Vrijheid van meningsuiting rechtvaardigt het beledigen van godsdienst

Schermafbeelding van deel artikelIran: Salman Rushdie heeft aanval aan zichzelf te wijten‘ van de NOS, 15 augustus 2022.

Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken meent volgens bovenstaand bericht dat de vrijheid van meningsuiting het beledigen van een godsdienst niet rechtvaardigt. Dat is een bewering die gebaseerd is op een sjiitische projectie op de wereld. Dat is een ongeldige redenering. De vrijheid van meningsuiting rechtvaardigt het beledigen van een godsdienst. De Iraanse regeringswoordvoerder heeft het mis.

Rushdie noemde religie ooit een middeleeuwse vorm van onredelijkheid die in combinatie met moderne wapens een echte bedreiging voor onze vrijheden wordt. Hij ziet in wat in naam van de islam gebeurt een dodelijke mutatie in het hart van de islam. Met tragische gevolgen ook voor hemzelf. Het conservatief-islamitische Iraanse regime is daar het voorbeeld van.

De kern is wat Rushdie ooit zei over ‘het respect voor religie’. Dat is uitgegroeid tot en omgeslagen in ‘angst voor religie’. Ook in Nederland waar religie nog steeds een streepje voor heeft. Religies verdienen echter als alle andere ideeën en menselijke constructies kritiek, satire en onverschrokken gebrek aan respect.

De reactie op religie moet niet het terugdringen ervan zijn, maar wel het bekritiseren ervan en het duidelijk maken aan gelovigen of pseudo-gelovigen die in naam van religie geweld plegen en andersdenkenden proberen te intimideren dat ze niet boven of buiten de wet staan. Religie is net zo bijzonder als elke andere menselijke geestelijke constructie. Niet meer en niet minder.

De enige constructieve reactie op de framing door radicale ‘gelovigen’ zoals de Iraanse regeringswoordvoerder is een samenleving die eensgezind religie erkent als idee dat gelovigen inspireert, maar tegelijk religie niet als iets erkent dat vanuit een hoger beroep meer respect verdient dan willekeurig ieder andere menselijke constructie, gedachtengoed of levensbeschouwing. Religie verdient het om beledigd te worden.

Geloof is bedoeld voor intern gebruik. Het belijden van een godsdienst kun je anderen niet dwingend opleggen. Achting ervoor is het hoogst haalbare en daartoe zijn de meeste andersdenkenden wel te porren. Religie is een fictief verhaal, een mythologisering die niet gelijk gesteld kan worden aan historische feiten. Op een religieuze constructie kan geen eis aan anderen afgedwongen worden die gelijk is aan historische feiten omdat de basis van religie denkbeeldig is. Godsdienst is niet alleen een menselijke constructie, maar ook een constructie die beperkt geldig is voor gelovigen alleen.

Men kan beweren dat door belediging een godsdienst sterk wordt. Gedwongen wordt om uit de schulp te kruipen om in gesprek te gaan met andersdenkenden. Het is sterker om goede tegenargumenten op een belediging te formuleren dan verbolgen en agressief te reageren en op te roepen tot het uitschakelen van degene die beledigt.

3 gedachten over “Vrijheid van meningsuiting rechtvaardigt het beledigen van godsdienst

  1. Ik geloof niet dat men in uitgerekend Iran recht van spreken heeft maar rechtvaardigt vrijheid van meningsuiting het beledigen van religie? Ik ben pas weer begonnen met het opnieuw proberen te lezen van het beruchte boek. Maar tot nu toe is volgens mij toch echt eerder een politiek spel geweest van Ruhollah Khomeini die meende goede sier te maken als super moslim door zijn berucht fatwa uit te spreken over Salman Rushdie dan dat het aan de inhoud van het boek lag. Ik denk niet dat de ayatollah het ooit heeft gelezen. Dit laat onverlet dat de auteur als (afvallige) moslim had moeten weten dat alleen de titel al genoeg is om massa’s moslims witheet van woede te maken. Het was spelen met vuur wat hij deed maar dat deed de Ayatollah net zo goed. Maar los hier van men had de auteur beter dienen te beschermen dan daadwerkelijk is gebeurd. Deze aanslag had niet plaats mogen vinden bij een fatsoenlijke beveiliging rond het optreden van Salman Rushdie. De man lijkt het overleefd te hebben maar is wel zwaar verwond. Hij had met een beetje minder geluk harstikke dood kunnen zijn. Het lag niet aan de dader, die heeft zijn best gedaan maar het werd hem wel erg makkelijk gemaakt.

    Like

  2. @Raymond
    Het verbaast me dat je eraan twijfelt of de vrijheid van meningsuiting het beledigen van godsdienst rechtvaardigt.

    Wat je opmerkt is precies wat ik bedoel als ik zeg dat het respect voor religie is omgeslagen in de angst ervoor. In dit geval de gewelddadige islam. Ex-gelovigen en andersdenkenden in het algemeen moeten zich door die angst niet laten gijzelen.

    De leerstellingen van de islam gelden uitsluitend voor de gelovigen van die godsdienst en kan niet aan anderen opgelegd worden. Evenmin kunnen de leerstellingen van het christendom, jodendom en hindoeïsme aan moslims opgelegd worden. Aan de grens van een godsdienst stopt de geldigheid ervan. Annexatie van andersdenkenden tegen hun zin in wringt bij de garantie van de rechtsstaat.

    Dat radicale moslims witheet van woede worden en zich door wereldse en geestelijke leiders laten opjutten is voor hun eigen rekening. Het kan er geen reden voor zijn dat andersdenkenden vanwege die emoties hun gedrag aanpassen.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.