George Knight

Debat tussen links en rechts

Vragen over intentie en serieusheid van college Utrecht om een nieuwe museale exploitant voor Oud-Amelisweerd te vinden

with 3 comments

Een serieuze vraag aan de raadsleden van de gemeente Utrecht is of ze voldoende kennis hebben van en geïnformeerd willen worden over de randvoorwaarden die worden gesteld aan een eventuele nieuwe museale exploitant van landhuis Oud-Amelisweerd.

Anders gesteld, zijn er op dit moment door het college van de gemeente Utrecht onomkeerbare stappen genomen die een doorstart voor een museale exploitant bemoeilijken, zo niet praktisch blokkeren? Moet dat dan opgevat worden als een bewuste blokkade van een museale bestemming door het gemeentebestuur of anderszins, bijvoorbeeld als gevolg van een slechte afstemming tussen verschillende gemeentelijke diensten die min of meer autonoom opereren waarbij geen enkele wethouder de regie en het overzicht heeft?

Wethouder Victor Everhardt (D66) is verantwoordelijk voor het vastgoed en wethouder Anke Klein (D66) is verantwoordelijk voor cultuur.

Een voorbeeld daarvan is de functie van het koetshuis waarover Bureau Soda (museale inpassing) in een eigen publicatie schrijft: ‘Vanwege de kwetsbaarheid van het landhuis is er gekozen om de ticketverkoop, horeca en auditorium onder te brengen in het koetshuis‘.

Een ander voorbeeld is het mede in opdracht van de gemeente Utrecht verrichte onderzoek ‘Restauratie en museale invulling Buitenplaats oud Amelisweerd te Bunnik September 2011′ (zie hierboven voor een passage hieruit):
Wanneer aan de buitenplaats Oud Amelisweerd een museale functie zou worden toegekend zullen in het koetshuis verschillende facilitaire voorzieningen worden ondergebracht. Het voorlopige programma van eisen is goed inpasbaar in de historische structuur van het gebouw. Om geschetste redenen is er voor gekozen juist geen facilitaire voorzieningen in het landhuis op te nemen.’

Nu blijkt De Veldkeuken het hele koetshuis te huren (minus de woning). Ook de gemeenschappelijke ruimte die voorheen door het MOA werd gebruikt voor kaartverkoop/receptie, auditorium en als winkel.

Het is onduidelijk onder welke voorwaarden deze huur is aangegaan en of er een afspraak is gemaakt tussen de UVO (Utrechtse Vastgoed Organisatie) in opdracht van wethouder Everhardt en De Veldkeuken over de tijdelijkheid van de huur.

Dit roept de volgende vragen op:
– Stopt de huur aan De Veldkeuken van het gehele koetshuis (minus de woning) door de UVO als een nieuwe museale exploitant intrek neemt in het landhuis of staat de huur aan De Veldkeuken los hiervan?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) aan De Veldkeuken is losgekoppeld van de museale bestemming van het landhuis, hoe verhoudt zich dat dan tot de vroegere argumenten van het college over de kwetsbaarheid van het landhuis en de beredeneerde noodzakelijkheid om de facilitaire voorzieningen van de museale exploitant in het koetshuis onder te brengen?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) aan De Veldkeuken is losgekoppeld van de museale bestemming van het landhuis onder verantwoordelijkheid van welke portefeuillehouder in het college is deze opdracht gegeven om de huur los te koppelen?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) aan De Veldkeuken is losgekoppeld van de museale bestemming van het landhuis en mede tot stand is gekomen op advies van de UVO wat zegt dat over de rol van de UVO? Wat zegt deze loskoppeling over de opdracht door het gemeentebestuur aan de UVO en de afstemming van het gemeentebestuur met de UVO?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) aan De Veldkeuken is losgekoppeld van de museale bestemming van het landhuis wat zegt dat over het voornemen van wethouder Klein en het rapport Van der Vossen ‘Toekomst Landhuis Oud Amelisweerd van maart 2017 om een nieuwe museale bestemming voor het landhuis te vinden? Wat zegt dit over de positie van wethouder Klein ten opzichte van wethouder Everhardt?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) door de UVO aan De Veldkeuken niet tijdelijk is in welk besluit van het college wordt dat aangekondigd en hoe is de motivatie van het besluit? Welke concrete afspraken zijn door de UVO met De Veldkeuken gemaakt?
– Indien de huur aan De Veldkeuken van het gehele koetshuis (minus de woning) tijdelijk is, zijn er dan afspraken gemaakt tussen De Veldkeuken en de UVO om de facilitaire ruimten die voorheen in gebruik van het MOA waren in oorspronkelijke staat op te leveren aan een nieuwe museale exploitant van het landhuis? Indien deze afspraken niet zijn gemaakt, wat is er dan de reden voor dat deze niet gemaakt zijn?
– Wat zijn de juridische gevolgen van de al dan niet tijdelijke huur van het gehele koetshuis (minus de woning) voor de rechtspositie van De Veldkeuken of van een toekomstige museale exploitant van het landhuis?
– Indien de huur van het gehele koetshuis (minus de woning) aan De Veldkeuken is losgekoppeld van de museale bestemming van het landhuis hoe verhoudt zich dat tot de intentie en de serieusheid van het college om een nieuwe museale exploitant voor het landhuis te vinden?

Foto 1: Schermafbeelding van deel van het onderzoek ‘Restauratie en museale invulling Buitenplaats oud Amelisweerd te Bunnik’ van 23 september 2011 dat in opdracht van de gemeente Utrecht, Bureau Stedenbouw en Monumenten en Amersfoort in C werd verricht.

Foto 2: Schermafbeelding van deel publicatie door Soda over het project ‘Museum Oud-Amelisweerd’, zonder datum (waarschijnlijk 2016).

Foto 3: Schermafbeelding van kaartverkoop van het toenmalige MOA in het koetshuis, uit publicatie door Soda over het project ‘Museum Oud-Amelisweerd’, zonder datum (waarschijnlijk 2016).

Advertenties

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Brief aan de Utrechtse gemeenteraad.

    “Utrecht heeft vrij lang geleden de situatie gecreëerd dat een zeer waardevol historisch behang – over dat wat zich al eeuwenlang in Oud-Amelisweerd bevindt is momenteel een discussie gaande i.v.m. exploitatiemogelijkheden van het gebouw – van de oorspronkelijke historische binnenstadslocatie verhuisde naar het Centraal Museum waar het sedertdien permanent wordt geëxposeerd.
    M.a.w. er is dus al eens zoiets geprobeerd in onze stad.

    Het historische behang van Oud-Amelisweerd is echter veel omvangrijker dan dat wat in het CM is opgesteld. Wat overbrenging naar een andere museumlocatie/het CM niet onproblematisch maakt ‘zachtjes’ geformuleerd.
    M.a.w. laat dat behang maar hangen op zijn authetiek-eigen plek.

    NIEUWE FUNCTIE OUD-AMELISWEERD
    Idee voor een nieuwe functie van Oud-Amelsweerd: dat het het Nederlandse museum wordt, volgens 010’s ‘Kunsthal-formule’, van historische en cultuur-historische exponaten uit NL e Franse musea over de Franse cultuur in NL, NLse cultuur in Frankrijk, overNLse schilders in Frankrijk, Franse schilders in NL et cetera.

    Oud-Amelisweerd was immers bedoeld als zomerpaleis van Koning Lodewijk Napoleon – die er goedgeteld één week in heeft gewoond! – wat een kapstok is waaraan Maison Descartes en de Alliance Française vrij logish te koppelen zijn. Ook met financiële steun van de EU? Jawel.

    Ideetje dus, een bruikbaar hoofdlijnenidee dunkt mij. Het ‘verhaal’ ervan klopt dan ook, zeker voor een stad die ook nog eens een Frankische/Franse heilige (St. Maarten uit Tours) als schutspatroon heeft, waar de op de vlucht geslagen 17de eeuwse filosofievernieuwer René Descartes lange tijd woonde en werkte. En die kan bogen op een buitengewoon succesvolle Tour de France-start. Hier een greep slechts.

    Bent u hiervoor in? Ik hoop het.
    In elk geval: let’s talk.”

    Rob van derHilst

    23 februari 2019 at 17:35

  2. @Rob van der Hilst
    Je doelt waarschijnlijk op de wandbespanning velours d’Utrecht (1750).
    https://www.centraalmuseum.nl/nl/collectie/9500-001-008-fragmenten-wandbespanning-velours-dutrecht-anoniem-nederlands

    Inderdaad is het Chinees behang in het landhuis Oud-Amelisweerd (kunst)-historisch veel belangrijker. Bijkomstigheid is dat het CM afscheid heeft genomen van de stijlkamers omdat die een te groot beslag legden op de ruimte en de flexibiliteit om te programmeren inperkten. Dus los van alle bekende bezwaren over de waarde van het ensemble in situ, de randvoorwaarden voor conservering (conservation heating) en de extra risico’s die een verhuizing met zich meebrengt is er nog een vierde bezwaar: het past niet in de programmering van een hedendaags kunstmuseum.

    Je idee over een Frans georiënteerd museum is interessant en moet de raad zeker stof tot nadenken geven. Eerder gelanceerde ideeën voor een Museum Oud-Amelisweerd zijn onder meer een Museum voor Chinoiserie/Oriëntalisme waarvoor kunsthistorica Suzanne de Sitter zich sterkt maakt of een Museum voor Behang met als voordeel dat die thematisch aansluiten bij het Chinese antieke behang. Ook zijn er in 2011 ideeën gelanceerd door onder meer kunsthistorica Lucia Alberts voor een museum over de geschiedenis van de (Utrechtse) landgoederen. En zo is er meer.

    Ik heb echter niet het idee dat wethouder Klein, het hoofd CZ of de betrokken beleidsmedewerker van dossier Oud-Amelisweerd duidelijkheid over die opties hebben en deze opties een rol spelen in het debat over een toekomstige bestemming. Dat is ongelukkig omdat het de tunnelvisie volgt die in 2010 ingeslagen is. Ook de rapporten van Blueyard of Gert-Jan van der Vossen misten deze inhoudelijke component. Zodat het onwaarachtige waar is. Namelijk dat ondanks de vele raadsdebatten en rapporten gedurende nu bijna 10 jaar nog nooit diepgaand is gesproken over de gewenste inhoudelijke bestemming van Museum Oud-Amelisweerd.

    Kortom, er zijn sinds 2011 ideeën genoeg gelanceerd voor een museum in landhuis Oud-Amelisweerd. Mensen popelen om die ideeën uit te werken en te laten toetsen op haalbaarheid. De gemeente Utrecht heeft het landhuis voorbeeldig gerestaureerd en verdient daarvoor alle lof. Dat kan niet vaak genoeg gezegd worden. Terugkerend probleem is echter dat de verantwoordelijke bestuurders van de gemeente Utrecht nooit serieus hebben willen luisteren naar die ideeën. Tot op de dag van vandaag. Bijvoorbeeld door een symposium of een open pitch daarover te organiseren. Zo goed als ze waren in het omgaan met de hardware (huis/ casco), zo slecht waren/zijn ze in het omgaan met de software (profiel museum).

    Inderdaad, Rob, ‘let’s talk’. Dat moet het college nu eens gaan doen. Zich openstellen voor de ideeën uit de samenleving. Als het college dat blijft weigeren, dan ligt het op de weg van de raad (die het college controleert) om het college erop te wijzen dat het in gesprek moet gaan met de burgerij en de erfgoed- en museumdeskundigen die Utrecht kent.

    George Knight

    23 februari 2019 at 18:33

  3. In het rapport ‘Museum Oud Amelisweerd ex post’ van Blueyard van 2-11-2018 valt het volgende te lezen:
    Het uitgangspunt dat De Veldkeuken zijn exploitatierecht op de horeca zou overdragen aan de stichting is ongegrond. De Veldkeuken werd weliswaar gedoogd, maar exploiteerde het koetshuis sinds 1999. Daarmee is het aannemelijk dat het een rechtspositie opbouwde. Bovendien was er geen incentive voor De Veldkeuken om mee te gaan in de plannen. Dat De Veldkeuken uiteindelijk met een motie in de gemeenteraad uit de exploitatie van het museum werd gehouden, was wellicht verassend maar kan niet een onverwacht risico voor de exploitatie zijn geweest.

    Commentaar GK:
    Het draait om de omschrijving over De Veldkeuken: ‘Daarmee is het aannemelijk dat het een rechtspositie opbouwde’. Op die rechtspositie valt veel af te dingen. Behalve de vaagheid van de omschrijving met een hoog natte vinger-niveau dat verdere onderbouwing mist gaat deze ‘evaluatie’ van Blueyard voorbij aan de recente geschiedenis.

    Het levert een nieuwe exploitant eenzijdig over aan De Veldkeuken terwijl de gemeente Utrecht voorheen een bemiddelende, sturende en coördinerende rol speelde. Als scheidsrechter die boven de partijen staat. Waarom heeft de gemeente Utrecht deze terugtrekkende beweging ingezet terwijl het miljoenen heeft geïnvesteerd in het vastgoed (waaronder het koetshuis), daar een regierol aan kan ontlenen en voorwaarden aan beide partijen (De Veldkeuken én de exploitant van het landhuis) kan stellen? Anders gezegd, waarom zou de rechtspositie van eigenaar gemeente Utrecht niet van belang zijn?

    De ‘evaluatie’ van Blueyard is dan ook slechts gedeeltelijk waar omdat de rechten die De Veldkeuken heeft verworven voortkomen uit de oude situatie dat het de theeschenkerij heeft kunnen uitbouwen als onderdeel van het bezoekerscentrum. Het zou toentertijd onjuist zijn geweest als De Veldkeuken onderdeel was geworden van (de exploitatie van) het museum. Maar dat betekent nog niet dat De Veldkeuken een juridische positie heeft die die van een nieuwe exploitant geheel en al overruled. Nogmaals, dan komt de gemeente Utrecht als bemiddelaar en coördinator in beeld.

    Met de nieuwe situatie, dus met de komst van het MOA en na de grondige renovatie van het koetshuis ontstond er een nieuwe situatie waarin De Veldkeuken kon groeien als restaurant/café. Dankzij de financiële steun van de gemeente Utrecht en dankzij de publiciteit en de nieuwe voorwaarden die de toenmalige Stichting MOA wist te bedingen. De uitdrukkelijke voorwaarde die door raad en college van Utrecht gesteld werd was dat De Veldkeuken en de exploitant van het landhuis in overeenstemming met het nieuwe gebruik van de combinatie landhuis / koetshuis en het bezoekerscentrum opereerden. Het is een cirkelredenering om vervolgens te concluderen dat De Veldkeuken daar eenzijdig rechten aan kan ontlenen die ten koste gaan van de rechten van een nieuwe exploitant.

    De Veldkeuken en een nieuwe exploitant behoren op basis van juridische gelijkwaardigheid te onderhandelen over het gebruik van de gemeenschappelijke ruimten van het koetshuis. De gemeente Utrecht behoort daar actief en sturend op toe te zien.

    George Knight

    25 februari 2019 at 11:38


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: