George Knight

Debat tussen links en rechts

Bij het Stedelijk Museum kwam afgelopen jaren de fout van rechts

with 6 comments

Het was wachten op de aanval van populistisch rechts op het Stedelijk Museum. Publicist en econoom Arno Wellens die zich namens Forum voor Democratie van Thierry Baudet het veld in laat sturen wil er de fik in steken. Zo beweert hij in een artikel. Het is een voorspelbaar geluid vanaf de rechterflank van het politieke spectrum. Voorman Baudet moet niets hebben van moderne kunst waar hij in navolging van de conservatieve cultuurfilosofie van Roger Scruton de afkeer van het eigene en dan met name van de natie in ziet. Zo wordt het Stedelijk een focus voor partijpolitiek.

Oud-directeur Beatrix Ruf heeft die reactie van radicaal rechts trouwens over zichzelf opgeroepen door haar kosmopolitisch kapitalisme dat gepresenteerd wordt met politieke correctheid over onder meer immigratie. Dat is politiek bedrijven door iemand die geen politicus is. Ze doet daarin denken aan de luxueuze progressiviteit van Maxima die nooit helemaal geloofwaardig wil worden. Voeg daarbij een Raad van Toezicht die kunst bedreef zonder kunstprofessional te zijn en de reden voor de ontsporing van Ruf is al grotendeels gegeven. Overigens werkt het hoefijzermodel in deze kwestie ook, want vele medestanders van Ruf betichten NRC zonder enige onderbouwing van partijdige journalistiek. Ze stellen zich even hardleers op als Arno Wellens, hoewel ze uiteraard heel iets anders voorhebben met het Stedelijk. Vooralsnog steken ze liever de fik in de redactie van NRC die het slechte nieuws naar buiten bracht.

Zo resteert een Stedelijk Museum dat door rechts onder vuur wordt genomen en een deel van de kunstsector dat geen kwaad woord over Ruf wil horen en niet wil aanvaarden dat zij fouten heeft gemaakt. In Rufs verdediging speelt ook nog het voorsorteren voor haar opvolging mee. Mijn reactie op 925.nl:

Nog altijd gaan er meer dan 600.000 bezoekers per jaar naar het Stedelijk. Dat zijn er zo’n 1.700 per dag. Dus doodstil is het er niet. Voor een econoom is het opvallend om te kiezen voor de optie de boel maar in de fik te steken. Hoort dat niet eerder bij autoritaire landen die kapitaalvernietiging op de koop toe nemen? En overigens, wat moet er met de onbetaalbare collectie gebeuren? Verkocht worden op het Waterlooplein?

Dat er iets ontzettend fout is gegaan in het Stedelijk Museum lijkt wel duidelijk voor iedereen die het zichzelf toelaat de reeks onthullende artikelen in de NRC tot zich door te laten dringen. Overigens kwam het nieuws over de belangenverstrengeling van artistiek directeur Beatrix Ruf en de vorige Raad van Toezicht niet uit de lucht vallen. Het was al jaren een publiek geheim. Het is eerder een raadsel dat de verzamelde Nederlandse kunstjournalistiek zolang heeft gewacht met publicatie. Jan Christiaan Braun heeft sinds 2011 in paginagrote advertenties in de landelijke dagbladen gewezen op de rol van de kunsthandel en de overtreding van ethische codes door zowel bestuur als directie. Zie hier wat ik er toen over schreef.

Met alles wat ontspoort is er een keuze uit twee opties: opdoeken of hervormen. Dat is ook zo met het Stedelijk. Het heeft een gedenkwaardige en waardevolle geschiedenis en het is kort door de bocht om het op te doeken vanwege een disfunctionele directeur en een disfunctionele Raad van Toezicht. Hervormen is een optie die eerder voor de hand ligt.

We doeken het Nederlands Elftal ook niet op als het wanprestaties levert en in twee achtereenvolgende kampioenschappen de voorronde niet overleeft. Het is dan wachten op betere tijden en organisatorisch moet er ingegrepen worden om de voorwaarden weer naar de hand te zetten. Na een sjoemelende prins Bernhard werd evenmin het koningshuis opgedoekt, hoewel het naar verluidt weinig scheelde en het aan Joop den Uyl te danken is dat het niet gebeurde. In dit soort ontsporingen is de aangewezen weg dan een flinke hervorming. Een nieuwe stip aan de horizon en en een nieuwe start met nieuwe mensen en een nieuwe mentaliteit. Precies zo is het met het Stedelijk.

Dat Ruf en de vorige twee Raden van Toezicht gefaald hebben is duidelijk. Niet alleen organisatorisch, maar ook maatschappelijk en programmatisch. Het was te eenzijdig en te arrogant. Te incestueus en te gesloten. Overigens is het interessant om op te merken dat bij het Stedelijk sinds 2010 de fout van rechts kwam. De Raad van Toezicht bestond uit miljonairs die kunstprofessional speelden, maar op kunstgebied in de kern amateur waren. Daarnaast gebruikten ze hun functie om zelf in kunst te handelen. Dief en diefjesmaat. Ze hadden nooit in die positie benoemd moeten worden.

Een bedrijfsachtergrond geeft iemand nog geen verstand van beeldende kunst of de museumsector. Het opereren van die Raad van Toezicht bevestigt het misverstand dat ondernemers doelmatiger en met meer gezond verstand handelen dan mensen in de publieke sector. De recente geschiedenis van het Stedelijk lijkt eerder het omgekeerde aan te tonen. Hoewel we moeten oppassen voor snelle conclusies omdat ook iemand als oud-minister Guusje ter Horst deel uitmaakte van de Raad. Maar ze had een ondergeschikte positie.

Een en ander roept de vraag op welke rol de vorige Raad van Toezicht gespeeld heeft en welke volmacht het directeur Ruf gegeven heeft. Artnet ziet in een commentaar drie opties en gaat overigens deels voorbij aan het aantreden van een nieuwe Raad per oktober 2017: 1) De Raad wist van niks over het bijklussen van Ruf, 2) de Raad was bekend met het bijklussen van Ruf maar loog erover en 3) D Raad keek weg en stelde zich opzettelijk onwetend op. Het Stedelijk heeft een intern onderzoek gestart dat in kaart moet brengen hoe het zo fout heeft kunnen gaan.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelStedelijk Museum Amsterdam: elitair doch zieltogend, beter steken we ’t gewoon in de fik’ van Arno Wellens op 925.nl, 20 oktober 2017.

Advertenties

6 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Laat ons het interne onderzoek afwachten. In de fik steken kunnen we het nog altijd. Het stedelijk loopt niet weg. De collectie mag dan veel geld waard zijn maar verkoop op de korte termijn zal niet zo maar kunnen. Daar zullen ongetwijfeld allerlei wettige en onwettige beperkingen op zijn. Overigens dient er geen taboe te zijn op verkoop van dat deel van de collectie dat permanent in het depot ligt. Kunst verzamelen is geen doel op zich.

    Raymond Horstman

    28 oktober 2017 at 09:13

  2. @Raymond
    Ontzamelen of afstoten van delen van museumcollecties is sinds een dikke 10 jaar in Nederland onderwerp van discussie. Het gebeurt, niet zozeer voor geldelijk gewin wat de ethische code verbiedt, maar om collecties te herschikken. Onder meer in samenwerking met collega-musea.

    Overigens is het lastig om uit te maken welke objecten permanent in het depot liggen. Dat is aan mode onderhevig. Of aan de voorkeur van de wetenschappelijke staf. Het gaat er dan eerder om om doublures of delen van de C- of D-collectie af te stoten. Mede om ruimte in het depot te creëren.

    Het verzamelen door musea gebeurt altijd in het verlengde van een verzamelplan door het versterken van de kerncollectie of juist het aanvullen van lacunes. Kunst verzamelen is geen doel op zichzelf, maar het kwalitatief versterken van de collectie is dat wel.

    George Knight

    28 oktober 2017 at 09:52

  3. Beatrix Ruf vertegenwoordigt een nieuwe diersoort: de elitaire avant-gardist die zich onbekommerd uitlevert aan het grote geld en de commercie. Ooit had je twee kunstwerelden: het gesubsidieerde circuit en de ‘vrije sector’. De eerste maakte met publiek geld moeilijke kunst voor een elitair publiek van fijnproevers, de andere maakte toegankelijke kunst voor een breed publiek, voor eigen winst en risico. Verwende hobbyisten die hun eigen broek niet kunnen ophouden versus platte kooplui die geld verdienen met makkelijk vermaak. Zwaar gesubsidieerde opera versus zwaar winstgevende musicals. Ivo ten Hove versus Joop van den Ende. De affaire-Ruf laat zien hoe die schijnbaar strijdige mentaliteiten in het hedendaagse kunstbedrijf ook samen kunnen gaan.
    https://fd.nl/opinie/1224544/beatrix-ruf-pek-en-veren-een-gerechte-straf

    George Knight

    28 oktober 2017 at 11:54

  4. Kaum jemand in der Museumswelt ist so einflussreich wie die Kuratorin Beatrix Ruf. Jetzt hat sie ihren Posten in Amsterdam überraschend geräumt. Ein Skandal, der die Machtverhältnisse im Kunstbetrieb offenlegt
    http://www.zeit.de/2017/44/beatrix-ruf-kuratorin-amsterdam

    George Knight

    29 oktober 2017 at 13:11

  5. Könnte es sein, dass Beatrix Ruf die arg unprofessionelle Ergriffenheit des Gremiums derart verinnerlicht hat, dass sie sich in dem Geflecht von reichen Sammlern, ergebenen Künstlern, anstrengenden Kuratoren, Budgetvorschriften und guten Gelegenheiten verfangen hat? Das exkulpiert sie nicht. Doch sollten Verträge mit zukünftigen Museumsdirektoren vielleicht einen Passus enthalten, der sie dazu verpflichtet, cool zu bleiben, souverän und distanziert. Vom Lockruf des Geldes sprechen wir jetzt nicht. Das wäre ordinär.
    https://www.nzz.ch/feuilleton/zu-viel-macht-ld.1324500

    George Knight

    29 oktober 2017 at 18:35

  6. Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Van den Heuvel inzake schenking en verantwoording van kunstwerken aan het Stedelijk Museum.
    http://bit.ly/2ynkGfg

    George Knight

    1 november 2017 at 17:41


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: