George Knight

Debat tussen links en rechts

Waarom is er geen breed debat over afschaffing van de monarchie?

with 4 comments

Morgen 27 april is het Koningsdag. In de supermarkten is extra bier ingeslagen. De continuïteit en kwaliteit van de Nederlandse monarchie is een mythe. Zoals elke mythe komt het niet overeen met de realiteit. Eeuwenlang is het verhaal bijgeslepen en verdraaid om de natie te bouwen. Zo’n broodjeaapverhaal over Oranje kan desondanks werken. Soms hebben volkeren een leugentje om bestwil nodig om zich te verenigen.

Maar een mythe kan uitgewerkt raken. De positie van Oranje lijkt sterker dan die is. Principieel tegenargument is dat erfopvolging in tegenspraak met de volkssoevereiniteit is. Het is discriminatie dat een burger nooit staatshoofd kan worden. Traditioneel wordt het beeld uitgedragen dat Oranje al eeuwenlang op twee pijlers rust: het grauw en de pluimstrijkers die de kern van de macht trachten te bereiken. De calculerende burger neemt de monarchie op de koop toe en staat er vrij onverschillig tegenover. Op een kleine minderheid na.

Aan de andere kant voert een kleine minderheid campagne tegen de monarchie. Zo zegt blogger Kevin Levie in een opinie-artikel voor Het Parool dat Amsterdam Koningsdag moet afschaffen. Hij hoopt ermee een debat over de afschaffing van de monarchie te starten. Levie geeft als reden dat Amsterdam een progressieve stad is. En: ‘Die monarchie is niet alleen archaïsch en ondemocratisch, maar kost ons jaarlijks ook bakken met geld: 345 miljoen, becijferde het Republikeins Genootschap deze week. (…)  Treurig genoeg wordt juist in het vooruitstrevende Amsterdam jaarlijks ’s lands grootste en meest ontspoorde feestje ter ere van het koningshuis gevierd. Dit feestje wordt (…)  zelden of nooit politiek ter discussie gesteld. Het is hoog tijd om dat wél te doen: want als Amsterdam de eerste stad is die Zwarte Piet in de ban doet, waarom zouden we dan niet ook voorop kunnen lopen in het verwerpen van de achterhaalde monarchie?’ Als inwoner van het niet minder progressieve Utrecht hoop ik dat dit debat ook in de Domstad gevoerd wordt. Met als eerste inzet het afschaffen van Koningsdag zoals die nu gevierd wordt, als opzet naar de afschaffing van de monarchie.

Oranje is geen waakhond, maar een jachthond die zelf in de bossen op wild jaagt. Die de broekriem niet wilde aanhalen, terwijl iedereen gekort werd. De koning weerspiegelt onze tegenstrijdigheid en verdeeldheid. Hij is welvarend en denkt geloofwaardig namens minder daadkrachtigen en sociaal zwakkeren te spreken. Het gaat er niet om dat de koning geen geschikte vent is, maar dat monarchie Nederland steeds slechter past. Omdat er een taboe ligt op het debat erover kan een maatschappelijk debat erover niet plaatsvinden. Dat is jammer.

Constitutionele toetsing doet recht aan het vertrouwen in de integriteit van de Nederlandse rechtspraak, betoogde Femke Halsema in 2002 in haar Initiatiefwet over de toetsing aan de Grondwet. Wellicht is zij de nieuwe burgemeester van Amsterdam. Integriteit is de essentie, de staalconstructie die het gebouw stevigheid biedt. Of een koning, president, komiek of filmster op de troon mag zitten is ondergeschikt. Instituties doen ertoe. Als een natie uit nostalgie of traditie haar cohesie en identiteit denkt te kunnen versterken door Oranje dan moet dat mogelijk zijn. Het helpt niet als een debat erover door de politiek en de gevestigde media wordt geblokkeerd zodat we niet weten wat de Nederlanders werkelijk denken over de afschaffing van de monarchie.

Foto: ‘Picking oranges’, 1902. Collectie: Library of Congress.

Advertenties

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Er is geen taboe, er is geen zin. En terecht. Een monarchie omzetten naar een republiek is tegenwoordig net zo onzinnig als rechts rijden omzetten naar links rijden.

    Tegenargumenten zoals die van Kevin Levie zijn echt onzinnig. Denkt hij (en jij) nou werkelijk dat een presidentschap gratis is? Of dat een Nederlandse president genoegen zal nemen met een ceremoniële functie en geen politieke invloed zou ambiëren? Wat naïef.

    Levie’s voorbeeld van de Gay pride slaat ook nergens op. De massa die naar Amsterdam komt voor de Pride is dezelfde die voor Koningsdag of de Toppers komt. Lekker gek doen terwijl je naar gekken kijkt. Heeft niets met identiteit van een stad te maken maar alles met logistiek en marketing.

    En oh ja, politici zijn niet integer, Halsema ook niet.

    Manfred

    26 april 2018 at 16:53

  2. @Manfred
    We verschillen van mening dat er een taboe is over het debat over de afschaffing van de monarchie. Ik kan me niet herinneren dat dat in Nederland ooit echt gevoerd is. We verschillen ook van mening over het nut van de monarchie. Ik zie dat nut niet. Maar in m’n stukje ging het daar niet eens over, ik pleit om te beginnen voor een open debat erover.

    Iets anders is de viering van Koningsdag in steden als Amsterdam en Utrecht die door steeds meer inwoners als ongemakkelijk wordt ervaren omdat het z’n doel voorbijschiet. De commercie en de buitenlui nemen de stad over. Dat zou anders moeten.

    Uiteraard heeft de viering van Koningsdag en de Oranje propaganda die daar mee samengaat iets met de identiteit van stad en land te maken.

    Zo’n opmerking dat politici niet integer zijn is te grof en verklaart niets. Behalve over het perspectief van degene die zo’n opmerking maakt. Er zijn goede en slechte, integere en niet-integere politici. De Amsterdammers moeten onder elkaar maar uitmaken in welke categorie Femke Halsema valt.

    George Knight

    26 april 2018 at 18:03

  3. Een ruime meerderheid is voor het behoud. Behoudzuchtige mensen winnen meestal. Ze hoeven immers niets te veranderen. Voor een republiek dien je de Grondwet te veranderen. Dat is lastig.

    Raymond Horstman

    27 april 2018 at 09:59

  4. @Raymond
    De Koningsdagenquête van Ipsos zegt over de steun voor de monarchie: ‘Ten opzichte van een jaar geleden is het aandeel voorstanders van de monarchie stabiel gebleven rond de 55%. Het draagvlak voor de republiek is ten opzichte van 2017 iets toegenomen, 12% van de Nederlanders ziet dit nu als beste optie. Steun voor een louter ceremonieel koningschap is iets afgenomen en ligt nu op 15%.
    https://bit.ly/2vTba2I

    Dus inderdaad is op dit moment een meerderheid voor het behoud van de monarchie. Dat mag geen wonder wekken. Het klinkt monarchisten wellicht als heiligschennis in de oren, maar tegenover de continue propaganda voor de monarchie in de gevestigde media klinkt nauwelijks tegengeluid.

    Dat moeten de Republikeinen zich aanrekenen. De verschillende genootschappen klinken of te benauwd. excentriek of weinig voorkomend of wordt bevolkt door malloten die verre van doelmatig opereren. Tekenend is Ben van Herwijnen van De Republikeinen die zijn pijlen richt op …. het Republikeins Genootschap. Zo wordt het nooit iets aan Republikeinse kant. Sinds Pierre Vinken en Martin van Amerongen zijn overleden is er aan die kant de bezieling en organisatie uit.

    Ofwel, hoe zou de beeldvorming zijn als tegenover de huidige Oranjepropaganda (Maxima marketing!) eens een geloofwaardig Republikeins geluid zou opklinken? Met een charismatisch Republikein als woordvoerder die aanschuift in de talkshows en reageert op politiek beleid dat raakt aan het functioneren van de monarchie en het staatsrecht daarover. En hoe zou het beeld zijn als enkele politieke partijen zoals GroenLinks, D66, PVV en SP ondubbelzinnig voor de Republiek durfden te kiezen en afstand namen van de monarchie? Nu durven ze dat om electorale redenen niet vanwege de cijfers die wijzen op steun voor de monarchie.

    Een vergelijking kan de steun voor de Nederlandse monarchie het wellicht in perspectief zetten. De steun voor president Putin is volgens het Kremlin en onderzoeker Levada sinds 2014 niet onder de 80% gezakt. Maar wat is de werkelijkheid achter die cijfers? Hoe betrouwbaar zijn ze en wat verklaren ze eigenlijk? Putin heeft geen concurrenten, want die worden of fysiek (Nemtsov) of praktisch (Kasparov, Kasyanov, Navalny) uitgeschakeld. Er circuleren ook getallen die zeggen dat de echte steun voor Putin rond de 15% is. Zo kan men ook naar de cijfers over de steun voor de monarchie kijken. Wat zou bij een ideale competitie met een gelijkwaardige vertegenwoordiging van beide partijen in de media en een sterke en goed georganiseerde Republikeinse factie die evenveel budget zou hebben als de Oranje factie de steun voor de monarchie zijn?

    George Knight

    27 april 2018 at 10:31


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: