Gedachten bij foto ‘Op de Dam te Amsterdam werden met een projectie-apparaat de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen op een groot scherm getoond. In de muziekkiosk zorgden de Ramblers voor de muzikale opluistering’ (1958)

Het was nog maar in 1958 dat verkiezingen werden gevierd op pleinen en voor gebouwen van kranten waar de uitslagen druppelsgewijs binnenkwamen. De beschrijving bij deze foto toont een Nederland dat we nog nauwelijks kennen. Het doet ouderwets aan, maar kondigt al het begin van de moderne tijd met nieuwe communicatiemiddelen aan: ‘Op de Dam te Amsterdam werden met een projectie-apparaat de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen op een groot scherm getoond. In de muziekkiosk zorgden de Ramblers voor de muzikale opluistering’.

De televisie is in 1958 nog nauwelijks doorgedrongen tot de huiskamers. Die opmars begint pas zo’n vijf jaar later als de welvaart over Nederland komt. Mede dankzij het gasveld van Slochteren. Ook toen al moest de verkiezingsavond ‘opgeluisterd’ worden. Zeggen we nu ‘oppimpen’? Welbeschouwd is zo’n avond een saaie bedoeling met veel dode momenten. Een enkel hard feit en vooral analyses, speculaties en projecties die toch nooit uitkomen zoals op deze verkiezingsavond wordt gezegd.

’t Heerlijk avondje is gekomen, ’t Avondje van het verkiezingsfeest, Vol verwachting klopt ons hart, Wie de koek krijgt, wie de gard, Vol verwachting klopt ons hart, Wie de koek krijgt, wie de gard.

Maakt het veel uit wie er wint? Dat valt te bezien. Alles is best als partijen binnen de democratie blijven en geen alternatief rechtssysteem willen optuigen. Daarom ben ik van mening dat de SGP en FvD ontbonden moeten worden omdat ze niet binnen de democratie passen en er een destabiliserende invloed op uitoefenen. Maar verder maakt het weinig uit. Zolang partijen de democratie niet omver willen werpen en min of meer hetzelfde wereldbeeld schetsen is er voor elke partij (behalve FvD en SGP) wel iets te zeggen. Met chips en bier, en wellicht een boek erbij, is het kijken naar de verkiezingsavond en het spieden naar de harde cijfers draaglijk infotainment.

Foto: Peter van Zoest (ANP), ‘Op de Dam te Amsterdam werden met een projectie-apparaat de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen op een groot scherm getoond. In de muziekkiosk zorgden de Ramblers voor de muzikale opluistering’, 28 mei 1958. Collectie/ Archief: Fotocollectie Elsevier

Verschil in politieke voorkeur is ondergeschikt. Het gaat erom welke partijen gaan voor alleenheerschappij. Ontbind daarom FvD en SGP

NOS Stories heeft een interessant verslag over uitsluiting van jongeren vanwege hun politieke voorkeur. Vriendschappen worden verbroken omdat vrienden op een bepaalde partij stemmen. In dit geval FvD. Bij ouderen zal dit niet zoveel anders gaan.

Het is een lastig onderwerp. Dat blijkt omdat alles door elkaar wordt gehusseld. Alle partijen die deelnemen aan de verkiezingen en waar dus op gekozen kan worden zijn democratische partijen die de democratische rechtsstaat ondersteunen. Anders zouden ze ontbonden of verboden zijn.

Een democratie moet weerbaar zijn en partijen die de democratie aanvallen niet laten bestaan, laat staan faciliteren met zendtijd, spreektijd en financiële ondersteuning. Dat is het afzagen van de tak waarop we zitten.

Partijen kunnen veranderen of hun ware aard verhullen. Dat laatste is nog niet zo makkelijk om aan te tonen. En waar leg je de grens? Het zou goed zijn als over de weerbaarheid van de democratie een publiek debat zou ontstaan. Ook in het onderwijs.

Het debat zou dan niet zozeer moeten gaan over ‘foute’ politieke beweringen zoals het feit dat er geen probleem is met het klimaat, dat COVID-19 niet meer dan een griepje is of dat bevolkingsgroepen achtergesteld moeten worden, maar over de ondubbelzinnige steun van de partijen voor de werking van de democratie

Dat betreft dan niet maatregelen die discrimineren en waar de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) op wijst. Die zijn zeker ongewenst, maar spelen op een ander vlak. Ze kunnen op het niveau van de rechtspraak bediscussieerd worden. Liefst met een educatieve toelichting van het ministerie van Justitie erbij.

Er zijn democratische partijen die betwisten of er doelpunten worden gemaakt en er zijn anti-democratische partijen die de doelpalen tot buiten het veld willen verplaatsen. Democratische partijen zijn opponenten waarmee men het oneens kan zijn en waartegen men kan strijden. Anti-democratische partijen willen de wedstrijd stilleggen en eenzijdig de uitslag bepalen zonder dat de wedstrijd gespeeld wordt en andere partijen zich daar nog tegen kunnen uitspreken.

Je zou kunnen zeggen dat PVV ‘foute’ beweringen doet, maar binnen de democratie blijft en die niet ter discussie stelt. FvD doet ook ‘foute’ beweringen, maar stelt het bestaan van de democratie en de democratische instituties wel ter discussie. Dat onderscheid wordt in het publieke debat onvoldoende gemaakt. FvD is in de kern een grotere bedreiging voor de democratie dan de PVV.

Als het criterium is dat partijen die tot doel hebben om met uitsluiting van andere partijen de bestaande democratische orde omver te werpen en hun eigen autocratie te vestigen, dan zouden partijen als FvD en de theocratische SGP die een orde wil vestigen die gebaseerd is op Gods woord verboden moeten worden. Zij zijn een bedreiging voor de democratie.

FvD en SGP willen andere politieke partijen waarmee ze nu het politieke spectrum vormen ondergeschikt maken aan hun eigen op te tuigen nieuwe orde. Daarmee verliezen de andere partijen hun functie en moeten ze ondergeschikt zijn aan ‘staatspartij’ FvD of SGP.

Kiezers mogen van mening verschillen over hun politieke keuze. Laat ze maar met elkaar discussiëren over belangrijke en onbelangrijke thema’s. Maar dat verdoezelt niet het feit dat er op dit moment twee partijen zijn die als doel hebben om op termijn dat debat eenzijdig naar zich toe te trekken. Hoe theoretisch en ver weg die stap ook is. Dat is ongewenst en in strijd met politiek realisme dat de democratie weerbaar, levensvatbaar en ‘open’ wil houden.

Het laten bestaan van SGP en FvD is een aangekondigde zelfmoord van de democratie. Daarom moeten ze ontbonden worden. Want als het idee van politiek het verdelen van de macht is, dan passen daarin geen partijen die dat uitgangspunt niet delen.

Dat alles zou in dit soort programma’s die zijn bedoeld om te informeren beter uitgelegd moeten worden. Het opereren van anti-democratische partijen is geen sociaal, maar een politiek-juridisch onderwerp. Het verslag reduceert zoiets essentieels als de werking van de democratie tot intermenselijke verhoudingen. Door te focussen op sociale verhoudingen wordt het essentiële verschil niet belicht en zelfs verdoezeld.

Voormalig onderminister van Justitie Donald Ayer waarschuwt voor alleenheerschappij van Trump als William Barr geen ontslag neemt

In gesprek met CNN’s Wolf Blitzer is de voormalig onderminister van Justitie van president Bush sr. Donald Ayer duidelijk over justitieminister William Barr. Ze kennen elkaar al 40 jaar. Barr moet ontslag nemen omdat hij de weg plaveit voor het autocratisch leiderschap van president Trump en de onafhankelijkheid van Justitie te grabbel gooit. In een opinie-artikel in The Atlantic dat gisteren verscheen stipt hij een reeks van fouten van Barr aan en zegt over hem: ‘Het fundamentele probleem is dat hij niet gelooft in het centrale principe van ons overheidssysteem – dat niemand boven de wet staat. In gruwelijke bewoordingen maken Barr’s eigen woorden duidelijk dat hij al lang geloofde in de behoefte aan een bijna autocratische uitvoerende macht die niet wordt beperkt door oppositie binnen onze regering onder het constitutionele systeem van checks and balances.’

Ayer is een van de meer dan 2000 ondertekenaars van een brief van voormalige officieren van justitie en Justitie-ambtenaren. De kans dat Barr aftreedt wordt nihil geacht, maar zijn grensoverschrijdend handelen benoemen geeft de bij Justitie werkzame ambtenaren een steuntje in de rug tegen zijn autocratisch gedrag.

Trump steunt autoritaire leiders, verfoeit bondgenoten en beschadigt de nationale veiligheid. Hoelang wordt dat getolereerd?

Het blijft onverklaarbaar waarom de Amerikaanse president Donald Trump ruzie maakt met bondgenoten als Canada, Duitsland en Frankrijk en autoritaire leiders van landen als China, de Russische Federatie en Noord-Korea de hemel in prijst. Waar komt Trumps bewondering voor autoritaire leiders vandaan? Dat moet een verklaring in zijn psyche hebben omdat strategische verklaringen tekortschieten. Vooral Trumps benadering van de Russische president Putin is opvallend. Door de inlichtingendiensten en het politieke establishment wordt Putin als bedreiging voor de Amerikaanse democratie beschouwd, maar Trump blijft hem uit de wind houden en heeft nog nooit iets negatiefs over hem gezegd. De ontmoeting met de Noord-Koreaanse leider Kim Jung-un wijst op  een publiciteitsstunt, een decor zonder fundament. Buitenstaanders zien met verbazing aan hoe Trump de westerse alliantie kapot probeert te maken en dictators steunt. Hoelang kan dat goed gaan en kan de Republikeinse partij Trump blijven steunen die de Amerikaanse belangen zo beschadigt en de nationale veiligheid van zijn land steeds meer in gevaar brengt? Dat is in strijd met zijn eed op de grondwet.

Opbouw controlestaat en terrorisme hangen samen. Wat is erger?

21

Als we nu geen gebalde vuist maken naar onze beleidsmakers krijgen we ongetwijfeld de controlestaat waar maar enkelen van ons echt in geloven of naar verlangen. Terrorisme, en het argument daarrond, is niets meer dan een doekje voor het bloeden. De vrijheid van een individu, die rechtmatig en binnen de lijnen van de wet handelt, dient als hoogste prioriteit te gelden. Indien niet is het maar een kwestie van tijd voor we ook hier onze eigen Edward Snowden mogen verwelkomen. En daar heb ik bijzonder weinig zin in.’ Aldus hoogleraar Copyright & Media Rights Matthias Dobbelaere-Welvaert in een opinie-artikel voor het Vlaamse De Tijd.

Dobbelaere-Welvaert heeft gelijk. Hoe verschrikkelijk we het terrorisme met aanslagen in Parijs, Londen of Madrid ook ervaren, voor de invloed op ons leven valt het in het niet bij de opbouw van de controlestaat door westerse overheden. Dat is verstrekkender wat de inperking van de burgerrechten betreft dan een aansla . Overheden laden de verdenking op zich in samenwerking met de gevestigde media de dreiging van het terrorisme groter te maken dan die is om zo macht en bevoegdheden naar zich toe te trekken. Dat effect is de grootste schade die het terrorisme ons aandoet en vele malen groter dan wat het terrorisme ons aandoet.

Het is erger dan Dobbelaere-Welvaert stelt. Het gaat er niet eens om of we in een afweging tussen privacy en veiligheid bewust kiezen voor de opbouw van de controlestaat. Of daarin zouden geloven als probaat middel tegen terrorisme. Het is eerder zo dat die afweging ons niet wordt voorgehouden. We merken de oprukkende macht en bevoegdheden van veiligheids- en inlichtingendiensten nauwelijks op omdat het in het geniep gebeurt. Zo beschouwd is minister Ronald Plasterk een grotere terrorist dan een type als Osama bin Laden.

Uiteraard moet een samenleving niet naïef zijn en zich doelmatig wapenen tegen terrorisme. Maar de strijd tegen het terrorisme moet beperkt blijven tot een strijd tegen de terroristen en niet ontaarden in het zich wederrechtelijk of oneigenlijk toe-eigenen van macht door overheden of samenwerking met autocratieën die terrorisme gebruiken als dekmantel voor eigen bedenkelijke praktijken die tegen de burgerrechten ingaan.

Foto: Aftappen.

EU biedt autocratische landen schijn van democratie. Verstandig?

Meest fascinerend aan de huidige leiders van EU-lidstaten en de EU is waarom ze samenwerking zoeken met autocratische leiders terwijl ze de mond vol hebben van Europese waarden en beseffen dat deze leiders haaks op die waarden staan. Dan gaat kanselier Merkel naar Turkije of zoekt president Hollande toenadering tot Rusland vanwege samenwerking in de Syrische oorlog. Uiteindelijk overtreden ze daarmee een onzichtbare lijn en worden ze teruggefloten door de VS/Navo of door hun eigen publieke opinie die de hand op de knip wil houden. Kern is dat ze blijkbaar zo in paniek zijn dat ze het op de koop toe nemen om zaken te doen met autocraten die ze verachten. Balkan Devlen, hoofddocent aan de Universiteit van Izmir legt uit dat het ook andersom werkt. Autocratische en corrupte landen als Turkije, Oekraïne, Georgië of de Russische Federatie hebben geen voordeel bij verregaande associatie met Europese democratieën omdat dit transparantie en verantwoording vraagt die ze niet willen geven. Ze hebben meer te winnen met de schijn van democratie.

TYT: islam, christen-fundamentalisme, staatsterrorisme, Reza Aslan en journalistiek

Wat is terrorisme, wat is religie, wat is islam of wat is goede journalistiek, de vragen worden gesteld door TYT. De conclusie is dat het Amerikaanse christen-fundamentalisme in de Amerikaanse media nooit ter discussie wordt gesteld en de islam wordt gelijkgesteld aan islam-fundamentalisme dat altijd ter discussie gesteld wordt. Deze dubbele vertekening is niet evenwichtig. En bereikt precies wat de islam-fundamentalisten nastreven, namelijk wij/zij-denken dat uitgaat van religie. Met een scheidslijn die niet tussen gematigd en niet-gematigd loopt, maar tussen islam en niet-islam. Wat gematigde moslims in een identiteitscrisis jaagt.

Want is de VS niet de grootste terrorist ter wereld, samen met landen als Rusland dat zich bij het inpikken van de Krim en de inmenging in Oost-Oekraïne terroristisch gedraagt? Maar als landen met hun arsenaal aan machtige wapens zo opereren wordt het geo-politiek genoemd, en als ongeregelde strijdgroepen als ISIS dat doen heet het terrorisme. Dat is krom. Goed dat de zes Nederlandse F-16’s om humanitaire redenen in Irak ingezet worden -als ze om humanitaire redenen ingezet worden- maar waarom wil de Tweede Kamer dat ze vechten aan de kant van de grootste terrorist die de wereld sinds 2001 kent? Wat zegt die wil over Nederland?

De islam is niet per definitie niet-democratisch of gewelddadig -in elk geval niet beroerder dan andere religies- maar wordt mensen bij gebrek aan kansen en ontwikkeling voorgehouden als identificatie op zoek naar een doel. Zodat de islam tegelijk vluchtheuvel, schijndoel als afleiding wordt. Vaak in falende Arabische landen waar hervormingen niet mogelijk zijn en het teruggrijpen op de hedendaagse politieke mode: religie de beste garantie is voor autoritaire machthebbers om hun economische en politieke macht te bestendigen.

Aanleiding van TYT om hierin de duiken is de behandeling van Reza Aslan op CNN. Dat netwerk dat zich over alles op de vlakte lijkt te houden, behalve over de veroordeling van de islam. CNN zoekt geen nuance over de islam, maar het eigen gelijk. Wat tegenwoordig in allerlei samenstellingen Fact-Free wordt genoemd. Feiten volgen uit de mening, niet andersom. Of Reza Aslan er nou verstandig aan doet niet te willen abstraheren over moslimlanden (‘Pakistan is Turkije niet’) is niet zo van belang. Hij zoekt zijn nuance en verdient daarom een plek om gehoord worden. Vooral in een debat in de Amerikaanse gevestigde media dat allang geen debat meer is, maar een amusementsshow die de winstgevendheid en de ideologie van de macht nauwgezet volgt.

Stemmen Nederlanders net als Egyptenaren tegen hun belang in?

Hoe kan het dat Egyptenaren nu pas spijt hebben van hun stem op president Morsi? Zoals Gharam Ibrahim die zegt dat wat Morsi doet ten behoeve van zijn groepering de Moslimbroeders is. Niet ten behoeve van haar of Egypte. Hoe kan het dat hier al in februari 2011 werd gezegd dat de race gelopen was omdat de Grondwet niet volgens Frans civiel recht, maar volgens islamitische wetgeving werd gewijzigd. Dus: ‘Vertrekdag betekent in Egypte niet het vertrek van de autocratie, maar het vertrek van de liberale democratie.’

Dit roept de vraag op of het makkelijker is om van afstand, dan van dichtbij naar een politieke ontwikkeling te kijken. Makkelijker dan vanuit het oog van de storm. Het is logisch dat de sektarische Moslimbroederschap de eigen kandidaat Mohamed Morsi steunde. Zo werkt overal het patronagesysteem van partijpolitiek. Ook in Nederland geldt in de politiek ‘Voor wat, hoort wat‘. Zonder uitzondering worden alle functies in het openbaar bestuur verdeeld onder de twee procent van de bevolking die lid is van politieke partijen. Maar hoe konden de Egyptenaren die niet tot de Moslimbroeders behoren op Morsi stemmen? Zijn wij Nederlanders op dezelfde manier kortzichtig en worden ook wij misleid als het om het koningshuis of onze politieke leiders gaat?