George Knight

Debat tussen links en rechts

Als religieus conservatisme zich opwerpt als redder van de Europese beschaving, dan is die beschaving pas echt in gevaar

leave a comment »

Er wordt wat betoogd op sociale media. Aannames vliegen over en weer en leiden in de eigen zone een eigen leven met een eigen gelijk. Soms aandoenlijk, soms angstaanjagend om te zien. Maar altijd is het leerzaam omdat het een positie weergeeft. En vaak eigendunk verraadt. Dat de onzinnigheid door het plafond kan gaan laat het betoog (‘essay’) van El Hammouchi Othman op de Vlaamse opiniesite Doorbraak zien. Het begeeft zich op vijandig gebied. Het is gebouwd op verkeerde uitgangspunten en probeert zich te legitimeren door onnodig gecompliceerd te doen. Maar geloofwaardig wil het niet worden omdat de veronderstellingen zo wereldvreemd zijn. Door het plafond gaan met een ontbrekend fundament leidt tot gammele argumentatie. Mijn reactie:

Uiteraard onderschrijf ik zijn argumenten over de heilzame werking van religie voor de maatschappij als transcendente geweldloze rechtvaardiging voor morele waarden volledig‘ zo zegt El Hammouchi Othman.

Wat dat onderschrijven van de argumenten over de heilzame werking van religie betekent en hoeveel waarde het heeft is de vraag. Want het is logisch dat de ene vertegenwoordiger van een religie die het belang van religie groot acht een andere vertegenwoordiger ondersteunt die hetzelfde denkt. Maar hier zijn twee slagers aan het woord die hun eigen vlees keuren. Ze kloppen in een zogenaamd meningsverschil over details het belang van de religieuze sector op. De praktijk is dat in landen als Nederland en België de meerderheid van de bevolking zich niet laat inspireren door religie en dat het belang van religie jaarlijks met enkele procenten afneemt. Het is verre van realistisch om te veronderstellen dat religie in Europa aan een herleving toe is. Demografische en culturele ontwikkelingen staan daar haaks op.

Beide pleidooien gaan overigens uit van een verkeerde opvatting van het secularisme. Dat is geen politiek idee dat vijandig is jegens religie of religie ondergeschikt zou maken aan niet-religieuze levensovertuigingen, maar is juist een politiek idee om de vele religies en levensovertuigingen te beschermen door ze gelijk te stellen aan elkaar. De overheid behoort dat vanuit de rechtsstaat te garanderen. Het is wel zo dat het secularisme de voorrechten van de heersende religie wil terugbrengen en gelijk wil stellen met levensovertuigingen en minder dominante religies. Het is begrijpelijk dat vooral de vertegenwoordigers van het christendom hun afkalvende macht met lede ogen aanzien en daarom in wanhoop hun toevlucht nemen tot het verdacht maken van het secularisme. Ze moeten wennen aan het idee dat ze het maatschappelijk, politiek en cultureel niet meer voor het zeggen hebben.

Het zou slecht met de geest van de Europese beschaving gesteld zijn als de conservatieve islam haar zou moeten redden. De Europese beschaving hoeft niet gered te worden. Maar kan al helemaal niet gered worden door de conservatieve islam die in de praktijk van vandaag waarden vertegenwoordigt die haaks staan op de Europese beschaving. Zoals de gelijkberechtiging van vrouwen, homoseksuelen en andere minderheden en de vrijheid van godsdienst die ook de vrije keuze omvat om een godsdienst zonder repercussies te kunnen verlaten. De conservatieve islam is daar op z’n best twijfelachtig over en onderschrijft die vrijheid van godsdienst niet ruimhartig.

Verdeel en heers is hier wat beide auteurs doen. Ze lijken elkaar te vinden in hun pleidooi van religie als politiek idee. Maar niet alleen zijn hun verschillen met de rest van de samenleving groot, ook de onderlinge verschillen tussen de religie die ze zeggen te vertegenwoordigen zijn groot. Het christendom was een invloed voor en gevolg van de Verlichting. Het is gegroeid en nauw verweven met de moderne Europese geschiedenis. De islam heeft in Europa nooit zo’n positie ingenomen. En de conservatieve islam heeft zelfs uitgangspunten die haaks staan op de waarden die Europa tot Europa hebben gemaakt.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelHerwaardeer het christendom niet ten koste van anderen’ van El Hammouchi Othman op Doorbraak, 21 oktober 2017.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: