George Knight

Debat tussen links en rechts

Abel Herzberglezing van Sigrid Kaag: Een extra reden om niet op D66 te stemmen

with 3 comments

De Abel Herzberglezing op 30 september 2018 van Sigrid Kaag, de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (D66) heeft onder medestanders enthousiasme losgemaakt. Er werd zelfs over gespeculeerd dat deze lezing de geloofsbrief van Kaag is om partijleider Alexander Pechtold op te volgen. Hij lijkt over zijn uiterste houdbaarheidsdatum heen. De Democraten lijken paniekerig op zoek naar een vaste identiteit die ze langer dan de zittingsperiode van een kabinet kunnen vasthouden. Met als gevolg dat de illusie bij medestanders dat Kaag in die leegte voorziet haar projecteert naar het leiderschap van D66.

Ik lees die lezing anders en zie er vooral een extra reden in om niet op D66 te stemmen. Wat ik in een ver verleden meermalen gedaan heb. Kaag bestrijdt erin niet het beeld dat D66 een partij voor de elite is, maar bevestigt dat er juist mee. Het kan zijn dat dit electoraal werkt en zij de eigen achterban prima bedient en tevreden stelt, maar als antwoord op de problemen van Nederland schieten naar mijn idee Kaags woorden tekort. Zij geeft een prima beeld van de helft van het politieke landschap, maar laat de andere helft buiten beeld. Die andere helft is juist de moeilijke helft die het meest lastig aan te pakken is. Dat is bij nader inzien pijnlijk voor een politicus die pretendeert een ziener te zijn die streeft naar overzicht en nu opereert in een partij die ooit in de greep was van de speelse intellectuele denker Hans van Mierlo, maar feitelijk halfblind is.

Een van de weinige critici Paul Scheffer sloot zijn NRC-columnDe uitputting van het liberale wereldbeeld’ over Kaags lezing als volgt af: ‘Over het falen van de liberale elites had Sigrid Kaag met eenzelfde hartstocht kunnen spreken. Maar ze had het er niet over – en doet er ook niet echt iets aan.’ Scheffer concludeerde dat de klaagzang van Kaag krachtig was, ‘maar ook gespeend van zelfonderzoek‘. Dat is het probleem van Kaags wereldbeeld. Zij ziet overal de echo’s of schaduwen van de jaren dertig die haar wereldbeeld overschaduwen.

De schaduwen van het moderne neoliberalisme van na 1980 ziet ze niet, of benoemt ze niet. Wat doen de banken, financiële instellingen, multinationals en Amerikaanse techbedrijven die de agenda van de grote landen bepalen? Kaag stipt het niet eens aan. Weliswaar geeft Kaag een aanzet en zegt ze: ‘Maar dit Nederland staat ook onder druk, horen wij met enige regelmaat in het publieke debat. Omdat een grotendeels onbenoemde ‘elite’ het land in de uitverkoop zou hebben gedaan’, maar vervolgens komt er … niks.

Als de leden van D66 op hun partijcongres besluiten om genoegen te nemen met een nostalgisch-literair antwoord op de politiek-maatschappelijke problemen van vandaag, dan moeten ze verder gaan met Sigrid Kaag. Ongetwijfeld klopt haar hart aan de goede kant en geeft ze een passende analyse van de dreigingen van radicaal-rechts. Maar voor de praktische politiek komt Kaag met een onbruikbaar en ontwijkend verhaal dat te lezen valt als afleiding. Wat erin ontbreekt is dat radicaal-rechts een reactie is op iets anders. Namelijk de afbraak van de verzorgingsstaat, de opkomst van het globalisme en de hegemonie van het neoliberalisme dat de overheid terugdringt, bedrijven bijna onbeperkte macht heeft gegeven en de rekening neerlegt bij de gewone burger. Als dat andere niet aangepakt wordt, dan heeft de bestrijding van radicaal-rechts geen zin.

Minister Kaag kan zichzelf corrigeren door op haar Abel Herberglezing een tweede deel te laten volgen waarin ze waarschuwt voor het neoliberalisme en voorstellen doet om de macht weer bij de politiek en de burger te leggen. Dan toont ze aan verder te denken en buiten de comfort zone van zichzelf en D66 te kunnen treden.

Foto: Schermafbeelding van deel van Abel Herzberglezing door Sigrid Kaag: ‘Wees niet stil, wij zijn met velen’ op de site van D66, 1 oktober 2018.

Advertenties

Written by George Knight

6 oktober 2018 bij 17:29

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. D66-leider Pechtold stopt als partijleider. Dinsdag neemt hij afscheid en gaat hij weg uit de Tweede Kamer. Dit heeft hij zojuist op het partijcongres in Den Bosch bekendgemaakt. (..) Over mogelijke opvolgers doen de afgelopen tijd de namen van vicepremier Kasja Ollongren en minister voor Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag de ronde. Ook wordt het relatief nieuw en jong Kamerlid Rob Jetten genoemd.
    https://nos.nl/artikel/2253630-alexander-pechtold-weg-als-partijleider-vertrekt-dinsdag-uit-kamer.html

    George Knight

    6 oktober 2018 at 17:34

  2. Rare kritiek. Eerst stel je dat de lezing in goede aarde viel onder haar medestanders. Dat zijn natuurlijk D66-stemmers. Dat betekent dat de lezing dus wél een reden is om op die partij te stemmen.

    Pechtold is over zijn houdbaarheidsdatum heen. Daarom stapt ie ook op als fractievoorzitter. Maar uit helemaal niets blijkt dat die partij ‘paniekerig op zoek is naar een vaste identiteit’. Waarom zou D66 geen identiteit hebben, omdat ze niet extremistisch links of rechts zijn? Juist uit die kampen komen hun ergste vijanden, en die kunnen moeilijk tegen een partij zijn die ze niet herkennen.

    De Abel Hertzberglezing is niet voor het joelende gepeupel maar voor de elite. Dat mag dus best een elitaire lezing zijn. Jij doet het voorkomen alsof het een verkapte sollicitatiebrief voor het partijleiderschap zou zijn. Hoe kom je daarbij? Dat blijkt nergens uit. Bovendien gaat politiek in Nederland uiteindelijk over sociaal-economisch beleid, ondanks het gebrexit, ge-eu en ge-islam. Als ze zich op de voorgrond had willen stellen was dat in de lezing terechtgekomen.

    “Een van de weinige critici Paul Scheffer.” Dat kun je niet menen. Extreemlinks -en rechts kotsten over haar heen. Coalitiegenoten houden zich uiteraard op de vlakte, die gaan geen ruzie zoeken. En Scheffer is van de PvdA, hoe kun je die nou opvoeren als een soort objectieve analyticus?

    Kaag gaat geen voorstellen door over sociaal-economisch beleid omdat dat haar ministerie niet is. Pechtold blijft in de Kamer zitten en zijn fractie kiest een nieuwe voorzitter. Grote kans dat de fractie én het partijbestuur die naar voren zullen willen schuiven als toekomstige partijleider. Niet Kaag, die gaat liever terug naar het buitenland, naar een grote organisatie of de diplomatie. Weg uit de slangenkuil.

    Manfred

    6 oktober 2018 at 17:51

  3. @Manfred
    Goed lezen. Ik zeg: ‘Het kan zijn dat dit electoraal werkt en zij de eigen achterban prima bedient en tevreden stelt, maar als antwoord op de problemen van Nederland schieten naar mijn idee Kaags woorden tekort.

    Feit dat D66 op zoek is naar identiteit blijkt onder meer uit de kritiek van oud-kamerlid Boris van der Ham met RTLZ eerder dit jaar. Hij zei dat de partij minachting voor de kiezer heeft. Dat heeft niet zozeer met radicalisme te maken, maar eerder met het niet kunnen omgaan met macht:
    https://www.rtlz.nl/podcast/artikel/4131346/interview-boris-van-der-ham-d66-heeft-minachting-voor-de-kiezer

    Ik ben niet tegen de elite en niet tegen een elitaire lezing. Maar daarmee is niet gezegd dat het onderwerp en de strekking van zo’n lezing elitair moeten zijn. Dat het moet blijven hangen in de eigen sfeer en niet verder kijkt. Naar mijn idee is juist de opdracht voor de elite om op te komen voor degenen die om welke reden dan ook niet tot de elite (kunnen) behoren. Dat voorbijgaan aan zichzelf en de eigen kring is naar mijn idee de juiste definitie van een echte elite.

    Ik zeg nergens dat de lezing van Kaag een verkapte sollicitatiebrief van haar zou zijn. Ik zeg alleen dat sommige van haar medestanders dat erin lezen en uit opmaakten.

    De essentie is juist dat de politiek in Nederland nog maar in beperkte mate over sociaal-economisch beleid gaat. De oorzaak daarvoor is de opkomst van het neoliberalisme en de gevolgen daarvan. Ik begrijp dat het daarom verleidelijk is voor politici om te vluchten in sociaal-culturele onderwerpen, maar ik kan daar echt niets anders in zien dan zelfbedrog en afleiding van de echte problemen.

    Ik zou de problemen die Kaag naar mijn mening liet liggen en niet benoemde overigens niet louter sociaal-economisch willen noemen. Ze hebben weliswaar een sociaal-economische achtergrond, maar zijn zuiver politiek van aard. Ze gaan om de verdeling van de macht en de welvaart.

    Ik heb de woorden van Thierry Baudet en anderen op de lezing van Kaag gelezen, maar kan daar geen serieuze kritiek in ontdekken. Dat is gescheld en zelfpromotie. Ik bedoelde dus serieuze, opbouwende kritiek, geen beschimping of bespotting.

    Het doet er niet toe waar iemand lid van is, het gaat erom hoe krachtig en consistent de argumenten zijn en hoe constructief iemand wil zijn in het op een hoger plan brengen van het publieke debat. Ik ben van mening dat Scheffer daar een positieve rol in inneemt.

    De opmerking dat Kaag niets te zeggen heeft over het sociaal-economisch beleid zou wel eens waar kunnen zijn. In mijn ogen diskwalificeert dit haar als partijleider. Maar het diskwalificeert in mijn ogen ook grotendeels haar Abel Herzberglezing. Uiteraard behoort die aan te sluiten bij het joodse humanisme van de naamgever en dat heeft minister Kaag prima gedaan, maar zoals gezegd miste ik de verdieping, de ambitie en de durf die een antwoord formuleert op de neoliberale problemen van onze tijd zoals de macht van bedrijven en de economisering van de politiek.

    George Knight

    6 oktober 2018 at 18:29


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: