terzake. Het resultaat is hetzelfde: verdere inperking van de burgerrechten. De gevestigde politieke partijen spreken bij monde van ministers van het type Ivo Opstelten (Veiligheid boven recht) continu over de plichten van de burger, maar nauwelijks over de plichten van de overheid. Hinkend op een been pocht de overheid dat het het belang van de burger dient. Maar partijen als de VVD roepen hiermee precies de reactie op die ze ‘met alle beschikbare middelen’ zeggen uit te sluiten.

00230r

Foto 1: Publiciteitsmateriaal VVD.

Foto 2: U.S. Supreme Court, 1925. Eerste rij rechts: Louis Brandeis.

Ministerie van Veiligheid en Justitie beïnvloedt internetdiscussies. Hoe gewenst is dat?

with 3 comments

vj

Eerst de uitlokking, dan de uitleg: ‘Het ministerie van Veiligheid en Justitie is het evenwicht tussen veiligheid en justitie volledig uit zicht verloren. Het laatste beleidsterrein is het ondergeschoven kindje op dat ministerie. De alle regels tartende bewindslieden Ivo Opstelten en Fred Teeven nemen in hun harteloosheid en arrogantie de rechtsstaat niet serieus. Ze zijn een aanfluiting voor een Nederland dat gaat voor rechtsgelijkheid, rechtvaardigheid, toegankelijkheid tot de instituties en compassie met de zwakkeren die hun recht willen halen. De ingrepen die het ministerie van Veiligheid en Justitie doet zijn een schande voor Nederland.’

Als het goed is wordt dit bericht opgepikt door een medewerker van het ministerie van Veiligheid en Justitie (VenJ) om de internetdiscussie over dit onderwerp te beïnvloeden. Hoewel, er is een vacature voor een webcare-redacteur die ‘proactief deelneemt aan gesprekken over VenJ-beleidsterreinen, VenJ-organisaties en de VenJ-bewindslieden, en helpt zo het imago van VenJ op te bouwen en beschermen’ zodat het kan dat er hier nog even geen medewerker reageert op bovenstaande omschrijving van het ministerie van VenJ. Deze medewerker dient op te pikken hoe burgers op sociale media praten om die ’te delen met de organisatie’.

Esther Ouwehand van de PvdD stelt naar aanleiding van deze vacature kamervragen aan premier Rutte en minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Ze vraagt zich af ‘sinds wanneer medewerkers worden geworven om de meningsvorming van burgers over hun beleid en hun functioneren te volgen en te beïnvloeden?’. Hoeveel medewerkers worden er door de overheid ingezet ‘om kritische geluiden op sociale media over V&J-beleidsterreinen van repliek te dienen?’ Ouwehand wil ook weten hoe een webcare-redacteur van VenJ die deelneemt aan een discussie op internetfora of sociale media zich aan de burgers presenteert in wiens gesprek hij zich mengt. Of maakt de webcare-redacteur niet bekend dat-ie notabene namens de directie Voorlichting van het ministerie van VenJ opereert? Ouwehand vraagt Rutte en Opstelten of ze per direct willen stoppen ‘met het laten monitoren en met name het beïnvloeden van internetdiscussies over het beleid en het functioneren van de bewindspersonen van het ministerie van V&J en eventuele andere beleidsterreinen’.

Het is meelijwekkend dat het ministerie van VenJ het nodig acht dat het pro-actief via beïnvloeding van fora en sociale media het imago van het ministerie moet ‘opbouwen en beschermen‘. Ga er maar aan staan als webcare-redacteur met Opstelten en Teeven die binnen het kabinet hun gelijke niet kennen in arrogantie, oprekken van regelgeving, gelijkhebberigheid, eigenwijsheid en gebrek aan empathie. Daar is geen kruid tegen gewassen. Opstelten en Teeven zijn de bodemloze put van het ministerie van Veiligheid en Justitie waar geen geheime beïnvloeding van burgers via fora of sociale media ook maar iets aan kan verhelpen. Nu maar hopen dat een webcare-redacteur van de directie Voorlichting dit leest en hier reageert om slecht voorgelichte burgers te beïnvloeden. Het kan toch niet zo zijn dat de webcare-redacteur het hopeloze van z’n taak inziet?

b640x600

Foto 1: Schermafbeelding van de vacature Webcare-redacteur van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, Bestuursdepartement, directie Voorlichting, 22 mei 2014.

Foto 2: De Deense komieken Watt en Halfwatt.

Heertje: Domheid en arrogantie nekten PvdA. Hoe verder?

with 6 comments

Oud-hoogleraar Economie en kritisch PvdA-lid Arnold Heertje geeft in een opiniestuk ‘Domheid en arrogantie hebben de Partij genekt‘ in De Volkskrant aan wat er volgens hem mis is met de PvdA. Da’s veel zoals de titel doet vermoeden. De partij zou geen antwoord hebben op de problemen van deze tijd en daar verkeerd op reageren, maar doet alsof het dat antwoord wel heeft. Dus: domheid en arrogantie. Het is geen nieuwe vraag.

Ik vermoed trouwens dat het met de uitwerking van de domheid net iets anders gesteld is dan Arnold Heertje denkt. Met dank aan Matthijs van Boxtel: ‘Intelligentie biedt nog geen garantie voor zelfbehoud. Sterker nog: intelligentie kan domheid zelfs kracht bij zetten.’ Als de leden van het kabinet Rutte-Asscher uitsluitend dom waren zouden ze allang tot inzicht gedwongen zijn. Maar hun domheid is kern van een denken dat wordt gemaskeerd door intelligentie en daarom niet tot zelfbesef komt. Zelfreflectie wordt niet overdacht.

PvdA-denker René Cuperus zag eerder Nederland voor drie vuurproeven staan: de uitweg uit de financiële crisis, het antwoord op het politieke onbehagen, en herstel en rehabilitatie van het publieke ethos van overheid en publieke sector. Daarbij komt voor de PvdA nog eens de alarmtoestand bij die alle sociaal-democratische partijen treft. In de PvdA wordt goed nagedacht, maar verkeerd gekozen. De leiders zijn te pragmatisch (Kok), te weinig tactisch (Bos), te weinig operationeel (Cohen) of te weinig strategisch (Samsom).

In het programma gaat het mis. Heertje verwijst de verklaring van de nederlaag die Diederik Samsom en andere PvdA’ers geven regelrecht naar de vuilnisbak: ‘Tegen deze historische achtergrond herleidt de leiding van de PvdA de vernietigende verkiezingsuitslag tot de lange duur van de crisis en het onvermogen van de potentiële aanhang reeds nu de vruchten te zien van een beleid dat inzet op een sterk en sociaal Nederland. De grootscheepse nederlaag ontspruit aan oorzaken van voorbijgaande aard, waaraan niemand iets kan doen.’

Want vervolgt Arnold Heertje: ‘Intussen schrijven in de Verenigde Staten economen als Robert Reich en Joseph Stiglitz indrukwekkende boeken over de toenemende scheefgroei in de inkomens- en vermogensverdeling, waardoor de samenhang in de maatschappij verkorrelt, de traditionele arbeiders verpauperen en in hun voetspoor de middenklasse wordt bedreigd. Die schrikbarende verschijnselen doen zich ook in Nederland voor, maar daarover geen woord van de zijde van de Partij van de Arbeid.’

Wegkijken en blijven hangen in symboliek is karakteristiek voor de PvdA sinds Kok. Met als gevolg dat het vlees nog vis is. Geen VVD of D66, evenmin SP. Zo ontstaat door een rammelend zelfbeeld een voorstelling van zaken die niemand kan volgen. De pretentie van brede volkspartij noemde gisteren bij Nieuwsuur minister Frans Timmerman leidend voor de PvdA. Was het maar zo. Om met Heertje te spreken: ‘Kortom, de Partij van de Arbeid is ongewild aan de verkeerde kant van de geschiedenis terechtgekomen door het samengaan van een intellectueel tekort (..) met de intimiderende en arrogante houding van met de Partij van de Arbeid verbonden bestuurders en ambtenaren, jegens de werkvloer van de samenleving.‘ Wat de PvdA nodig heeft is nadenken over programma en mensen die onvervalst de pretentie van brede volkspartij kunnen waarmaken.

Paglen praat over geheimzinnigheid. En decodeert met z’n kunst

with 2 comments

Kunstenaar en de Amerikaanse burgerrechtenactivist Trevor Paglen is good fun. Hij is vergelijkbaar met kunstenaars als Jonas Staal, de Zwitserse Mediengruppe Bitnik! of het Tsjechische Ztohoven die vol kritiek op vanzelfsprekendheden en met gezonde nieuwsgierigheid naar systemen en structuren op het raakvlak van beeldende kunst, onderzoeksjournalistiek, maatschappij- en mediakritiek, activisme en politiek opereren.

Trevor Paglen verbeeldt in een toespraak op de onlangs in Hamburg gehouden ‘hackers’-conferentie 30C3 de opbouw van de controlestaat door overheden en plaatst kritische noten bij geheime programma’s die voor burgers verborgen moeten blijven. Hij tracht aan de hand van niet-geclassificeerde gegevens de tegenstrijdigheden van geheime diensten aan te tonen en aan het licht te brengen. Z’n opzet is om er met z’n kunst voor te zorgen dat burgers ‘als nieuw’ en fris tegen de geheimzinnigheid van overheden aankijken.

In het Van Abbemuseum is nog tot 6 januari de presentatie Code Names van Paglen te zien. De Frankfurter Allgemeine besteedde vorige week in een artikel dat schetst hoe 1000 ogen naar ons kijken aandacht aan z’n foto’s van NSA-afluisterstations. Trevor Paglen toont aan hoe relevant en onmisbaar beeldende kunst kan zijn.

2500082314
Foto: Afluisterstation van de NSA in West-Virginia. Credits: Courtesy Metro Pictures, Siegel.