George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Anton de Goede

Den Otter, Bremer, het Wereldmuseum en het smachten naar actie

with 3 comments

10547967_688441167950899_2978307853566048566_o

De aaibaarheidsfactor van een otter is groot, zo stel ik me voor dat de overleden Rudy Kousbroek hierover zou zeggen. Een otter heeft een eerder glad-functionele dan poezige vacht. Kousbroek, die rationale romanticus die me door z’n boeken en artikelen hielp nadenken over wat is, en hoe het hoort. Voor de gelegenheid haal ik m’n op 29 augustus 1969 gekochte exemplaar van ‘de aaibaarheidsfactor‘ uit de kast. Een boekje van 45 jaar oud, wat zegt dat over mij? Met een fluwelen tekstuur die de vingers aanzet tot strijken, zoals Joseph Beuys de steppe verkende in z’n mythologie van het Goede. Kunstenaar Olphaert den Otter verdient deze week een aai.

Op Facebook begon Den Otter op 17 augustus een actie door vragen te zetten bij het reilen en zeilen van het Wereldmuseum. Aangezet door journalist Sjors van Beek die het in De Groene Amsterdammer optekende. Wat spookt directeur Stanley Bremer daar uit, wat leverde het voor Rotterdam op en welke opties blokkeerde een ruimdenkende man van de wereld die z’n Wereldmuseum en die behoudende museumsector zo ontgroeid zei te zijn? Waarom kwelde Bremer zich eigenlijk zo door niet buiten de tredmolen van zijn museum te treden? Hield het wereldmuseum nou Bremer gevangen, of Bremer het Wereldmuseum? Konden ze niet zonder elkaar?

Olphaert den Otter heeft z’n best gedaan en het straatlawaai zijn atelier binnengelaten. Zoals vele kunstenaars doen. David Bade, Jonas Staal, Daan Samson, Boris van Berkum. Ze verdienen een aai omdat ze zich inzetten. Vandaag is Den Otter geïnterviewd voor Radio 1. Nooit meer Slapen. Ook met Bremer, Sjarel Ex (directeur Boijmans) en wethouder Visser (Cultuur, Gemeente Rotterdam). Veel steun is betuigd, belangstelling is groot. De winst van deze week is naar m’n idee dat de kunstsector ernaar smacht om in beweging te komen. Stanley Bremer is niet meer dan de malloot van dienst. Kunstenaars en kunstliefhebbers zijn weer wel zo kieskeurig dat ze niet door iedereen wakkergekust willen worden. Het moet heerlijk aaibaar zijn. Den Otter was perfect.

Foto: Olphaert den Otter, World Stress Painting in het Centraal Museum. Via Facebook-pagina van Lydia van Oosten.

Advertenties

Nederlanders laten zich door Turkije censureren. En ontkennen censuur.

with 2 comments

Zelfcensuur is erger dan censuur. Want het is censuur die verinnerlijkt is en niet opgelegd wordt. Op 11 april besteedde Anton de Goede van VPRO-radio aandacht aan twee gevallen van zelfcensuur. Die niet toevallig allebei met Turkije te maken hebben. Want de Turkse overheid bemoeit zich graag met kunst en heeft een lange arm die tot in Nederland reikt. Vervolgens sprong GeenStijl er gretig op in onder het mom van moslimcensuur. Maar GeenStijl richt de pijlen de verkeerde kant op. Was dat maar aan de orde, het is erger.

In het Rijksmuseum heeft directeur Wim Pijbes een spotprent uit 1683 na onrust in de Turkse media en consultatie met de Turkse ambassade van een bordje met een verklarende tekst voorzien. Het zegt dat het museum een volledig beeld van de geschiedenis geeft, maar ‘Dit betekent echter niet dat het Rijksmuseum de betekenis van de prent onderschrijft‘. De prent is te zien op de tentoonstelling Ottomania over 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije. Het verbeeldt de Ottomaanse sultan ziek in bed na de nederlaag van de veldslag voor Wenen in 1683. Aan zijn voeteneind wordt een koran als toiletpapier gebruikt.

In Utrecht zijn samenstellers van een tentoonstelling over Turkse strips en cartoons ‘Turkatoon‘ in de hal van het stadhuis door de gemeente gevraagd om geen ruige strips en cartoons te tonen. Aldus samensteller van De Inktpot Albo Helm die in een gesprek met Anton de Goede verklaart ‘licht gecensureerd’ te zijn. Mede omdat de hal een openbare ruimte is zegt Helm te hebben ingebonden. Een dag later spreken Helm en een woordvoerder van wethouder Lintmeijer desgevraagd door het ND de eerdere uitspraken van Helm tegen.

In 2011 kreeg het satirische Harikiri een boete van 150.000 Lira (=63.000 euro) omdat drie tekeningen ongepast zouden zijn en werd de verkoop aan minderjarigen verboden. De hoogte van de boete maakte verdere verschijning onmogelijk. Deze tekeningen zijn nu niet te zien op de Utrechtse tentoonstelling. Ze hadden duidelijk kunnen maken welke cartoons de Turkse overheid beboet en met economische middelen uit de publieke ruimte verwijdert. Waarom er niet gekozen is voor de voor de hand liggende oplossing om de blootplaatjes in een apart kabinetje te tonen om kinderogen niet te beschadigen of van een extra gordijn te voorzien is waarschijnlijk te wijten aan de onhandigheid en onervarenheid van de samenstellers.

Al met al resteert er geen mooi beeld van de Nederlandse culturele elite. De zelfverzekerdheid, ambitie en moed ontbreken om zich autonoom op te stellen. Los van politieke druk door de Turkse media en overheid of Nederlandse overheden. En of we in het Rijksmuseum voortaan bijschriften kunnen verwachten die aangeven of de directie de betekenis van een object wel of niet onderschrijft blijft de vraag. Het zou consequent zijn.

Foto 1: Spotprent uit 1683 over het Beleg van Wenen die in betekenis niet wordt onderschreven door het Rijksmuseum

Foto 2: Omslag van het Turkse satirische tijdschrift Harakiri dat in 2011 werd beboet en daarna niet meer kon verschijnen

Rini Dippel vernietigend over Armando Museum in Oud-Amelisweerd

with 17 comments

UPDATE 8 november: Volgens een verslag op RTV Utrecht vindt beoogd directeur Yvonne Ploum van het nieuw op te richten Museum Oud-Amelisweerd ondanks de kritiek van Rini Dippel Oud-Amelisweerd wel degelijk een goede plek. Argumenten geeft het verslag niet. Ploum zegt dat wat haar betreft de Armando Collectie ook beter in Amersfoort had kunnen worden gehouden. Maar ze zegt geen keuze te hebben.

Een kanttekening is dat sinds oktober 2010 door het Armando Museum Bureau en Amersfoort-in-C behalve zomerverblijf Oud-Amelisweerd geen enkele andere locatie serieus is onderzocht voor huisvesting van de Armando Collectie. Het is bizar dat vlak voordat de beslissing in het Utrechtse college valt fundamentele bezwaren klinken over plek en aard van de beoogde locatie Oud-Amelisweerd. En een alternatief ontbreekt. 

Uit een interview met Anton de Goede van VPRO-radio blijkt dat Rini Dippel geen voorstander is om de Armando Collectie in Oud-Amelisweerd te huisvesten. Toen ze in 1993 met pensioen ging was Rini Dippel hoofdconservator van het Stedelijk Museum. Ze is al decennialang bevriend met Armando en een kenner van zijn werk.

Rini Dippel is vernietigend in haar kritiek om de Armando Collectie in de bossen van Amelisweerd te ‘verstoppen‘. Zo karakteriseert ze de plompverloren uitspraak dat landhuis Oud-Amelisweerd beschikbaar is en de Armando Collectie daarheen verhuizen moet. Dat vindt ze vreemd. Ze gelooft evenmin dat dit ‘verstopte museum’ 40.000 bezoekers zal halen. Da’s de basis van het ondernemingsplan.

Ze zegt dat Armando zich tegenover haar niet uitgelaten heeft over de plannen van het Armando Museum Bureau, maar wel dat-ie gehecht is aan Amersfoort. Rini Dippel pleit voor Amersfoort omdat Armando daar tijdens de Tweede Wereldoorlog bij Kamp Amersfoort diepe indrukken heeft opgedaan die een blijvende indruk op zijn werk hebben gehad.

Dippel is dus geen voorstander van de Armando Collectie in Oud-Amelisweerd. Evenmin ziet ze iets in de combinatie van de 18de eeuwse Chinoiserieën van Oud-Amelisweerd en het werk van Armando. Ze vindt de aard van Oud-Amelisweerd niet passen bij het werk van Armando. De logica van de combinatie ontgaat haar.

Dippel wijst op de overeenkomst van 15 januari 1998 tussen Amersfoort, Armando en Tony de Meijere over een langdurige bruikleen waarbij de partijen zich bereid verklaarden om het werk van Armando binnen Amersfoort tentoon te stellen. Rini Dippel ziet de plannen om naar Oud-Amelisweerd te verhuizen als een regelrechte contractbreuk door de gemeente Amersfoort van deze overeenkomst.

Hoe kunnen we de negatieve uitspraken over een huisvesting in Oud-Amelisweerd begrijpen? Hoewel het er uiteraard om gaat wat Rini Dippel zegt, en ze laat daarover geen misverstand ontstaan, ligt de meerwaarde van haar uitspraken in haar relatie tot Armando. Alles wat ze zegt is hier namelijk al meermalen gezegd en met argumenten beredeneerd. Ze voegt door haar relatie iets toe. Bijzonder is dat ze erg dicht bij Armando staat en zich vanuit de inhoud vernietigend over de verhuisplannen naar Oud-Amelisweerd uitspreekt.

Foto: Armando, 1964-1970, aluminium, rood gelakt, bruikleen RCE aan het Dordrechts Museum