Rapport: Amerikaanse democratie bedreigd door massale spionage van journalisten en advocaten

Het gaat niet goed met de Amerikaanse politiek. En met de Amerikaanse democratie. Het gaat slecht met de Amerikaanse journalistiek. Human Rights Watch en American Civil Liberties Union (ACLU) verklaren in het rapport ‘With Liberty to Monitor All’ welke moeite journalisten die de nationale veiligheid ‘verslaan’ en juristen moeten doen om het staatstoezicht van de nek te houden. De persvrijheid en het recht op een advocaat zijn in gevaar. Wat weer inhoudt dat de Amerikaanse rechtsstaat in gevaar is. Amy Goodman van Democracy Now! praat met de auteur van het rapport Alex Sinha en kritische onderzoeksjournalist Jeremy Scahill.

Hier voor commentaar van Dan Froomkin en hier voor rapport ‘With Liberty to Monitor All’ van HRW en ACLU.

Haagse rechtbank moet transparant zijn over zaak Demmink-AD

Voorzitter van de Raad voor de rechtspraak Erik van den Emster stelde eind augustus 2012 dat de rechtspraak terughoudend moet zijn in het inzetten van rechters- en raadsheren-plaatsvervanger. Doorgaans zijn dat hoogleraren, of advocaten die bij een commercieel kantoor werken. Van den Emster ziet geen zwaarwegend argument dat pleit voor het inzetten van plaatsvervangers. De nadelen zijn groter omdat met name advocaten eigen klanten en belangen hebben. Die belangen kunnen ook het bredere belang van het kantoor zijn.

Des te meer wordt het beeld van belangenverstrengeling tussen rechtspraak en advocatuur opgeroepen omdat de rechtspraak een gebrekkig openbare register voor nevenfuncties van rechters kent. Op kamervragen van D66’er Gerard Schouw in 2011 bleek uit de antwoorden van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie een vrijblijvende discipline om dat te registreren. Sinds mei 2012 is de wet over de rechtspositie van rechterlijke ambtenaren zo gewijzigd dat nevenfuncties van de plaatsvervangers elk jaar moeten worden geactualiseerd.

Maar zelfs als advocaten terugtreden als rechter-plaatsvervanger zijn hun oude contacten op de rechtbank niet verbroken. Daarop doelt het Katholiek Nieuwsblad met het stuk ‘Demminks advocaat Harro Knijff was ook rechter‘. De hoogste ambtenaar van Justitie Joris Demmink wordt met pedofilie in verband gebracht en is een bodemprocedure begonnen tegen het AD omdat ‘Demmink de aanhoudende bechuldigingen niet over zijn kant kan laten gaan’. Die zaak dient bij de Haagse rechtbank. Ook Hans Westenberg en Pieter Kalfleisch waren daar rechter. Demminks advocaat Harro Knijff was lange tijd rechter-plaatsvervanger bij de Haagse rechtbank.

Hoe trekt de Haagse rechtbank en de rechtspraak in het algemeen zich aan de eigen haren uit het moeras? Erik van den Emster stelt zich in de publiciteit principieel op met zijn pleidooien voor openheid. Maar ook hij draagt de last van een sector met een niet zo schoon verleden en belangen tussen advocatuur en rechtspraak die verstrengeld zijn. Door de positie van Joris Demmink is de bodemprocedure tegen het AD een testcase. Na de zaak Chipshol staan opnieuw de geloofwaardigheid en het aanzien van de rechtspraak centraal. Als de Haagse rechtbank verstandig is zorgt het voor openheid zodat beschuldigingen van belangenverstrengeling tussen Harro Knijff en de Haagse rechters die over de zaak Demmink-AD oordelen geen grond vinden.

Om de schijn van belangenverstrengeling verder te beperken bestaat de optie om de zaak naar een andere rechtbank te verplaatsen of rechters uit andere arrondissementen op de zaak te zetten. Dat geeft gemengde signalen af. Het suggereert dat de Haagse rechtbank de eigen zaakjes niet op orde heeft. En dat media en politiek druk zetten zodat de rechtbank niet meer autonoom opereert. Beter is het daarom dat de Haagse rechtbank in haar opereren aantoont dat het transparantie verinnerlijkt heeft. Alleen dat doet kritiek zwijgen.

Foto: Interieur Paleis van Justitie, Den Haag. Hergebruik en renovatie door ELV Architecten.

Piratenpartij glanst steeds meer door wrijving

Eerder vandaag schreef ikEen dag nadat de Eerste Kamer stemt voor netneutraliteit komt de Haagse rechter terug op dat principe. De strijd gaat verder en het belang van de Piratenpartij wordt door elke restrictieve maatregel groter. Met een verwijzing naar Bits of Freedom.

Dirk Poot van de Piratenpartij merkt het volgende op over een rechter die steeds meegaat met de Stichting BREIN: De uitspraken van vandaag tonen wel aan dat de Piratenpartij broodnodig is in het politieke landschap. Een rechter interpreteert slechts wat de wet voorschrijft en als dit vonnis onrechtvaardig lijkt dan komt dat omdat de wet onrechtvaardig is. De juichverhalen over de gewonnen #netneutraliteit laten al zien dat politiek Den Haag niet snapt waar het werkelijke probleem zit. Zolang lobbyisten met het Auteursrecht in de hand politieke partijen kunnen censureren, is het de Auteurswet die eerst dringend aangepast moet worden. Het lijkt erop dat alleen de Piratenpartij de kennis en het lef heeft om dat punt in Den Haag te gaan maken.

Ik ben het er graag mee eens. Hoe meer de rechter, Stichting BREIN en de auteursrechtenlobby de internetvrijheid inperken, hoe groter het belang van een politieke partij wordt die de kennis, het lef en de vasthoudendheid heeft om de informatievrijheid hoog op de politieke agenda te zetten. Wat zich door de uitspraken nu ontwikkelt lijkt een droomscenario voor een nieuwe politieke partij om de eigen onmisbaarheid vast te stellen. De Stichting BREIN maakt de Piratenpartij groot.

Foto: Thijs ‘ Blog Paradijs richt zijn pijlen op kwade genius Tim Kruik van de Stichting BREIN die via de rechter providers verbiedt om The Pirate Bay door te geven

Zitten en opstaan met advocaat Enait

Op 2 mei gaat de zaak Wilders verder met dezelfde rechters. De benadeelde partij is door alle aandacht voor Wilders, diens advocaat Bram Moszkowicz, rechters Marcel van Oosten en Jan Moors en getuigen als Hans Jansen, Bertus Hendriks en Tom Schalken onderbelicht gebleven. Een benadeelde partij voegt zich in een lopend proces. Het kan gezien worden als een civiele procedure binnen het strafrecht. 

Onderling zitten de advocaten van benadeelde partijen Ties Prakken, Michiel Pestman, Henri Sarolea, Nico Steijnen en Mohammed Enait niet op een lijn. Het Advocatenblad zegtEr is veel kritiek op het optreden van Nico Steijnen en Mohammed Enait, maar zij zijn zelf tevreden. Henri Sarolea vond het citeren door Enait van een vergelijking van Mohamed Rabbae over Wilders als kleine Hitler zelfs ‘hoogst ongepast’. Enait denkt daar anders over. 

Beweegredenen van Mohammed Enait zijn aardig voor talkshows als-ie niet wegloopt, maar voegen niets toe aan zijn optreden in de rechtszaal waar-ie blijft zitten. Advocaten leveren wat en gunnen de ander wat zonder hun principes te verloochenen. Dat besef mist Enait. Het maakt hem geen advocaat die flexibel opereert. Vrouwen weigert-ie de hand te schudden. Zijn punten kan-ie beter scoren in politiek of religie.

Het optreden van Enait is een continu sollicitatiegesprek vol kwaadheid en religieuze propaganda. In zijn handelen komt-ie over als een provocateur die de rechts-populistische zaak steunt. Enait beseft niet dat zijn volhouden van het eigen gelijk resulteert in het bevestigen van het gelijk van de partij die hij het meest bestrijdt. De advocaten van de andere benadeelde partijen voelen deze tegenstrijdigheid beter aan. 

Enait is tragikomisch. Elke maatschappij kent grootsprekers die ongewild voor vermaak zorgen. Enait toont de beperkte houdbaarheid van vereenzelviging met godsdienst. Daarom moeten we hem dankbaar zijn voor het inzicht dat-ie ons geeft. Hopelijk kunnen we de komende tijd nog veel van hem genieten in zijn duivelse kwaadheid. Hoe harder zijn zweep slaat, hoe meer we huiveren van genot.  

Foto: Lucille Ball in Ziegfeld Follies van Vincente Minnelli, 1946