George Knight

Debat tussen links en rechts

Nogmaals de affaire-Soros bij NOS Nieuws. Is er nu alles over gezegd of toch nog niet?

with 5 comments

NBDeze verklaring staat vandaag 31 oktober 2018 op de voorpagina van NOS.nl, maar heeft als datum 23 oktober met een ‘AANGEPAST 09:07’ als toevoeging. Zo wordt de datum niet expliciet genoemd. Wat is het? Deze onduidelijkheid is ongelukkig, onhandig en onzorgvuldig. Bij de van oorsprong gedrukte media zoals The Guardian, The New York Times of The Washington Post wordt elke minieme aanvulling of correctie bij het betrokken artikel nauwgezet genoteerd, zodat de ontstaans- en correctiegeschiedenis transparant is voor de lezer. Hier is dat onduidelijk en blijft ongewis wat de datum van de verklaring is. Waarom de NOS dat nalaat en niet nadrukkelijk de datum 31 oktober 2018 gebruikt roept opnieuw vragen op over de journalistieke zorgvuldigheid volgens welke redactie, eindredactie en hoofdredactie van NOS Nieuws handelen.

Iedereen maakt fouten, maar sommige zijn erger dan andere fouten. Bepaalde fouten zijn onverschoonbaar en zouden ‘einde oefening’ moeten zijn. Het gaat om een controversieel artikel van NOS Nieuws dat veel stof heeft doen opwaaien en op 23 oktober werd ingetrokken zoals deze verklaring verduidelijkt. Het verwoordde een antisemitische gezindheid. Erin werd over de Joodse Hongaars-Amerikaanse weldoener en sponsor van progressieve projecten George Soros in de kop het volgende gezegd: ‘invloedrijke bemoeial met tentakels ver in de wereldpolitiek’ en in de tekst de omschrijving: ‘De jood Soros steunt organisaties die regeringen openlijk bekritiseren’. Dat werd snel ingetrokken en vervangen door een versie met andere bewoordingen over Soros die bijna even onzorgvuldig waren: ‘zelfbenoemd ‘staatsman zonder staat’. Dit lijkt hoe dan ook onzin omdat een staatsman boven de partijen dient te staan zoals afgelopen week bij het overlijden van oud-premier Wim Kok nog werd gememoreerd. In een artikel stipte NRC nog meer onnauwkeurigheden en onzorgvuldigheden aan zoals het feit dat Soros tijdens de Tweede Wereldoorlog niet in de VS, maar in Hongarije verbleef.

Nu is het een week later. Maar de kwestie-Soros bij het NOS Nieuws blijft knagen. Is nu de kous af met het intrekken van de verschillende versies van het artikel en is alles erover gezegd? Ik denk het niet. Het is mogelijk dat vanuit een idee van hypercorrectie de betreffende bureauredacteur te hard probeerde om het standpunt van de tegenstanders van Soros weer te geven. Die uit de hoek van extreem-rechts, alt-right en de Trumpianen komen. Dat roept de vraag op of een journalist een lege huls is die min of meer mechanisch aan de hand van procedures met feiten een artikel vult of dat een journalist verantwoordelijkheid heeft in het  bijeenbrengen en publiceren van nieuws, en vaart op een kompas met een innerlijk besef van goed en kwaad.

De toelichting van hoofdredacteur Marcel Gelauff die probeert te verklaren waarom het zo fout heeft kunnen lopen noemt abstracte termen als ‘interne werkwijze’ en ‘journalistieke scherpte en alertheid’. Dat is niet het hele verhaal. Het gaat erom dat zowel bureauredacteur als eindredacteur tekort hebben geschoten vanwege ‘mentaliteit’, gebrek aan ‘politiek en historisch besef’, ‘ontbrekend geweten’ en onbegrip voor de feiten en de waarheid die in het artikel uitmondde in een journalistiek vergrijp (laster, smaad, belediging en ongegronde beschuldigingen). Het lijkt erop dat een solide tweede lezing, factcheck of controle op berichten ontbreekt.

Het gaat om twee aspecten. De harde component betreft de systeemfout van een onvolledige structuur met onvoldoende toezicht. De zachte component gaat om de mentaliteit van medewerkers die leidde tot het opschrijven en klakkeloos overnemen van extreem-rechtse ‘talking points’ zonder relativering en context. Dit geeft te denken over de stabiliteit, koersvastheid en intellectuele verdieping van de redactie van NOS Nieuws.

Het enige voordeel van deze affaire is dat voor een groot publiek de argumenten zijn versterkt tegen de illusie dat media links zijn. Dat zijn ze niet omdat gevestigde media zoals de NOS per definitie aanleunen tegen de gevestigde orde en de bestaande machtsverdeling onderschrijven en niet fundamenteel ter discussie stellen. Als daar dan ook ‘per abuis’ de ‘talking points’ van alt-right aan toegevoegd worden, dan kan er geen twijfel over bestaan dat in de kern de gevestigde media de status quo helpen handhaven waar techgiganten, multinationals en financiële instellingen het voor het zeggen hebben, en niet de burger of zelfs de politiek.

Foto: Schermafbeelding van artikelArtikel George Soros ingetrokken’ van Hoofdredacteur NOS Nieuws Marcel Gelauff op NOS.nl, 23 oktober 2018.

Advertenties

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Die rectificatie is niet geloofwaardig. Maak je een voorstelling van hoe een artikel eruit zou hebben gezien als er werkelijk de intentie was weer te geven hoe tegenstanders van Soros over hem dachten.

    Dan zouden die tegenstanders worden benoemd, er zouden voorbeelden met bronnen worden gegeven en de verschillen en overeenkomsten tussen die tegenstanders, hun doelstellingen en uitspraken zouden worden beschreven. In wat voor vorm dan ook.

    Het NOS-artikel bevatte niets van dit alles. De intentie was een andere.

    Manfred

    31 oktober 2018 at 12:46

  2. Eindelijk iemand die helder uitlegt waarom de NOS, met verschillende andere media, kennelijk verblind in de val trappen die alt right voor ze uit heeft gezet.

    André Horlings

    31 oktober 2018 at 20:07

  3. @Marcel en André
    Elders las ik dat degene die het bericht heeft gemaakt waarschijnlijk een jonge vrouw ‘met een semi-Oostblok achtergrond’ is. Dus een stagiaire, leerling-journaliste of jonge journaliste. Ze is mogelijk opgegroeid met rechtse media in (deels) een sfeer waarin antisemitisme min of meer genormaliseerd is.

    Die achtergrond -en de toegenomen diversiteit- tekent de wijziging in de selectie bij gevestigde media die er niet meer op voorhand op kunnen vertrouwen dat stagiairs ed. volledig en blindelings de Nederlandse rechtsstaat, de culturele en universele waarden onderschrijven.

    Een en ander verklaart trouwens nog steeds niet de onzorgvuldigheid, het geschutter en de reeks gemaakte fouten waarmee de eind- en hoofdredactie van NOS Nieuws zo nat zijn gegaan.

    George Knight

    31 oktober 2018 at 21:05

  4. @George
    “Elders las ik dat”
    Was dat een betrouwbare bron, en hoe ben je daar zeker van?

    Zoiets kan makkelijk komen van iemand die Oost-Europeanen of moslims een clichématig vooroordeel in de schoenen wil schuiven. Dan is de betrouwbaarheid van de bron nóg belangrijker.

    Dat het afkomstig kan zijn van een nog niet volgroeide journalist is makkelijker te geloven. Daar hoef je slechts het stuk voor te lezen.

    Manfred

    1 november 2018 at 10:46

  5. Ze zijn bij de NOS vreselijk de bocht uit gevlogen. Kwestie van een overdosis scoringsdrift?

    Raymond Horstman

    1 november 2018 at 10:56


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: