Benoem fascisten als fascisten. Het werkt averechts om fascisme met andere begrippen te vermengen

Poster ‘Fascisme is slavernij‘, 1980. Bewerking van linoleumsnede van Gerd Arntz. Collectie: Internationaal Instituur voor Sociale Geschiedenis.

Deze poster uit 1980 zegt dat fascisme slavernij is. Deze slogan wordt zonder bronvermelding boven een linoleumsnede van de Duits-Nederlandse ontwerper Gerd Arntz uit 1935/1936 geplaatst. Hij werd bekend om zijn zogenaamde isotype en werkte voor het CBS.

De context uit 1935 is anders dan in 1980. Nadeel van het hergebruik van oud bronmateriaal is dat de nuance van ‘het verhaal’ van toen ondergeschikt wordt gemaakt aan de situatie van nu die daar niet volledig in past. Zo gaat de nuance van het verhaal van toen verloren.

Toegespitst op deze linoleumsnede van Arntz, in hoeverre komen de Nazi’s en de Duitse oorlogsindustrie uit 1935 overeen met de in het Westen heersende klasse en de Westere oorlogsindustrie van 1980? Zijn de verschillen groter dan de overeenkomsten? Is de positie van de Duitse arbeiders in 1935 hetzelfde als de positie van de werknemers in 1980?

Activisten hebben er een handje van om begrippen te vermengen. Dat werkt niet altijd verhelderend. De begrippen die al te makkelijk met elkaar vermengd worden zijn onder meer: rassenhaat/racisme, mensenhaat, vrouwenhaat, vreemdelingenhaat, seksuele discriminatie, uitbuiting, slavernij, (neo)-kolonialisme, neo-nazisme, imperialisme, antisemitisme, clericalisme en apartheid.

Door het een uit het ander te laten volgen (‘Racisme leidt tot fascisme‘) of het fascisme te beperkt te interpreteren ‘Fascisme is slavernij‘ of ‘Fascisme is moord‘ gaan de historische nuances van toen en nu verloren.

Dat is jammer omdat dan ook het aloude parool ‘Wees Waakzaam‘ afgezwakt worden. Juist nu is waakzaamheid geboden omdat de democratie onder druk staat en zich weerbaar op dient het stellen. De dreiging is sinds de Tweede Wereldoorlog nog niet zo groot geweest.

Hedendaagse fascisten als Donald Trump en Thierry Baudet moeten zonder schroom en zonder slag om de arm genoemd worden wat ze zijn: fascisten. Activisten moeten begrijpen dat het averechts werkt om dat te verbinden met begrippen die volgen uit het eigen hobbyisme of segment van het activisme. Dat leidt af van de essentie en verzwakt door stapeling een glasheldere uitspraak die het fascisme afwijst.

3 gedachten over “Benoem fascisten als fascisten. Het werkt averechts om fascisme met andere begrippen te vermengen

  1. Fascisme is voor vee linkse mensen een scheldwoord geworden dat te pas en te onpas wordt gebruikt. Dat is inderdaad geen goede ontwikkeling. Laten we proberen om begrippen zuiver toe te passen en te snappen waar ze voor stonden. De volgelingen van Mussolini waren er trots op om fascist te worden genoemd. dat waren ze tenslotte ook.

    Like

  2. @Raymond
    Het klopt dat het begrip ‘fascisme’ vaak onterecht of te snel wordt gebruikt. Overigens net als ‘extreem-rechts’. Ik heb me altijd verzet tegen dat makkelijke gebruik. Zo vond ik het onterecht dat Rob Riemen (Nexus) Geert Wilders een fascist noemde.

    Maar omgekeerd moet men niet aarzelen om iets of iemand fascistisch te noemen als daar reden voor is.

    Ik besteedde meermalen aandacht in stukken aan de ontwikkeling van Donald Trump die vanaf 2016 van een semi-fascist en driekwart-fascist vanaf eind november 2020 evolueerde tot een volbloed fascist.

    Hetzelfde geldt voor Baudet en FvD dat de afgelopen jaren is geradicaliseerd en PVV rechts heeft ingehaald. De doorgaans jongere vertegenwoordigers van FvD laten zich kennen als anti-democratisch, anti-semitisch, onbezonnen en ongenuanceerd. Ze vertonen de kenmerken van fascisme. Niet voor niets heeft Theo Hiddema daar afstand van genomen. Dus laten we FvD noemen wat het is. Dat is nodig voor duidelijkheid en bewustwording.

    Benoemen is een maatschappelijke voorwaarde om het proces in gang te zetten om de partij te verbieden. Waar ik eerder voor pleitte.

    Geliked door 1 persoon

  3. Historicus Daniël Knegt in een interview:
    ‘U bedoelt: geen Baudet meer in talkshows. Een cordon sanitaire?
    „Ja, dat denk ik wel. Je niet laten intimideren, durven filteren. Geen extremisme een platform geven omdat iemand stemmen of kijkcijfers trekt. Of omdat het op tv vooral gezellig moet blijven. Cabaretier Martijn Koning, die bij Jinek een roast gaf van Baudet, werd daarna vooral zelf bekritiseerd. Ik zou zeggen: het werd hoog tijd dat de gezelligheid een keertje werd verstoord.”’

    https://www.nrc.nl/nieuws/2022/01/09/de-fascist-van-nu-draagt-geen-zwart-hemd-a4076012

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.