George Knight

Debat tussen links en rechts

De Hoop Scheffer keuvelt over NAVO en Russische Federatie. Nieuwsuur zendt het nog uit ook

with 5 comments

De voormalige secretaris-generaal van de NAVO (2003-2009) Jaap de Hoop Scheffer doet aan waarzeggerij. Hij kijkt in de glazen bol van de recente geschiedenis en brouwt daar zijn aannames uit. Actieve politici hoeden zich om hypothetische als/dan-vragen te beantwoorden, maar De Hoop Scheffer schudt ze moeiteloos uit zijn mouw. De relevantie van wat hij zegt is nul. Het is de vraag wat voor belang de redactie van Nieuwsuur erin ziet. Waarom geeft Nieuwsuur De Hoop Scheffer een podium? Wat denkt Nieuwsuur dat hij toevoegt?

Daarbij spreekt hij zich ook nog eens tegen wat zijn betoog er nog onbeduidender op maakt. In maart 2017 zette hij in bovenstaand fragment vragen bij de rationaliteit van de Russische president Putin, maar in januari 2018 gaat De Hoop Scheffer uit van de rationaliteit van Putin. Dat kan niet allebei waar zijn. Wat De Hoop Scheffer met deze buitenfeitelijke geschiedschrijving vooral oproept is vragen over zijn eigen rationaliteit.

Jaap de Hoop Scheffer is weer een CDA-politicus die pas assertief wordt na zijn carrière als actieve politicus. Als het er niet meer toe doet. Wijsheid komt bij dit soort politici blijkbaar met de jaren. Net als oud-premier Dries van Agt die van de weeromstuit overgestapt is naar GroenLinks. Sapristi! De Hoop Scheffer gaat nog verder. Hij kijkt niet alleen terug en bouwt met onnavolgbare aannames zijn kaartenhuis, maar doorgrondt ook de toekomst. Zo zegt hij volgens een bericht van de NOS dat er voor Georgië en Oekraïne geen sprake meer zal zijn voor NAVO-lidmaatschap. Hoe kan hij dat weten en waarom loopt hij als voormalig secretaris-generaal het huidige leiderschap van de NAVO hiermee voor de voeten? De Hoop Scheffer gaat daar helemaal niet over. Nog los van het feit dat zijn inschatting niet op feiten, maar op hypotheses is gebaseerd.

Hoe is het werkelijk gegaan? Op de NAVO-top in Boekarest, 2008 zei Putin tegen president Bush: ‘You don’t understand, George, that Ukraine is not even a state. What is Ukraine? Part of its territories is Eastern Europe, but the greater part is a gift from us.’ Een citaat dat overigens door sommigen als apocrief wordt bestempeld. Maar als de bron klopt, dan onderstreept dat de onjuistheid van wat De Hoop Scheffer zegt. Dan werd Putin in 2008 niet radicaler door een hem onwelgevallig besluit van de NAVO, maar was Putin al door en door radicaal voordat de NAVO in 2008 besloot om Georgië en Oekraïne het lidmaatschap in het vooruitzicht te stellen.

Er bestaat consensus over dat Putin los van welk besluit van de NAVO ook Oekraïne hoe dan ook geen autonomie gunde. Hij ontkende zelfs dat Oekraïne een autonome staat was, kon of mocht zijn. Autonomie die Putin 10 jaar later door inmenging in Oost-Oekraïne nog steeds blokkeert overigens. Dat is de rode lijn in het beleid van het Kremlin. Want volgens de voorwaarden van de NAVO kan een land dat gedestabiliseerd is geen lid worden. Dat tekent Putins missie: Oekraïne door destabilisering afhouden van het NAVO-lidmaatschap.

Wat de NAVO verweten kan worden is dat het besluit om Georgië en Oekraïne lidmaatschap te bieden Putin de gelegenheid bood om zijn weerzin tegen een autonoom Oekraïne te verbergen achter dat besluit. In die val trapt De Hoop Scheffer 10 jaar later nog steeds. De NAVO had Putin die politieke dekking nooit moeten geven. Die inschattingsfout is gemaakt tijdens het secretariaat van Jaap de Hoop Scheffer en heeft hij niet kunnen voorkomen. Dat valt niet hem maar vooral president Bush aan te rekenen. De huidige relativering van De Hoop Scheffer verklaart dat echter niet, maar onttrekt het aan het zicht door er een laag van aannames overheen te leggen. Voor het begrip van wat er in 2008 gebeurde is dat een zinloze exercitie. Er valt zelfs een misleiding door De Hoop Scheffer in te zien. Het was beter geweest als de NAVO in 2008 beide landen per onmiddellijk lid had gemaakt of hun kandidatuur geheim had gehouden totdat het besluit effectief zou worden genomen.

De wijsheid achteraf van Jaap de Hoop Scheffer verwisselt oorzaak en gevolg. Hij schat Putin in 2018 in tegensstelling tot wat hij in 2017 beweerde 100% rationeel in terwijl de Russische president zonder de NAVO en voor 2008 ook al radicaal was. Want zo kan het misgunnen of blokkeren van de autonomie voor het 44 miljoen inwoners tellende Oekraïne wel genoemd worden. Machtspolitiek waartoe De Hoop Scheffer zich blijkbaar achteraf bekeerd heeft. Dat maakt internationale verdragen en grondrechten ondergeschikt aan botte macht en is per definitie radicaal omdat het voorbijgaat aan de soevereiniteit en het recht van staten.

In zijn betoog heeft De Hoop Scheffer het geen moment over de rechten en volkssoevereiniteit van Georgië en Oekraïne. Hij gaat voorbij aan internationale verdragen (Helsinki 1975, Parijs 1990, Boedapest 1994) die autonome staten zoals Oekraïne soevereiniteit garanderen en het recht op een eigen koers. De Hoop Scheffer redeneert alsof hij Oekraïne ondergeschikt ziet aan of als een verlengde (‘Klein Rusland’) van de Russische Federatie. Dat is te grof voor geschiedschrijving die de werkelijkheid genuanceerd en waarheidsgetrouw beschrijft of voor historiserende journalistiek die het moet hebben van een zorgvuldige reconstructie die het verleden helpt inzichtelijk te maken. De Hoop Scheffer dendert met de fijngevoeligheid van een olifant in de porseleinkast door de recente geschiedenis. Zijn revisionisme rammelt aan vele kanten en is niet to the point.

Advertenties

5 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Ook een hypothese: als Oekraïne lid van de NAVO was geworden, dan had Poetin de Krim niet geannexeerd en waren er niet meer dan 10.000 doden gevallen tijdens een schemeroorlog in Oost-Oekraïne waarin Rusland alleen maar, en intussen al met vier jaar onophoudelijke dreiging,
    het doel heeft Oekraïne te destabiliseren.

    André Horlings

    8 januari 2018 at 17:37

  2. Daar komt nog bij dat Jaap de Hoop Scheffer zelf niet de relativering kan opbrengen om in te zien dat Poetin de NAVO simpelweg nodig heeft om aan de macht te blijven. Zo’n ‘vijand’ moet hij voortdurend zien te koesteren om binnenlands geloofwaardig te blijven. Maar vraag Jaap niet om die visie op het vijandschap te verklaren.

    dutchguy1958

    8 januari 2018 at 22:52

  3. @André Horlings
    Ja, of als de Amerikanen en Britten in de herfst van 2013 duidelijk aan het Kremlin hadden laten weten dat ze zich zouden houden aan de garantie van soevereiniteit en territoriale integriteit die ze met hun handtekening aan Oekraïne hadden afgegeven in het Boedapest Memorandum (1994), dan had Putin de toen al enkele jaren in voorbereiding zijnde invasie van de Krim nooit kunnen doorzetten. Het is onwaarschijnlijk dat westerse inlichtingendiensten of hun partners (Israël, Turkije, Azerbeidzjan) van die voorbereiding niet op de hoogte waren. Jammergenoeg was president Obama wankelmoedig en weinig daadkrachtig in zijn buitenlandse politiek.

    @dutchguy
    Los van zijn rammelende analyse verbaast mij nog het meest dat De Hoop Scheffer verkondigt dat er voor Georgië en Oekraïne geen sprake meer zal zijn van NAVO-lidmaatschap. Naast het feit dat het een te absolute uitspraak is omdat niets in de politiek te voorspellen valt, overtreedt De Hoop Scheffer als voormalig secretaris-generaal hiermee de code om terughoudend te zijn met uitspraken die zijn opvolger kunnen schaden of diens bewegingsruimte inperken. De Hoop Scheffer is weliswaar geen beeldbepalende of ‘zware’ publieke figuur in het Europese debat, maar zijn oude functie van secretaris-generaal geeft zijn woorden toch enig gewicht. Het verbaast mij zeer dat op die overtreding van die stilzwijgende code door De Hoop Scheffer in de Nederlandse publieke opinie niet kritisch gereageerd is. Inclusief een follow-up door Nieuwsuur.

    George Knight

    8 januari 2018 at 23:14

  4. Heeft de NAVO haar belofte aan Sovjet-Rusland gebroken door na de Koude Oorlog in oosterse richting te expanderen? President Poetin zegt van wel. Strikt formeel heeft hij ongelijk. Maar nu er steeds meer documenten vrijkomen uit met name Amerikaanse archieven worden de contouren van het dispuut toch steeds duidelijker. De Amerikaanse regering wekte in 1990 wel degelijk de indruk dat de NAVO pas op de plaats zou maken. Maar partijleider Gorbatsjov verzuimde deze vage toezegging te verzilveren.
    https://www.raamoprusland.nl/dossiers/geopolitiek/826-rusland-en-de-navo-regelrechte-woordbreuk-of-samenloop-der-omstandigheden

    George Knight

    11 januari 2018 at 21:15


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: