George Knight

Debat tussen links en rechts

Russische avant-garde: Vragen over authenticiteit van bruiklenen van Toporovski-collectie in Museum voor Schone Kunsten Gent

with 5 comments

De Standaard zoomt in een bericht in op 26 bruiklenen van de Toporovski-verzameling die in de vaste opstelling van het Museum voor Schone Kunsten in Gent sinds oktober 2017 tijdelijk worden gepresenteerd. Ze zijn onderdeel van de collectie van de Russische kunsthistoricus Igor Toporovski die volgens plan vanaf 2020 in een nieuw opgericht museum in het Brusselse Jette wordt ondergebracht. Dat museum in het jachtpavilioen van het vroegere kasteel van Dielegem zal gewijd zijn aan de Russische avant-garde van begin 20ste eeuw. Over de authenticiteit van de werken van onder meer Kazimir Malevitsj, Wassily Kandinsky, Vladimir Tatlin, El Lissitzky en Natalja Gontsjarova die nu zijn te zien in Gent zijn twijfels gerezen.

De Standaard zet het scherp aan: ‘Sinds de opening van de nieuwe opstelling gonst het in de museumwereld van de geruchten. Russische modernistische kunst staat na recente schandalen met vervalsingen in een slecht daglicht.’ En: ‘Tien specialisten Russische kunst  publiceren nu samen een open brief. Onder hen vooraanstaande curatoren die in Londen en New York grote exposities over Russische modernisten maakten. Verder zijn er onderzoekers en kunsthandelaars met specialisatie in Russische kunst. In hun brief noemen ze de geëxposeerde stukken ‘hoogst twijfelachtig’. Naar verluidt gaan de briefschrijvers niet zover om de werken vervalsingen te noemen. Ze verzoeken het museum om de werken terug te trekken. Zo’n open brief die een museum terechtwijst is bijzonder. En pijnlijk voor de reputatie van het Museum voor Schone Kunsten in Gent

The Art Newspaper zet vandaag de brief online (zie ook bij reacties) . Het is opvallend dat dat niet eerder gebeurde. Ondertekenaars zijn onder meer Aleksandra Shatskikh die verschillende boeken over Malevich schreef; Natalia Murray van het Courtauld Institute of Art; Vivian Endicott Barnett, auteur van catalogues raisonnés van Kandinsky en Alexej von Jawlensky en Konstantin Akinsha, een kunstjournalist en curator.

Een reden waarom het fout heeft kunnen gaan is te vinden in de verklaring van museumdirecteur Catherine de Zegher. Ze zegt in De Standaard: ‘Er is geen voorafgaand chemisch onderzoek in het labo geweest. Dat gebeurt alleen bij een aankoop waar twijfels over zijn en met het akkoord van de eigenaar. Bovendien is dat het terrein van de kunstmarkt, en in ons geval is er van geen enkel commercieel belang sprake.’ Dit roept de vraag op of De Zegher en haar staf voldoende verantwoordelijkheid nemen voor wat ze in hun museum tonen en of de procedure van het Museum voor Schone Kunsten wel valide is. Bij de vaststelling van de authenticiteit van een werk dat op zaal getoond wordt zou het geen verschil moeten uitmaken of het een aankoop of een bruikleen betreft. Zo kan een tijdelijke bruikleen aan een museum een soort echtverklaring worden. Hier moet elk museum zich voor hoeden. Over een witwasmodel kan door musea niet alert en nauwlettend genoeg worden gedacht, gezien de grote financiële belangen. Igor Toporkovski zegt de herkomst van elk werk met documenten te kunnen staven. Wat die bewering waard is staat nu in het middelpunt van de belangstelling.

NB: Tekst geactualiseerd met verwijzing naar brief nadat The Art Newspaper die op 15 januari om 12:44 uur online zette.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelTwijfels over Russische kunst in Gent’ van Geert Sels voor De Standaard, 15 januari 2018.

Advertenties

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Fake Kandinskys, Malevichs, Jawlenskys: top curators and dealers accuse Ghent museum of showing dud Russian avant-garde works; Scholar Vivian Barnett and dealer James Butterwick among the signatories
    http://www.theartnewspaper.com/news/leading-curators-and-dealers

    A group of scholars and dealers has signed an open letter criticising the Museum of Fine Arts in Ghent for displaying questionable works purportedly by Russian avant-garde artists, which we are publishing here in full:

    On 20 October 2017, the Museum of Fine Arts in Ghent (MSK – Museum voor Schone Kunsten Gent) opened a new display of its permanent collection to the public. However, among the exhibited artworks were 26 pieces that did not belong to the museum—objects attributed to Kazimir Malevich, Wassily Kandinsky, Vladimir Tatlin, Lazar el Lissitzky, Alexei Jawlensky, Natalia Goncharova, Mikhail Larionov and other artists of the Russian avant-garde.

    The museum website does not offer any information about how the institution was able to assemble this exhibition: according to the Belgian press—the artworks in question were given on long-term loan by the Dieleghem Foundation established by Mr. Igor Toporkovski, an art collector from Brussels.
    All the works exhibited could be defined as highly questionable. They have no exhibition history, have never before been reproduced in serious scholarly publications and have no traceable sales records. The exhibited paintings by Wassily Kandinsky and Alexei Jawlensky are not included in the catalogues raisonné—internationally recognized as the definitive sources for determining the work created by these artists. Objects such as a box and distaff allegedly decorated by Kazimir Malevich have no known analogues and there are no historical records that even mention that the artist ever was involved in the decoration of such objects. Practically every other work exhibited provokes similar questions. The museum did not publish a catalogue and did not provide any information about their provenance or exhibition history on the wall labels other than the name of the owner.

    There are other questions that these 26 artworks raise which need to be addressed and debated. Would it not be best, until answers to these questions are forthcoming, that the works are taken off view and not presented in a way that risks misleading the public?

    According to the Belgian newspaper La Libre, Ms. Catherine de Zegher, the Director of the Museum of Fine Arts in Ghent is planning to exhibit more works from the Dieleghem Foundation collection in 2018, together with loans from other European museums. According to La Libre, Ms.de Zegher stated that she will try “to rewrite the history of the Russian avant-garde”. This is a bold statement and one must venture to ask, how?
    Ms. de Zegher is a renowned curator of contemporary art. She curated the Moscow Biennale of Contemporary Art in 2013, but this experience does not make her an expert on Russian avant-garde painting. When Ms. de Zegher became the director of the MSK she declared that her task was to create an “open museum”. Unfortunately, she opened the institution entrusted to her with questionable works.

    Dr. Konstantin Akinsha, art historian, curator
    Vivian Barnett, independent scholar
    Julian Barran, art dealer
    Jacques de la Beraudiere, art dealer
    Ivor Braka, art dealer
    James Butterwick, art dealer
    Alex Lachman, collector
    Dr. Natalia Murray, art historian, curator
    Richard Nagy, art dealer
    Dr. Alexandra Shatskikh, art historian, curator
    Ingrid Hutton, art dealer

    George Knight

    15 januari 2018 at 13:05

  2. Opmerking bij de benaming ‘Russische avant-garde’. Die moet ruim opgevat worden. Zo werden Malevitsj en Tatlin geboren in Oekraïne en niet in de Russische Republiek van de Soviet-Unie. Maar in de kunstgeschiedenis wordt dan toch over de Russische avant-garde gesproken. Dat is dus echter niet politiek of geografisch bepaald.

    George Knight

    15 januari 2018 at 19:05

  3. Momenteel stelt het Gentse Museum voor Schone Kunsten Gent 26 werken van Russische avant-gardekunstenaars tentoon die eigendom zijn van het echtpaar Toporovskiy-Toporovskaya. Die zeggen te beschikken over een grote collectie Russische werken uit de periode 1920-1940. Ze willen die werken permanent tentoonstellen in een (vervallen) jachtpaviljoen in Jette. Probleem is echter dat 10 gerenommeerde internationale kunstkenners zeggen dat de collectie (slechte) vervalsingen zijn. Dat heeft het van oorsprong Russische echtpaar niet verhinderd zich een weg omhoog te lobbyen tot bij Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz.
    http://derijkstebelgen.be/nieuws/merkwaardige-verhaal-kunstliefhebbers-igor-toporovskiy-en-olga-toporovskaya/

    George Knight

    17 januari 2018 at 15:31

  4. Er komt een laboratoriumonderzoek naar enkele schilderijen uit de collectie Toporovski. Dat maakt deel uit van het onderzoek dat een expertencommissie zal doen naar de authenticiteit van 26 bruiklenen in het Museum voor Schone Kunsten in Gent.
    http://www.standaard.be/cnt/dmf20180118_03306250

    George Knight

    18 januari 2018 at 15:08

  5. Meer dan twintig Russische werken waarvan kunstkenners en -historici vermoeden dat ze vals zijn, worden tijdelijk niet meer tentoongesteld in Gent
    https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/01/29/omstreden-russische-kunstwerken-in-museum-gent-tijdelijk-weggeha/

    George Knight

    30 januari 2018 at 14:24


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: