Beschuldigingen tegen Assange verjaren. Maar hij blijft opgesloten in ambassade

Interview op 3 augustus 2015 van de Zweedse televisie met Thomas Olsson, de Zweedse advocaat van Julian Assange. (Klik op Ondertiteling Engels). Morgen en komende week verlopen drie van de vier beschuldigingen tegen Assange omdat hij nog steeds niet geïnterviewd is en het nu te laat is. Een voorwaarde voor vervolging.

De Zweedse aanklager Marianny Ny weigerde jarenlang Assange op niet-Zweedse bodem te interviewen en Assange weigerde naar Zweden te komen omdat hij uitlevering naar de VS vreesde. Tegen hem is nooit een aanklacht ingediend en daarom was hij formeel nooit verdachte. De vierde aanklacht wegens verkrachting verjaart in 2020 zodat er niets voor Assange verandert. Hij kan de Ecuadoriaanse ambassade in Londen niet verlaten op het gevaar af uitgeleverd te worden aan Zweden voor het vooronderzoek in de verkrachtingszaak.

Olsson probeert druk op de Zweedse aanklager te zetten door te stellen dat ook in deze vierde beschuldiging een oplossing gevonden dient te worden. Opmerkelijk is dat Assange al sinds juni 2012 in de Ecuadoriaanse ambassade verblijft en de aanklager hem zo goed als genegeerd heeft. Des te opvallender omdat de Zweedse aanklager er geen probleem in ziet andere verdachten wel via Skype of op vreemde bodem te interviewen.

Voor Assange geldt een uitzondering. Velen zien in de starre en vertragende opstelling van de Zweedse aanklager en politiek een een-tweetje tussen Zweden en de VS om Assange in zijn actieradius te belemmeren en hem minder doelmatig te maken in zijn werk voor WikiLeaks. Bij uitlevering naar de VS wacht Assange een geheime jury in Virginia die al in december 2010 een aanklacht wegens spionage tegen hem heeft opgesteld.

Spanningen tussen islamitische en christelijke asielzoekers in AZC’s

Er zijn in asielzoekerscentra (AZC) spanningen tussen islamitische en christelijke asielzoekers. Het vermoeden bestaat dat de leiding van de AZC’s de moslims te veel privileges geeft en politiek correct handelt zonder eigen regels te handhaven. Zodat andersdenkenden in het gedrang komen. In een achtergrondverhaal dat begint met de onheilspellende zin: ‘Christenen in asielzoekerscentra klagen over intimidaties door medebewoners met een islamitische achtergrond’ licht NRC de spanningen toe. Bovenstaand door een christelijke Pakistaanse asielzoeker gemaakt filmpje was op 14 juli al de aanleiding voor kamervragen.

Het is onaangenaam, maar begrijpelijk dat bepaalde migranten anderen hun religie willen opleggen. Maar het is ontoelaatbaar dat de AZC’s waarin de asielzoekers gehuisvest zijn daar geen stokje voor steken. Dat is een kwestie van gebrekkige handhaving en onvoldoende politieke aansturing. Migranten hebben recht op hun eigenheid zoals culturele gebruiken en het praktiseren van een religie of levensovertuiging naar keuze, maar voorkomen moet worden dat ze anderen lastigvallen die daar niet van gediend zijn. Precies dat gebeurde.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) moet optreden. Hij dient op korte termijn interne gedragsregels en sancties op te stellen die voor alle AZC’s gelden. Die samengaan met goede voorlichting aan de migranten over de grenzen aan hun handelen en het seculiere karakter van de Nederlandse maatschappij. Met als consequentie dat de asielprocedure van migranten die anderen intimideren of bedreigen wordt stopgezet en ze worden uitgezet. Dit type migranten past niet bij de pluriforme Nederlandse samenleving.

De nadelen van het pakketdenken. Hoe ermee om te gaan?

pakketten

De meeste mensen denken in groepen. En in pakketten. Of in modellen van het type de vijand van de vijand is een vriend. Maar vaak blijkt zo’n vriend de ergste vijand te zijn. Ik geef drie voorbeelden van pakketdenken.

1) In 2010 liepen kunstenaars en kunstliefhebbers te hoop tegen de bovenmatige bezuinigingen op cultuur die door de VVD in gang werden gezet. Ik was vanaf het begin een geharnast tegenstander van die kaalslag omdat het toenmalige kabinet Rutte I het belang van cultuur onderwaardeerde en anders voorstelde dan het was. Zelfs met genoegen een neerbuigende houding jegens de kunsten toonde. Ik vond dat onaanvaardbare politiek. Maar toch was ik in november 2010 tegen de acties Nederland Schreeuwt om Cultuur en de Mars der Beschaving en nam daar afstand van. In 2011 was er op het binnenplein van Boijmans een manifestatie  waarop ik het verkeerde protest zag vol verwijten, claimen van eigen rechten en groteske overdrijvingen.

2) Gisteren werd ik voor het eerst ontvriend op Facebook. Hoewel uitleg volgde weet ik toch niet waarom. Aanleiding was een gedeeld artikel over de Portugese socioloog Boaventura de Sousa Santos op de site van De Ommekeer/ De Onafhankelijk Pers dat ik niet serieus nam en van cynisch commentaar voorzag. Niet omdat ik geen tegenstander ben van de ongelijkheid in de samenleving, de neveneffecten van de globalisering, het neo-liberalisme en de graaicultuur bij banken en multinationals. Daar spreek ik me bij herhaling tegen uit. Maar omdat ik de boodschapper De Ommekeer/ De Onafhankelijk Pers zie als een communistische mantelorganisatie die verre van onafhankelijk is en weliswaar in de meeste gevallen opkomt voor het ‘goede’ doel, maar onwaarachtig is in haar bedoelingen. Met leidsman Tilasmi Frigge had ik een aanvaring.

3) Op de FB-pagina van Robert van Voren die ik waardeer om zijn inzet voor de mensenrechten in Rusland en zijn politieke stellingname had ik een aanvaring over Edward Snowden. Van Voren en de meeste reageerders zijn felle tegenstanders van het bewind van Putin en zien Snowden als een verrader omdat hij voor de Russen zou werken. Wat Snowden ontkent en waarvoor geen bewijs is. Ik moet evenmin iets hebben van Putin die in mijn ogen zijn land laat onderpresteren en mogelijk naar de verdoemenis helpt, maar zie Snowden als held. Hij is tegen zijn zin in Rusland gestrand doordat de Amerikaanse regering zijn paspoort introk en had geen documenten bij zich die hem tot collaboratie verplichtten. Hij heeft de bewustwording over spionage vergroot die tot wetgeving leidde die burgers meer bescherming biedt. Bij de tegenstanders van Putin valt dat onderscheid weg. Op weg geholpen door spookverhalen van westere inlichtingsdiensten die op wraak zinnen.

Zo zijn er meer voorbeelden te geven die onderstrepen dat veel mensen graag in pakketten denken. Gisteren betrapte ik zelfs een fractieleider van de SP in het Europarlement op lui pakketdenken. In groepsdenken uiten mensen hun individualisme. Begrijpelijk dat het zo gaat. Het is niet altijd makkelijk om de nuance in een kwestie te vinden of weerstand te bieden aan de sociale druk op sociale media. Mensen zweren bij  consensus en duidelijke meningen. Wie daaraan voorbijgaat wacht hoon, onbegrip, ontvriending of sociale isolatie.

Foto: Kerkconsult: ‘Een pakket is een samenstelling uit onderstaand aanbod afgestemd (..)’. 

Ellian zit op schoot van de AIVD. Met suggesties over Snowden

001_rb-image-1760061

Afshin Ellian is een van oorsprong Iraanse communist die in 1989 naar Nederland emigreerde. Aan de Universiteit van Leiden is hij hoogleraar rechtswetenschappen. Ellian schrijft columns in rechtse media zoals in Elsevier en maakt er geen geheim van een rechtse agenda te volgen. Hoe hij te werk gaat wordt duidelijk uit zijn aanval op Edward Snowden in de Elsevier-column ‘Edward Snowden is een ordinaire verrader en een fantast’. Niet feiten zijn Ellians uitgangspunt, maar suggesties en verdachtmakingen om politiek te scoren.

Ellian volgt in genoemde column in de achterhoede de aanval op Edward Snowden door het hoofd van de AIVD Rob Bertholee in NRCHier besproken naar aanleiding van kamervragen van SP’er Ronald van Raak.

Ellian bracht me tot de volgende reactie op zijn column in Elsevier: ‘Afshin Ellian laat zich kennen als de grootste fantast in dit verhaal. Hij fabuleert er op los, maar bewijst niets. Daarbij probeert hij de gaten in z’n verhaal te verhullen. Ellian meent dat Snowden staatsgeheimen heeft geopenbaard. Maar da’s nooit aangetoond. Snowden heeft de Amerikaanse overheid in verlegenheid gebracht door het samen met journalisten selectief naar buiten brengen van documenten over de onrechtmatigheid van de massaspionage van burgers. Zo onrechtmatig dat zelfs congresleden er onvoldoende over geïnformeerd waren. Ellian suggereert dat Snowden samenwerkt met de Russen. Dat is lasterpraat en wordt door de Amerikaanse regering ontkend. Edward Snowden zit tegen zijn zin vast in Rusland omdat de VS z’n paspoort introkken.’

Wat Ellian doet is niet zozeer inzichtelijk omdat het als in een perfecte storm aantoont hoe columnisten af kunnen dwalen van de feiten en met hun eigen fantasie op de loop kunnen gaan, maar omdat hij dat alles op een indirecte wijze legitimeert met zijn positie aan de Universiteit van Leiden, een gerenommeerd medium als Elsevier en valse abstracties over recht en politiek die zouden volgen uit zijn rechtswetenschappelijke kennis.

Ellian is in zijn column geen rechtsfilosoof of journalist, maar een politieke activist die het niet te doen is om het vinden van de waarheid. Daarom speldt hij lezers van Elsevier onwaarheden over Snowden op de mouw.

Neem nou alleen al de zinnen ‘Snowden kreeg asiel van de Russische president Vladimir Poetin: hij is te gast bij de Russische veiligheidsdiensten’ en ‘Snowden zat toen [GK: 2014] op schoot van de FSB, de Russische veiligheidsdienst.’ Dit is achterklap, roddel en suggestie van Afshin Ellian. De waarheid is dat Snowden niet te gast is bij de Russische veiligheidsdiensten, het contact ermee altijd heeft ontkend en ook geen interessant doelwit was voor de FSB omdat hij de geheime NSA-documenten in Hong Kong achter zich had gelaten en overhandigde aan de journalisten Glenn Greenwald, Ewen MacAskill en Laura Poitras die deze op hun beurt verspreidden onder collega’s zoals Barton Gellman. Snowden zit aantoonbaar niet op schoot van de FSB, maar wat wel een waarheid lijkt: Afshin Ellian zit op schoot van de AIVD. Als fantast en verrader van de waarheid.

Foto: Edward Snowden per satellietverbinding in de Stadsschouwburg, 2014. Credits: ANP. Als illustratie bij Elsevier-column ‘Edward Snowden is een ordinaire verrader en een fantast’ van Afshin Ellian.

Ronald van Raak (SP) stelt kamervragen over AIVD en Snowden

edward-snowden-talks-with-jane-mayer-via-satellite-at-the-15th-annual-new-yorker-festival-4-630x332

Waarom bent u niet bereid Snowden politiek asiel te verlenen en in Nederland in alle vrijheid zijn verhaal te laten doen?’ vraagt Ronald van Raak (SP) minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken in kamervragen. Niet de eerste keer dat hij dit het kabinet vraagt. Eigenlijk is de vraag ruimer: ‘Waarom neemt het kabinet het asielverzoek van Snowden niet in behandeling en informeert het Snowden noch de Tweede Kamer daarover?’ Het asiel van Snowden wordt door het kabinet doodgezwegen. Op 30 juni 2013 diende Sarah  Harrison namens Snowden in allerlei landen waaronder Nederland een asielverzoek in. Ze kreeg geen antwoord.

Het is goed dat Van Raak alert blijft en af en toe kamervragen over Snowden stelt. Zoals uit de andere vragen over de hechte samenwerking van Duitsland met de NSA blijkt zijn de gevestigde Nederlandse partijen niet  onafhankelijk van de VS om een besluit te nemen. Zolang de regering van de VS niet het groene licht geeft aan VVD en PvdA zal het kabinet Snowden geen asiel verlenen. Niet alleen Nederlandse burgers of Snowden, maar ook de Tweede Kamer wordt over dit onderwerp genegeerd. Nederland heeft het denken en handelen uitbesteed. Geoutsourced in turbotaal. Ermee geconfronteerd vlucht het kabinet zelfs voor de verantwoording om uit te leggen waarom het zich zo afhankelijk van anderen maakt. Ook in het Europarlement waren er pogingen om Snowden asiel te verlenen. GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini was in maart 2014 een van de indieners van een voorstel om Snowden bescherming in de EU te bieden. Het mislukte.

Europese landen en de VS blokkeren eenzijdig de asielrechten van Snowden. Hij was eind juni 2013 in Moskou op doortocht van Hong Kong naar Latijns-Amerika toen de Amerikaanse regering eenzijdig zijn paspoort introk en hij strandde. Als een statenloze zonder rechten. Het is dus een misverstand om te veronderstellen dat Snowden voor de Russische Federatie koos. Dat deed hij niet, hij werd buiten zijn wil om tot Rusland veroordeeld door zijn eigen regering. De Amerikaanse regering veroordeelde Snowden door een speciale timing en afweging tot de grootste vijand van de VS. Vraag is hoe politiek en publicitair verstandig dat was.

De baas van de Nederlandse inlichtingendienst AIVD is niet positief over Snowden en kan diens kritiek dat zijn dienst een schoothondje van de NSA is niet hebben. In een interview met NRC van 1 mei 2015 zegt Rob Bertholee: ‘Wie biedt meneer Snowden nou echt tegenspel?’ met het stilzwijgende verwijt dat de journalistiek te weinig kritisch is. Wie weet. Maar dat valt makkelijk op te lossen door Edward Snowden asiel in Nederland te verlenen en hem vervolgens in het publieke debat te laten spreken en krachtig tegenspel te bieden. Zolang Nederland echter niet alleen weigert om Edward Snowden asiel te verlenen, maar zelfs om over de behandeling van zijn asielaanvraag bijzonderheden te geven klinken Bertholees woorden vrijblijvend en vals.

Foto: Edward Snowden via satellietverbinding. Credits: Christopher Lane/PA. 

Zie hier voor postings over Edward Snowden en zijn asielaanvragen.

Leed van illegale immigratie. VVD wil eind asielinstroom Europa

De Libische commandant Fathi al Zeahe die verantwoordelijk is voor 50 kilometer kust bij Garabulli zegt dat in zijn sector in een maand 500 dode illegale immigranten opgevist worden in hun poging Europa te bereiken. De VVD zegt niet langer machteloos te willen toekijken en de vluchtelingenstroom naar Europa te willen stoppen. Waarom de partij dat zegt is niet geheel duidelijk en evenmin is duidelijk hoe zuiver de intenties zijn, maar de VVD heeft gelijk dat het zo niet langer kan. Politieke reacties op het plan van de VVD zijn afwijzend, maar lossen evenmin iets op. Alle partijen schuiven zo met elkaar bekvechtend een integrale aanpak voor zich uit. De VVD wil het vluchtelingenbeleid per continent afbakenen. Dat betekent dat Europa kans loopt om binnenkort miljoenen Russische of Oekraïense vluchtelingen op te moeten vangen als daar de oorlog uit de hand loopt. De VVD is voor opvang van Europese vluchtelingen. Vraag is of de partij dat voldoende beseft.

Zweden vertelt VN: onbeperkte detentie zonder aanklacht is prima

In een uitspraak onderschrijft de directeur-generaal juridische zaken van het Zweedse ministerie van Buitenlandse  Zaken Anders Rönquist het principe dat iemand zonder aanklacht voor onbepaalde tijd kan worden gedetineerd. Dat principe treft Assange nu al 1500 dagen. Zweden ondervindt er schade van.

Met dit principe jaagt Zweden de Britse belastingbetaler op kosten. De bewaking van de Ecuadoriaanse ambassade in Londen heeft volgens Scotland Yard al meer dan 10 miljoen pond gekost, te weten 13,4 miljoen euro. Politiebewaking kost elke dag 14.000 euro. Assange heeft in juni 2012 zijn toevlucht tot die ambassade gezocht omdat hij vreest via Zweden aan de VS uitgeleverd te worden. En zoals het proces Chelsea Manning leert wacht hem daar een onrechtmatig en niet eerlijk proces, zo menen de juridische adviseurs van Assange. Dat het om detentie onderbouwt het hoofd van Assange’s juridische team Balthasar Garzon met argumenten.

Zweden laat zich als een van de trouwste en gewilligste Europese partners van de VS niet van z’n meest humanitaire en legalistische kant zien in de kwestie-Assange. Vele landen kennen  strikte voorwaarden aan het vasthouden van iemand zonder aanklacht. In juni 2014 ondersteunden 59 mensenrechtenorganisaties een verzoek aan de Zweedse regering voor een beleidswijziging inzake dat principe van pre-detentie.

Petitie: Edward Snowden verdient asiel in Nederland

sno

Deze petitie is weer eens een andere invalshoek van het asielbeleid. Regeringspartijen besteden daar mooie woorden aan. De PvdA zegt: ‘De PvdA staat voor een humaan asielbeleid. Nederland moet een veilige haven zijn voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld.’ De VVD zegt: ‘Vluchtelingen zijn mensen die in eigen land aantoonbaar niet veilig zijn en in de eigen regio niet kunnen worden opgevangen. Voor hen is plaats in Nederland.’ en: ‘De VVD streeft ernaar dat elke aanvrager maximaal één aanvraag kan indienen voor een verblijfsvergunning ‘asiel’ of ‘regulier’. Edward Snowden is op de vlucht voor geweld van de Amerikaanse overheid en niet veilig in zijn eigen land. Hij heeft in een interview met Nieuwsuur gezegd graag in Nederland te willen wonen. Kortom, als het kabinet van VVD en PvdA de eigen standpunten huldigt, dan geeft het Edward Snowden asiel. Of geeft het op z’n minst antwoord op zijn verzoek wat VVD en PvdA tot nu toe niet deden.

Ik schreef hierover op 27 juni 2014:
SP-kamerlid Ronald van Raak stelt kamervragen aan minister Ivo Opstelten over de asielaanvraag van Edward Snowden. Hij wil weten waarom klokkenluider Snowden geen antwoord gekregen heeft op zijn verzoek tot asiel in Nederland. En vooral wil Van Raak weten waarom de minister de Tweede Kamer over dat asielverzoek niet heeft ingelicht. De SP’er vraagt Opstelten alsnog het asielverzoek in behandeling te nemen.

De kamervragen van Van Raak zijn de zoveelste poging om Snowden asiel te verlenen in een Europees land. Een tamelijk hopeloze zaak. Zoals dat eerder ook voor Julian Assange gold. Eerder stemden in een commissie van het Europarlement conservatieven, christendemocraten en een deel van de sociaaldemocraten en liberalen tegen een voorstel om Snowden asiel te verlenen. In Nederland is het niet anders. De gevestigde politieke partijen met de ultieme vertegenwoordiger van het establishment Opstelten kunnen niet onafhankelijk van de VS een besluit nemen. Zolang de regering van de VS niet het groene licht geeft aan VVD, PvdA of CDA om Snowden asiel te verlenen zal het Nederlandse kabinet Snowden dan ook geen asiel verlenen. Zelfs de kamer negeren over dit onderwerp. De ministers Opstelten, Timmermans en Rutte kunnen dat als geen ander.

Het wachten is op een omslag in het denken van de VS. Als het daar tot de gangen van de macht doordringt dat het in het Amerikaans belang is dat Snowden in Nederland of een ander Europees land en niet in de Rusland verblijft kan Snowden asiel krijgen. Dan pas, niet eerder. De vragen van Ronald van Raak gaan feitelijk over het gebrek aan autonomie en de onderhorigheid van de Nederlandse politiek aan de VS. Tamelijk wrang.

Voor PvdA’ers die zich intellectueel willen verdiepen en nader willen oriënteren op de waarde van de open samenleving, de democratie en het belang van tegenkrachten is het boek van Geoffroy de Lagasnerie ‘L’art de la révolte: Snowden, Assange, Manning’ interessant dat 10 dagen geleden bij Fayard in Frankrijk verscheen.

Foto: Schermeafbeelding van petitie ‘Edward Snowden verdient asiel in Nederland’ van Adriaan Jan Paauwe op Petities24.

Pussy Riot ontmoet Assange in Londen. Dissidenten onder elkaar

Vandaag slikten Julian Assange en zijn advocaten een bittere pil door de uitspraak van het Zweedse hof van beroep. The Guardian vat het samen. Het Europees arrestatiebevel dat op initiatief van aanklager Marianne Ny tegen hem is uitgegaan -ongebruikelijk omdat er geen aanklacht tegen hem loopt- wordt niet ingetrokken. Zodat Assange zich genoodzaakt ziet in de Ecuadoriaanse ambassade in Londen te blijven waar hij nu al 885 dagen verschanst zit. Assange heeft vermoedens dat uitwijzing naar Zweden gevolgd zal worden door een uitleveringsverzoek van de VS. Een grand jury in Virginia heeft in het geheim in december 2010 een zaak wegens spionage tegen hem voorbereid. Hij wordt verdacht van seksuele intimidatie van twee vrouwen in Zweden, wat-ie ontkent. Er zijn vele tegenstrijdigheden. Het betreft dus een onderzoek in een mogelijke zaak.

De uitspraak biedt Assange ook perspectief, hoewel dat pas later speelt. De aanklagers krijgen een tik op de vingers van het hof omdat ze zich onvoldoende inspannen om te zaak tot een goed einde te brengen: ‘The Court of Appeal notes, however, that the investigation into the suspected crimes has come to a halt and considers that the failure of the prosecutors to examine alternative avenues is not in line with their obligation – in the interests of everyone concerned – to move the preliminary investigation forward.’ Aanklagers konden de zaak blijven vertragen vanwege de scheiding der machten die bemoeienis van de politiek verhindert. Door de uitspraak van het hof is dat veranderd omdat het een aanwijzing vanuit de rechterlijke macht zelf is.

Pussy Riot en Julian Assange zitten in het kamp van de tegenbeweging en zijn door hun marginale positie gedwongen elders bescherming te zoeken. Het chiasme van de dissident. Edward Snowden kan er nog aan toegevoegd worden. Hij verblijft gedwongen in de Russische Federatie omdat tijdens een overstap in Moskou zijn paspoort door de regering-Obama werd ingetrokken en hij strandde. Pussy Riot, Julian Assange en Edward Snowden zijn voorstanders van informatievrijheid en transparantie, een ruime interpretatie van de vrijheid van meningsuiting en tegenstanders van de inperking van burgerrechten door spionage van burgers. Maar Snowden geniet bescherming van president Putin, Assange maakte in 2012 een reeks praatprogramma’s met niet-Russische dissidenten die op de Russische propagandazender Russia Today werden uitgezonden terwijl Pussy Riot felle oppositie tegen het regime van Putin voert. Onmin hebben ze gemeenschappelijk.

Snowden en Rusbridger winnen Right Livelihood Award. Met ruzie

Hoofdredacteur van The Guardian Alan Rusbridger en Edward Snowden hebben een Right Livelihood Award  gewonnen. Zonder geldprijs. Ze speelden een hoofdrol in de NSA-affaire. Naast Asma Jahangir (Pakistan), Basil Fernando/ Asian Human Rights Commission (Hong Kong, China) en Bill McKibben/ 350.org (USA). De Zweedse prijs wordt beschouwd als een alternatieve Nobelprijs. Het belichaamt het principe dat elke persoon met volledige eerbied voor anderen en de natuurlijke wereld een eerlijk beroep moet uitoefenen. De jury prijst klokkenluider Edward Snowden voor ‘zijn moed en vaardigheid in het onthullen van de ongekende omvang van staatstoezicht dat fundamentele democratische processen en grondwettelijke rechten overtreedt‘.

De bekendmaking van de Awards vindt al sinds 18 jaar op het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken plaats. De uitreiking is al sinds 1985 in de Zweedse Rijksdag in Stockholm, in december kort voor de uitreiking van de Nobelprijs ceremonie. Maar dit jaar gaat het anders, zo bericht The Local. De minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt die al ruim 30 jaar geadviseerd wordt door de Republikeinse spindoctor Karl Rove zou een stokje gestoken hebben voor de aankondiging op zijn ministerie. Hij ontkent betrokkenheid.

De organisatie van de Right Livelihood Award overlegt met Snowdens advocaten of ze hem op 1 december naar Zweden kunnen krijgen voor de uitreiking in het parlement. Snowden heeft asiel in Rusland omdat vorig jaar op doorreis van Hong Kong naar Zuid-Amerika zijn paspoort door de Amerikaanse regering ingetrokken werd en hij niet verder kon reizen. De kans dat Snowden naar Zweden kan reizen moet klein worden geacht vanwege Amerikaanse druk. Carl Bildt is aftredend minister omdat het rechtse blok de recente verkiezingen verloor. Na de benoeming van de premier kunnen begin oktober de nieuwe ministers worden benoemd.