George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘André Rouvoet

Secularisme gaat boven religie

with 23 comments

In een toespraak tot de VN in 2005 zegt toenmalig minister Ben Bot dat er over het secularisme misverstanden bestaan: In Nederland, net als elders, mogen politici en politieke partijen zich laten inspireren door religie, zo lang de instituties van staat hiervan apart blijven staan. Het is op te vatten als een weerwoord aan de katholieke minister Agnes van Ardenne.

Aan christelijke politici als André Rouvoet, Piet Hein Donner, Ernst Hirsch Ballin of Agnes van Ardenne zijn Bot’s woorden niet besteed. Zij leggen het principe van secularisme verkeerd uit, vergeten historische ontwikkelingen en tornen aan de vrijheid van meningsuiting:
Van Ardenne: The exercise of one’s freedoms is not an end in itself.
Rouvoet:  Politiek gesproken wordt de vrijheid bedreigd door de verabsolutering van individuele rechten. Zo leidt verabsolutering van de vrijheid van meningsuiting tot het recht op kwetsen van de diepste religieuze gevoelens. Verabsolutering van het recht op gelijke behandeling leidt tot het verbieden van religieuze organisaties om personeel te werven met een gelijke overtuiging.
DonnerSecularisatie is dan ook niet verlies van geloof, maar het veranderen van geloof
Donner: Als gevolg van secularisering is er mogelijk minder verdraagzaamheid voor religie.

In Nederland bestaat een coalitie van religieus conservatieven en vermeend progressieven die opteren voor meer godsdienstig geïnspireerde waarden en normen. Dat uit zich in het idee van met name CDA en PvdA dat de gemeenschap belangrijker is dan het individu. Dirk Verhofstadt vat samen: In de praktijk betekent dit immers dat mensen (vooral mannen) binnen minderheidsgroepen hun medemensen (vooral vrouwen) kunnen onderdrukken, waarbij ze zich steevast beroepen op de vrijheid van godsdienst. Deze politiek heeft in het verleden bewezen dat ze niet deugt. 

Vrijzinnig-liberalen als Boris van der Ham (D66) en Tofik Dibi (GroenLinks) zien dit onrecht, maar vormen een minderheid binnen hun eigen partij. Zolang ze zich niet hergroeperen, maar laten gijzelen door de misvattingen en verkeerde voorstelling van zaken door Job Cohen of Piet Hein Donner bepalen de religieuze conservatieven en progressieve relativisten de agenda. Het wachten is op een aflossing van de wacht.

Voormalig minister Ernst Hirsch Ballin vraagt zich begin 2010 af: Wat heeft ons gebracht tot de huidige vrijheid van godsdienst en de verhoudingen tussen kerk en staat? En hoe gaan we op een constructieve manier om met religieuze en levensbeschouwelijke pluraliteit in onze samenleving? 

Remonstrant en historicus Coos Huijsen geeft het antwoord: Ik voel niet zoveel medeleven met die streng orthodoxe christenen, die jammeren dat hun geloof en levensstijl onvoldoende zouden worden gerespecteerd. Ze beseffen namelijk niet dat hun voorouders anderen onvoldoende respecteerden toen ze zelf nog een meerderheidspositie innamen. Het grootste deel van de 19de eeuw werd de parlementaire geschiedenis hierdoor bepaald. De ondergeschikte positie van de vrouw als gevolg van op de Bijbel geïnspireerde huwelijks- en gezinswetgeving, de ambtenares die bij trouwen ontslag moest nemen, de wetgeving van de katholiek Regout waarbij homoseksualiteit strafbaar werd, de zondagswetgeving waardoor onder meer zwembaden konden worden gesloten, de filmcensuur, het verbod op euthanasie. We kunnen zo doorgaan. Steeds grepen orthodoxe christenen via wet- en regelgeving diep in in de persoonlijke levenssfeer van andersdenkenden. Nu zijn al deze wetten gelukkig gewijzigd. Humaan respect voor de mens om zijn levenssfeer naar eigen geweten zoveel mogelijk zelf te bepalen, is daarbij het uitgangspunt.

Secularisatie is geen bedreiging, maar een bevrijding. Hoewel voor orthodoxe christenen deze vrijheid onwelkom is omdat het hun macht inperkt. Vandaar hun bizarre uitspraken dat secularisme een pseudo-religie is of vrijheid geen doel op zichzelf. Secularisme gaat boven religie omdat het optimale vrijheid voor allen biedt. Laat christenen maar wennen aan het denkbeeld dat ze niet meer alleen voor het zeggen hebben.

Foto: Strand van Scheveningen,1890-1900

Advertenties

President van Oranje

with 15 comments

Monarchisten en Republikeinen zien graag een koning of president als staatshoofd. Deze standpunten zijn onverzoenlijk en staan tegenover elkaar. Opmerkelijk is dat twee tussenvormen die teruggrijpen naar de Nederlandse traditie van de stadhouder die in dienst is bij de Staten-Generaal geen rol in de discussie spelen. Da’s de gekozen monarch.

Controle op de macht en het principe van erfelijke troonopvolging zijn breekpunten. Dat laatste is ongepast in een democratie. In principe moeten alle functies in het openbaar bestuur open staan voor alle burgers. Daarbij is het afwachten of telgen geschikt zijn. Malloten als Prince Charles of onze prins pils die een beetje dom is lijken dat niet. Geen aangenaam vooruitzicht. Waar een president na enkele jaren het veld ruimt, blijft zo’n mislukte koning als graat in de keel van het volk steken.

Om de schade te beperken kan het koningschap teruggebracht worden tot ceremonie. Ofwel, het staatshoofd moet verwijderd worden uit de regering en uit instituties als de Raad van State. Hetzelfde geldt voor een president. Willem Alexander heeft al door laten schemeren dat-ie zich er niet toe leent dat de komende troonwisseling met Beatrix wordt gebruikt om het koningschap terug te brengen tot louter ceremonie.

Dat vraagt om een rechte rug van de politiek. Is dat haalbaar? Het zou sowieso helpen als het parlement zelf de lijnen uitzet en zich niet telkens de kaas van het brood laat eten door het staatshoofd. Elke vier jaar wordt dat manifest bij de kabinetsformatie. Opvallend is overigens dat Rouvoet de motie Kolfschoten uit 1971 niet als begin- maar als eindpunt van parlementarisering ziet.

Macht van het staatshoofd wordt beperkt door goed functionerende democratische instituties. De suggestie dat machtswellust door president of koning reden is om voor de andere vorm te kiezen gaat voorbij aan de degelijkheid van de democratie. Maurits van Oranje die een staatsgreep pleegt en Johan van Oldebarneveldt laat executeren, of het omgekeerde zijn bij sterke instituties niet meer mogelijk.

Door geschreven en ongeschreven regels heeft de koning politieke macht verworven die niet direct gecontroleerd wordt. Hoewel het uiteindelijk de Staten-Generaal is die zich laat imponeren en manipuleren door de Oranjes. De aanstelling van een president kan een nieuwe start zijn. Grenzen aan de macht van het staatshoofd kunnen omschreven en nauwgezet uitgevoerd worden. Voor het afpalen van de macht van de president kan geleerd worden uit het functioneren van Beatrix en Juliana.

Er zijn twee tussenvormen om Republikeinen en Monarchisten te verzoenen. Sommige monarchieën als Maleisië hebben een verkozen monarch voor de periode van 5 jaar, gekozen uit alle sultans. Voor een serieuze interne strijd lijkt Oranje echter te plat. Of Willem-Alexander kan tot eerste president van Nederland gekozen worden. Als-ie het goed doet maakt-ie kans op een volgende termijn. Het sluit geprolongeerde mislukking uit. 

Foto: Prins Bernhard slaat Prinses Beatrix tot erecommandeur van de Johanniter Orde, 1959

Einde aan religie

with 11 comments

In de jaren ’90 (vdve) praatte ik veel met vrienden over het einde van de religie. In navolging van Francis Fukuyama en zijn essay The end of history and the last man. Zoals Paul Scheffer in zijn bespreking zegt: Het wezen van de liberale democratie is dat de wil tot onderwerpen uit het domein van de politiek wordt verbannen. Dat projecteerden we op religie. In onze ogen een achterlijk iets. Folklore voor dummies. De tijd was gekomen dat religie zich terug zou trekken uit het publieke domein.

Wat zaten we ernaast. De opkomst van de islam kreeg publicitaire vaart door projecties van uiteenlopende partijen. Angsten, verlangens en beroepsperspectieven werden erop losgelaten. De islam werd eerder een luchtkasteel dan een realiteit. Dat ging hand in hand met een ethisch reveil van normen en waarden. Christelijke ethiek stond weer centraal. Onder Balkenende en Rouvoet stierf het trouwens een zachte dood in betutteling en afremmen. Het werd nooit positief.

Af en toe denk ik met weemoed aan ons optimisme van een goede 15 jaar terug. Is dat ons 1968? Was het nostalgie die me op 9 juni 2010 op de VVD deed stemmen? De minst moralistische partij die het meest zei te gaan voor vrijzinnigheid? Voor het eerst van mijn leven rechts stemmen, ik schrok er zelf van, maar als tegenwicht voor de politiek correcten en de christelijke kwezels zag ik geen andere weg.

Het antwoord op de desoriëntatie in het Westen en het moraal verval kent corrigerende antwoorden. Da’s een wetmatigheid. Volgens Scheffer werkt Fukuyama dat in zijn latere boeken uit. Het kiert tussen het vooruitgangsdenken van de liberale democratie en moreel reveil. Maar het idee van religie dat het enkel en alleen dit gat kan vullen is lachwekkend en loopt over van pretentie.

Natuurlijk heb ik niet echt iets tegen religie. Mij best dat het haar plek in de Nederlandse pluriformiteit inneemt. Maar soms is door alle tegenstroom een extreme koerswijziging nodig om in het midden uit te komen. Religie claimt niet alleen degenen die het inspireert, maar ook andersdenkenden. Da’s ongepast. Het niet kennen van haar grenzen is de zwakte van religie.

Foto: Kerkinterieur, Alabama of Tennessee, 1936 door Walker Evans