George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘AVRO

Kunst en televisie. Over ‘de normale Nederlander’, het thuisgevoel en de laffe cultuurpolitiek van alle politieke partijen

with 6 comments

65737-620-465

Kunst en televisie, het is een moeizame relatie. In een interview met Het Parool zegt Simone van den Ende het volgende over kunst op televisie: ‘En als het je niet interesseert, ga dan naar een ander net. Dat doe ik bijvoorbeeld met voetbal. Daar ben ik totaal niet in geïnteresseerd en ik heb het mijn hele leven goed kunnen vermijden. Waar ik kwaad om word, is dat kunst niet zou mogen van publiek geld en voetbal wel. Weegt het plezier van miljoenen zwaarder dan het plezier van een paar honderdduizend op televisie? Maar nogmaals: ik zeg dit als voorvechter van kunst op televisie, niet om alleen te zeuren.’ Simone van den Ende is op 1 oktober 2016 na negen jaar gestopt als hoofd kunst, cultuur en drama bij Avro en AvroTros.

De Mediacourant verwijst in een bericht naar dit interview. Een reactie van ‘aammehoela’ maakt inzichtelijk hoe de waardering voor kunst op televisie kan zijn. De reactie is te illustratief om niet te citeren: ‘Kunst, met name moderne kunst, is soms echt afgrijselijk. Je hebt af en toe het idee dat de kunstenaar iets in elkaar flanst om daarna een verhaal te verzinnen van hetgeen het moet voorstellen. Wat dat betreft geniet ik meer van een landschapschilderij dan van zo’n doek met alles door elkaar heen geflanst. Dan denkt iedere normale Nederlander: gauw bij de vuilnis gooien.’ Waar hebben we de verwijzing naar de ‘normale Nederlander’ meer gehoord? In rechts-populistische wordt volop tegen ‘moderne kunst’ geageerd. Waarmee hedendaagse kunst wordt bedoeld. Zo meent Thierry Baudet in een artikel (2013) voor NRC dat ‘modernisme in de architectuur en de publieke ‘kunstwerken’ het gevoel van vervreemding versterkt’. Baudet ziet de trits ‘multiculturalisme, modernisme in de kunsten en het Europese project’ als symptomen van een ziekelijke afkeer van het thuis.

Met die tegenwind vanuit populistische hoek die culturele hegemonie claimt heeft hedendaagse kunst te maken. Dat geluid werd zonder veel protest in de nasleep van de cultuurbezuinigingen van Halbe Zijlstra in 2011 overgenomen door de Nederlandse landelijke politiek. Geen enkele partij durfde zich principieel te verzetten tegen de vermeende volkswil van de kunsthaters die ‘moderne kunst’ strijdig achtten met het thuisgevoel van de normale Nederlander. Kunst op televisie werd met diezelfde rechts-populistische golf van eigenheid, nationalisme en thuisgevoel van ‘de normale Nederlander’ weggespoeld. Wat resteerde waren programma’s als ‘Tussen Kunst en Kitsch’ of een soort agenda-achtige kunstprogramma’s die voornamelijk signaleerden. Het pleit voor Simone van den Ende dat ze ondanks die sterke tegenwind de realityseries over de Nationale Opera, het Concertgebouworkest en het Nationale Ballet heeft weten te produceren.

Moeten we ons druk maken over kunst op de Nederlandse televisie? In een snel veranderend media-landschap dat internationaliseert, minder lineair wordt en steeds gefragmenteerder is en vooral nog kleine deelpublieken bedient? Wat heeft het voor zin om zo’n achterhoedegevecht te voeren? Het heeft geen zin. Toch kan het geen kwaad om het onderliggende populisme dat rept van ‘de normale Nederlander’ en thuisgevoel -en zo de culturele hegemonie op televisie en in samenleving claimt- van repliek te dienen. Te laten weten dat er ook nog een andere gedachtenwereld bestaat die er faliekant anders over denkt. Over kunst op televisie gaat het dan allang niet meer, maar over de functie van kunst in onze samenleving. Mijn reactie op ‘aammehoela’:

Hedendaagse Nederlandse kunst kan voor sommigen afgrijselijk zijn, terwijl voor anderen het hedendaagse Nederlandse voetbal dat is. Herinneren we ons de kwalificatiereeks van het Nederlands elftal voor het EK-2016 in Frankrijk nog? Afgrijselijk voetbal met een afgrijselijk resultaat. Maar het wordt op televisie toch overvloedig getoond in urenlange wedstrijden en voor- en nabeschouwingen. Als zelfkwelling?

De hedendaagse Nederlandse kunst heeft internationaal meer aanzien en kwaliteit dan het hedendaagse Nederlandse voetbal. Lees er de lovende buitenlandse commentaren over Nederlands toneel, design, dance, ballet, geïmproviseerde muziek of beeldende kunst maar op na.

Zo redenerend zou je kunnen stellen dat het gerechtvaardigd is om om die kunst op televisie te laten zien en het voetbal niet. Gesteld dat programma’s daar een goede vorm voor weten te vinden en het de formule van Jasper Krabbé overstijgt. Maar in grote lijnen gebeurt het omgekeerde. De kwaliteit van Nederlandse kunst wordt mondjesmaat getoond en het gebrek aan kwaliteit van Nederlands voetbal wordt overvloedig getoond. Is dat niet krom?

Foto: ‘Siem Vroom en Christine Ewert in een scene uit het topstuk ‘ De Drie Zusters’ van Anton Tsjechov, dat de NCRV op 30.09.1979 op het scherm brengt.’

Advertenties

Negen opsporingsprogramma’s: waar liggen hun grenzen?

leave a comment »

Brutale zakkenroller‘ slaat opnieuw toe in supermarkt. Na Dalfsen deze keer in Wijhe. Overijssel. Onder de Loep van RTV Oost zendt het uit en kondigt zich aan als ‘opsporingsprogramma waarin de politie het publiek om hulp vraagt bij het oplossen van misdrijven‘. Landelijk is AVRO’s ‘Opsporing Verzocht het voorbeeld dat al sinds 1975 wordt uitgezonden. Regionaal maken volgens opgave van de politie behalve RTV Oost ook AT5, omroep Brabant, omroep Flevoland, RTV Utrecht, Tv-Gelderland, Omroep West en RTV Noord-Holland opsporingsprogramma’s. Limburg, Zeeland, Groningen, Friesland en Drente zenden blijkbaar dit soort programma’s niet uit. Zegt dat iets over de mate van criminaliteit in de regio’s of over de regionale omroep?

De reportage en de plaatsing ervan door RTV Oost op YouTube roept de vraag op of een simpele diefstal van een portemonnee uit een winkelwagentje in een supermarkt voldoende reden is om de beeltenis van de dader te verspreiden. Zijn er geen andere manieren om de dief te pakken te krijgen? Hoeveel recht heeft een dief op privacy? Trouwens ook de inschatting van de leeftijd tussen 20 en 25 jaar roept vragen op. Is deze ‘jongeman‘ echt niet ouder? Ofwel, hoe betrouwbaar is de informatie die de politie met de (regionale) omroepen deelt?

AVRO censureert programma met Allah. Waarom in Godsnaam?

leave a comment »

De AVRO heeft een sketch met God en Allah in het satirische programma Neonletters geschrapt. De religieuze kopmannen van respectievelijk het Christendom en de Islam zouden tegen elkaar boksen. De match moest de rivaliteit en strijd  tussen beide monotheïstische godsdiensten voorstellen. De AVRO durfde het echter niet aan en verbood de sketch ‘na lang beraad’. Het argument was dat het moslims niet wilde kwetsen.

Toen bleek dat de AVRO censureerde pakte BNN het onderwerp op in De Week van Filemon. Door de korte voorbereiding is het onvoldoende uitgewerkt. Het wordt een vermenging van nieuws, religiekritiek, klucht en parodie. Maar het kamerlid van GroenLinks Tofik Dibi maakt veel goed met zijn opmerking dat Nederlandse moslims tegen een stootje kunnen en niet beschermd hoeven te worden door de AVRO. Ze zijn gewend aan satire en islamkritiek en reageren daar rustig op. De koudwatervrees van de leiding van de AVRO is daarom ongegrond. De publieke omroep moet met bravour en durf goede programma’s maken en niet zo bang doen.