George Knight

Debat tussen links en rechts

Baarlijke onzin van Laurien Crump over de russofobie in de top van de Nederlandse politiek. Wat moeten media en wetenschap ermee?

with 5 comments

Laurien Crump is universitair docent en onderzoeker in de geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht. Haar achtergrond is Klassieke Talen en Vergelijkende Geschiedenis. Ze is auteur van een boek over de periode 1955-1969 van het Warschaupact. In een artikel in NRC van 20 juni 2016 meende ze dat het Westen op moet houden de Russische Federatie te vernederen. Mijn reactie daarop was dat Crump de plank misslaat en niet weet waarover ze praat. Ik zette zelfs twijfels bij haar motivatie: ‘Het zal niet de opzet zijn, maar dit artikel roept vooral vragen op over de deskundigheid en politieke gezindheid van Crump. Is zij wel zo objectief als ze zegt te zijn?’ Crump vereenzelvigt zich met de retoriek van het Kremlin.

In december 2016 bood NRC haar nogmaals een podium en kon ze haar artikelPraat met die man – om erger te voorkomen’ publiceren. Met die man werd de Russische president Putin bedoeld. In een commentaar concludeerde ik dat ze opnieuw vanuit de identificatie met het Kremlin redeneerde. Nu heeft Crump naar aanleiding van de leugen over een bijeenkomst van de afgetreden minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra opnieuw een artikel geschreven dat door de Belgische De Standaard is geplaatst. De titel is ‘Voor Den Haag blijft Rusland de baarlijke duivel’. Bij de reacties is de versie te lezen zoals die op internet is te vinden.

Crumps stelling is dat er russofobie heerst ‘in de hoogste regionen van de Nederlandse politiek’. Wat ze met ‘russofobie’ bedoelt maakt zij niet duidelijk. Ze lijkt te suggereren dat er in de top van de Nederlandse politiek angst of afkeer voor Rusland of de Russen bestaat, maar zij maakt dat alleen hard door te wijzen op de afkeer van het beleid van het Putin-regime of de slechte relatie op het geleid van de nationale veiligheid tussen de Russische Federatie en westerse landen. Maar het is misleidend om dat russofobie te noemen, dat is hooguit Putinfobie. In de top van de Nederlandse politiek bestaat geen afkeer van het Russische volk, Rusland of de Russische Federatie, maar op z’n hoogst afkeer van het veiligheidsbeleid van de Russische overheid dat de Europese stabiliteit in gevaar brengt. De Russische bezetting van de Krim in 2014, de bezetting van delen van Oost-Oekraïne door reguliere Russische troepen of huurlingen van het Russische veiligheidsbedrijf Wagner en het neerhalen van de MH17 door een Buk-raket die volgens het meest waarschijnlijke scenario van het JIT uit de Russische Federatie werd aangevoerd hebben de afkeer van het Russische beleid in het Kremlin gevoed.

Crump gaat voor een historica losjes met de feiten om. Zo concludeert ze dat Zijlstra niet alleen gelogen zou hebben over zijn aanwezigheid bij een bijeenkomst in 2006 met Putin, maar zou hij ook hebben gelogen over de inhoud: ‘Hij was er niet alleen niet bij, maar Poetin blijkt het ook nooit gezegd te hebben.’ Dat is echter niet onafhankelijk vastgesteld. Ook Crump was er niet bij en weet niet wat er in de marge van de bijeenkomst in 2006 in de Russische datsja is gezegd. Bron is oud-topman van Shell Jeroen van der Veer die nog steeds voor Shell lobbyt en er belang bij heeft om de verhouding met Putin goed te houden en zo de belangen van Shell te verdedigen. Wat hij er achteraf over zegt moet dan ook gerelateerd worden aan Shells belangen die hij verdedigt. Dat zijn geen geringe belangen zoals het pijplijn-project Nord Stream II waar zowel het Russische Gazprom als Shell aan deelnemen of belangen in Russische olievelden (Sakhalin-2: 27,5%; Salym: 50%).

Crump verwijdert zich nog verder van een onpartijdige historische opstelling als zij over de gesprekken van Zijlstra met zijn Russische collega Lavrov zegt: ‘die Zijlstra aanvankelijk zou benutten om de Russen te confronteren met het verdraaien van feiten omtrent de MH17.‘ Dat is een kleuring van de feiten door Crump. Het is een constatering uit het ongerede. Aangenomen mag worden dat als minister Zijlstra in de gesprekken met Lavrov uitging van de bevindingen van het JIT dat wordt gecoördineerd door het Nederlandse OM. Crump gaat niet mee in de bevindingen van het OM, maar bestempelt ze via een omweg als ‘verdraaien van feiten’. Dat is een merkwaardige opvatting voor een universitair docent die werkzaam is bij de Universiteit Utrecht en van wie zorgvuldigheid mag worden verwacht. Crump doet in dezelfde alinea opnieuw aan stemmingmakerij als ze het heeft over ‘versterkte aan­wezigheid van Navo-troepen in Oost-Europa’. In de Baltische staten heeft de Navo-reactiemacht  3.260 militairen gestationeerd. Dat wordt door militaire deskundigen als te weinig gekwalificeerd voor een snelle en passende reactie op offensieve bedoelingen van het Russische leger dat aan de grens met Polen en de Baltische staten aanzienlijk grotere aantallen parate troepen heeft samengetrokken.

Crump gebruikt de blauwdruk van de Koude Oorlog om de huidige spanningen in Oost-Europa te verklaren. Dat mag onderhand haar methodiek genoemd worden. Het is een zinloze omleiding. Uiteraard zijn er kansen gemist om tot een goede relatie tussen de Sovjet-Unie of de Russische Federatie en het Westen te komen. Dat valt te betreuren. Volgens Crump volgt uit een OVSE-rapport waaraan ze heeft meegewerkt dat de oorzaken van de slechte relatie verder terug gaan in de tijd dan 2014: ‘Volgens het rapport zijn de Oekraï­necrisis en de vermeende geo­politieke ambities van Rusland niet de oorzaak van de huidige crisis in de Europese veiligheid, maar het symptoom. De oorzaak ligt dieper, in de unfinished post-Cold War settlement’. Crump gaat verder: ‘De Russen zelf maken er ook geen geheim van dat de invasie van de Krim – hoe afkeurenswaardig ook – bedoeld was om Rusland weer ‘relevant’ te maken. In die opzet is Poetin in ieder geval geslaagd.’ Dat laatste is een aanname die betwijfelbaar is. Het Kremlin heeft zich door de bezetting van de Krim vervreemd van het Westen en sancties op de hals gehaald die de economie en de toenadering tot Europa hebben beschadigd.

Crump laat in haar betoog een onderwerp ongenoemd dat sinds een jaar centraal staat in de politiek en media in de VS en Europa en de verhoudingen akelig heeft verziekt. Namelijk de inmenging van de Russen in de publieke opinie en de nationale politiek van landen via onder meer sociale media en hacks. En dan vooral in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Op een recente hoorzitting in het Amerikaanse congres beweerden de directeuren van de Amerikaanse inlichtingendiensten dat die inmenging ongewenst is, tot op de dag van vandaag doorgaat en er voldoende signalen zijn dat voor Russische inmenging in de tussentijdse verkiezingen van november 2018. Dat is geen aanname, maar een feit dat door onderzoeken in onder meer de VS en het Verenigd Koninkrijk wordt gestaafd. Ofwel, het kan zijn dat de Russische Federatie in het verleden onheus bejegend is door westerse landen, maar sinds het mislukken van de Reset van 2012 doet het Kremlin er zelf weinig aan om de relatie door een gematigde opstelling en overleg met Westerse landen te verbeteren.

Het is een raadsel wat een universiteit als die van Utrecht (waar ik alumnus van ben en die me nauw aan het hart gaat) en  gerespecteerde nieuwsmedia als NRC of De Standaard denken te winnen bij de deskundigheid van Crump die de objectiviteit en de onpartijdigheid voorbij is. Ze is een politiek activiste en daar is niets mis mee. Ze mag uiteraard haar mening verkondigen in het publieke debat, zoals iedereen dat mag. Het wordt er echter bedenkelijk op als ze dat doet onder het mom van wetenschap en zich beroept op een instelling met autoriteit. Zelfs krampachtig in het geval van de OVSE. Het wordt er pijnlijk op als OVSE, Universiteit Utrecht of gerespecteerde nieuwsmedia haar die dekking wensen te geven. Crumps zelfingenomenheid wordt er absurd op als ze denkt de Nederlandse politiek als objectieve analist van advies te kunnen dienen: ‘De opvolger van Halbe Zijlstra nodig ik graag uit tot een gesprek om nieuwe verzinsels te voorkomen’. Ze illustreert haar betoog met plak en knip-illustraties met Zijlstra die haar ‘wetenschap’ er extra onbenullig op maakt.

Foto’s: Knip-en plak illustraties bij het artikelVoor Den Haag blijft Rusland de baarlijke duivel’ van Laurien Crump in De Standaard, 15 februari 2018. NRC heeft op 14 februari 2018 het artikel geplaatst onder de titel ‘Ook kabinet lijdt aan russofobie’, zonder illustraties met een gephotoshopte Zijlstra. 

Advertenties

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Voor Den Haag blijft Rusland de baarlijke duivel

    Laurien Crump hoopt dat de opvolger van Halbe Zijlstra zich zal verdiepen in de werkelijke geopolitieke ambities van Rusland. Zijn aanpak en ontslag leggen de russofobie bloot in de hoogste regionen van de Nederlandse politiek.

    Wie? Hoofddocent geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht, werkt aan een onderzoek over de OVSE. Wat? De leugen van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken heeft grote implicaties: Zijlstra had er zijn buitenlandbeleid op gebaseerd. Laurien Crump

    In het buitenland was het al enige tijd in zwang, maar nu is het ook tot de hoogste regionen van de Nederlandse politiek doorgedrongen: niemand minder dan de dinsdag afgetreden minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD) blijkt de bron van nepnieuws. De onthulling kwam op een saillant moment: twee dagen voor hij zijn Russische ambtgenoot, Sergej Lavrov, zou treffen, bleek dat hij zijn uitspraak over de geopolitieke ambities van president Poetin verzonnen heeft. Hij was er niet alleen niet bij, maar Poetin blijkt het ook nooit gezegd te hebben. Kazachstan was nice to have is aan de fantasie van Zijlstra ontsproten of – nóg ernstiger – aan zijn verlangen om zijn agressieve houding richting Rusland te rechtvaardigen.

    De ‘implicaties’ zijn, zoals Zijlstra zelf benadrukt, inderdaad groot. Maar het zijn niet de ‘implicaties’ van het niet-bestaande verhaal die zo groot zijn, maar de ‘implicaties’ van het hersenspinsel van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken.

    Al gaat de leugen nog zo snel, Twitter achterhaalt ze wel. #halbewaserbij (rr)
    Niet alleen is het een flinke deuk voor het aanzien van de Nederlandse buitenlandse politiek en geeft het een andere lading aan de gesprekken met Lavrov, die Zijlstra aanvankelijk zou benutten om de Russen te confronteren met het verdraaien van feiten omtrent de MH17. Het is ook een aanname waarop Zijlstra zijn buitenlandbeleid had gebaseerd en die veel weerklank vond. Op basis hiervan wordt de versterkte aan¬wezigheid van Navo-troepen in Oost-Europa nog steeds gerecht¬vaardigd.

    Invasie van de Krim
    Wellicht zou Zijlstra’s opvolger er goed aan doen om zich wat meer te verdiepen in de werkelijke geopolitieke ambities van Rusland. Zo is er in december een rapport verschenen in opdracht van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), op basis van workshops van een aantal wetenschappers, onder wie ikzelf, en denktankers met een groot aantal ambassadeurs uit alle windstreken van Europa om te onderzoeken hoe de huidige crisis in de Europese veiligheid is ontstaan.

    De conclusie van topdiplomaten aan beide zijden van het toenmalige IJzeren Gordijn was dat er aan het einde van de Koude Oorlog mogelijkheden lagen om de Sovjet-Unie bij een nieuwe Europese veiligheidsstructuur te betrekken. De Sovjet-Unie zelf stelde zich daar ook constructief in op. In plaats daarvan werd voor een ‘vertrouwd’ alternatief gekozen: de voormalige Warschaupactlanden, behalve Rusland zélf, werden geïntegreerd in de Navo en de EU. West-Europa schoof op die manier op richting de Russische grens, met alle gevolgen van dien.

    Volgens het rapport zijn de Oekraï¬necrisis en de vermeende geo-politieke ambities van Rusland niet de oorzaak van de huidige crisis in de Europese veiligheid, maar het symptoom. De oorzaak ligt dieper, in de unfinished post-Cold War settlement: het is niet gelukt Rusland op een succesvolle manier in een Europees veiligheidssysteem te integreren. De Russen zelf maken er ook geen geheim van dat de invasie van de Krim – hoe afkeurenswaardig ook – bedoeld was om Rusland weer ‘relevant’ te maken. In die opzet is Poetin in ieder geval geslaagd.

    Dialoog tussen oost en west
    In de OVSE gaan er nu stemmen op om door middel van een structured dialogue weer toenadering tussen oost en west te genereren. De toenmalige voorzitter van de OVSE, Frank-Walter Steinmeier, pleitte er in december 2016 al voor om die organisatie weer ‘in het hart van de Europese diplomatie’ te plaatsen. Het rapport geeft ook een aanzet tot een dergelijke dialoog en concludeert dat er ruimte moet worden geboden voor mutual historical empathy. Noch Zijlstra noch leden uit de Nederlandse delegatie waren bij de presentatie, die op het programma stond van de ministeriële raad van de OVSE in december in Wenen. Bij de ministerraad zelf was Zijlstra wel aanwezig. Dat weet ik niet van een anonieme bron, maar omdat ik het rapport zelf presenteerde.

    Van historische empathie is in politiek Nederland echter geen sprake, wel van russofobie. De coalitiepartijen schaarden zich maandag eensgezind achter de vermeende ‘inhoud’ van Zijlstra’s leugen, de ChristenUnie benadrukte nogmaals het belang van Navo-troepen in Oost-Europa en D66-voorman Alexander Pechtold vertelde dat hij ‘de eerste Rus nog moet tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet’. Zo veel Russen is Pechtold blijkbaar niet tegengekomen. De eerste Rus heeft inmiddels aangifte gedaan tegen Pechtold voor discriminatie.

    Wat zegt het over een voormalig minister van Buitenlandse Zaken dat hij feiten verzint in plaats van een boek openslaat?

    Wat zegt het ondertussen over een voormalig minister van Buitenlandse Zaken dat hij feiten verzint in plaats van een boek openslaat en dat vervolgens goedpraat vanwege vermeende ‘implicaties’?

    De opvolger van Halbe Zijlstra nodig ik graag uit tot een gesprek om nieuwe verzinsels te voorkomen. De maandag blootgelegde russofobie binnen de hoogste regionen van de Nederlandse politiek stemt immers tot nadenken. Het rapport van de OVSE, waarin staat wat de Russen écht beweegt, is overigens gemakkelijk online te vinden.

    George Knight

    15 februari 2018 at 18:37

  2. The White House on Thursday blamed Russia for the devastating ‘NotPetya’ cyber attack last year, joining the British government in condemning Moscow for unleashing a virus that crippled parts of Ukraine’s infrastructure and damaged computers in countries across the globe.
    https://www.rawstory.com/2018/02/us-blames-russia-last-years-crippling-notpetya-cyber-attack/

    George Knight

    16 februari 2018 at 11:28

  3. It seems cynical that both the “new West” and the “new East” are fundamentally afraid of a similar hybrid threat. This is a revival of neorealism, in which the actions of a state unintentionally result in other states’ heightened sense of threat. The compensatory actions of the state under threat in turn results in the other states’ feeling more threatened, thus creating a vicious circle. The only difference from classical neorealism is that the issue is no longer security, but instead increasingly political, economic, and cultural factors. It would be advantageous if both the “new West” and “new East” would return to instruments that break this vicious circle: institutional conditions that support communication, transparency, and trust over the long term. (..)

    An Armored Brigade Combat Team and parts of a Combat Aviation Brigade, both of which are distributed throughout Eastern Europe, as well as NATO Enhanced Forward Presence, each with a multi-national battalion of around 1,000 soldiers in Estonia, Latvia, Lithuania and Poland, do not represent a significant counter-concentration for Russia. In a military exchange, NATO would have problems deploying its 5,000 men Very High Readiness Joint Task Force via air transfer into the operational space within 2-5 days because of Russia’s and Belarus’s dominant air defence (Elisabeth Braw, “Europe’s Readiness Problem“, Foreign Affairs, 30.11.2017). The land and sea route offers few better alternatives because with this sort of escalation, Russia would probably close the Suwalki Gap and mine the Baltic Sea (Michael Kofman, “Fixing NATO Deterrence in the East, or How I Learned to Stop Worrying and Love NATO’s Crushing De­feat by Russia“, War on the Rocks, 12.05.2016). Offensively, Russia could destroy crucial military facilities in the immediate vicinity and thus neutralise the military command capabilities of the Baltic states in particular.
    https://www.offiziere.ch/?p=32726

    George Knight

    16 februari 2018 at 11:42

  4. [Putin]: At other times, he has overreached: the interference in the US election may have won Donald Trump a few votes and Putin some notoriety, but it has also made Russia a toxic subject across the western world. Robert Mueller’s indictments of 13 Russians for election interference this week are one more sign that the scandal is not likely to abate soon.
    https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/feb/18/putins-quest-for-lost-glory?

    George Knight

    18 februari 2018 at 11:39

  5. Zijlstra had dus gelijk toen hij Rusland als een geopolitieke bedreiging kwalificeerde. Dat heeft niets met Russofobie te maken, maar met wat Moskou concreet in de buurlanden en andere (inclusief westerse) landen op touw zet. Je kunt natuurlijk overdrijven (zoals momenteel in de Verenigde Staten nogal eens het geval is waar het Russen betreft), maar de dreiging is reëel en wat dat betreft blijft de essentie van het verhaal van Zijlstra dus voor mij overeind.
    https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/hoe-bedreigend-rusland-voor-zijn-buurlanden

    George Knight

    21 februari 2018 at 12:38


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: