George Knight

Debat tussen links en rechts

Frank Bosman betreurt het dat rooms-katholieken zich uitschrijven

with 4 comments

Antwoord op ‘cultuurtheoloog’ Frank Bosman die vanuit de achterhoede van een zich terugtrekkend religieus leger de positie van de Nederlandse religieuze organisaties probeert te verklaren, soms zelfs te verdedigen. Dat doet hij onder andere als commentator voor de EO. In zijn verdediging neemt hij half-verklarend, half-politiserend godsdienst als fenomeen in bescherming en probeert het als noodzakelijk, onherroepelijk en onvermijdbaar voor te stellen. Onder meer als hij zegt: ‘Je kan wel uit de kerk stappen, maar de kerk stapt niet uit jou. De kerk laat in principe niemand gaan.’ Dat betekent dat iemand die gedoopt is nooit definitief uit de kerk kan stappen. Dat is een dogmatisch standpunt dat mensen buiten de kerk tegen hun zin opgedrongen wordt. Want ook buiten de kerk worden ze nog geclaimd door de kerk. Het is duidelijk dat dit standpunt er niet aan meehelpt om kerken het beetje sympathie en reputatiewaarde dat ze nog bezitten te laten behouden.

Foto: Schermafbeelding van FB-post van Frank Bosman met eigen reactie, 18/19 september 2018.

Advertenties

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Bosman heeft grotendeels gelijk als hij zegt: ‘Je kan wel uit de kerk stappen, maar de kerk stapt niet uit jou. De kerk laat in principe niemand gaan.’
    Jij hebt een beetje gelijk als je zegt: ‘Dat betekent dat iemand die gedoopt is nooit definitief uit de kerk kan stappen.’

    Om met het tweede te beginnen, de letterlijke uitleg van Bosman’s woorden. Het is vrij lastig voor 100% uit de kerk te treden. Je kunt je laten uitschrijven bij de gemeente, maar de kerk zegt dat niet ongedaan kan worden dat je ooit bent gedoopt als katholiek. Dat kun je niet laten uitschrijven, tenzij je contact opneemt met het Vaticaan om dat officieel te doen. Een lastige en vooral een tijdrovende procedure, waarbij je maar moet afwachten of het daadwerkelijk gebeurd. De meesten nemen er dus maar genoegen mee bij de gemeenten uit te schrijven en de kerk zorgvuldig te mijden. Voor de kerk sta je nog gewoon ingeschreven.

    Maar Bosman bedoelt het volgens mij anders. Geloof (het maakt niet uit of je katholiek, protestant, moslim of wat dan ook bent) is de beste hersenspoeling die er is, mist van jongs af op te botgevierd. Iemand die in een bepaalde religie is opgegroeid, zal in een latere fase in zijn leven als hij dat geloof al de rug heeft toegekeerd, toch een onbewuste binding blijven houden. Ik ga er dan van uit dat hij de kerk heeft verlaten vanwege het wegvallen van religieuze gevoelens, niet vanwege een bepaalde traumatische ervaring. Ik heb er ooit eens een piepkleine en wetenschappelijk zeker niet betrouwbare peiling naar gedaan: ex-katholieken kozen ten aanzien van de Noord-Ierse ‘troubles’ bijna automatisch de kant van de Noord-Ierse katholieken, voormalige protestanten bleken opvallend vaak de kant van de protestante Ieren te kiezen. Vaak tot hun eigen verbazing. De kerk stapt inderdaad nooit uit jou.

    Muis

    19 september 2018 at 13:20

  2. @Muis
    Dat is de cultuur van een kerk. Klaas Dijkhoff verwoordde dat in zijn brief dat hij zich niet Rooms, maar wel een Brabantse katholiek voelde.

    Dat ontdopen is in meerdere opzichten een kwestie van perspectief. Bosman verraadt zich naar mijn idee door de dogmatiek van de gevestigde kerk over te nemen of het op z’n minst als belangrijk te noemen. Maar het is als met Sinterklaas of het mannetje op de maan, wie er niet in gelooft kan er ook niet meer door geraakt worden. Dan is die claim van de kerk op de gedoopte niets meer waard omdat het voor de gedoopte geen betekenis meer heeft.

    In 2012 schreef ik daarover een commentaar en sloot zo af:
    Decaan van de School of Canon Law aan de Katholieke Universiteit van Amerika Robert Kaslyn stelt dat iemand nooit ontdoopt kan worden. Want hij redeneert dat een gedoopte door het sacrament voor God is gekenmerkt. Da’s een logische benadering omdat binnen religies regels norm zijn. Des te meer omdat de kerk meewerkt aan uitschrijven is het verzoek om ontdopen niet essentieel. Een betere manier om afstand van de kerk te nemen is het ontkennen dat de rituelen enige waarde hebben. Dan ontdoopt men zichzelf in de ontkenning.
    https://georgeknightlang.wordpress.com/2012/01/31/rk-kerk-verzet-zich-tegen-verzoek-om-ontdopen/

    George Knight

    19 september 2018 at 13:32

  3. je gaat in de reactie slechts in op het eerste deel van mijn betoog, namelijk het nut (of beter, het ontbreken daarvan) van het ontdopen. Het is een bevestiging van wat ik al opmerkte. Je gaat niet in op het tweede deel, namelijk het hersenspoelende karakter van geloof, waardoor er bijna altijd een soort emotionele verbintenis met het reeks afgezworen geloof blijft.

    Muis

    21 september 2018 at 17:10

  4. @Muis
    Het moge duidelijk zijn dat ik het volkomen eens ben met het tweede deel van je betoog. Waarom zou ik die culturele component van godsdienst moeten bevestigen, des te meer omdat ik er hier al meermalen op gewezen heb? Maar de werking ervan zie ik anders.

    Over dat ontdopen zeg ik wat anders dan wat jij en Bosman beweren. Ik ga verder en kom tot een andere conclusie. Ik bevestig dus niet wat je zegt. Namelijk dat iemand die zich niet wil laten gijzelen door een doop het zelf in de hand heeft om daar afstand van te nemen. Dat kan door de waarde van die doop te ontkennen. Dat is de ultieme ontdoping. Ik ontken de waarde van religieuze rituelen voor uitgetredenen en ik ontken de claim van het geloof op die kerkverlaters.

    Kortom, die culturele component van godsdienst bestaat, maar hoeft niet met een oneigenlijke redenering door de kerk zelf of degenen die de kerk bewust of onbewust in bescherming nemen ingezet te worden om de werking van godsdienst groter te maken dan die werkelijk is. Op die manier wordt die culturele component van godsdienst het laatste bolwerk, het ultieme verdedigingsmechanisme van een in de verdediging zijnde kerk die is gekrompen tot een kleine kern en zich cultureel opblaast in nostalgie om groter te lijken.

    George Knight

    21 september 2018 at 18:15


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: